Begeerte in vele vormen, hier en daar een taboe

Het Cobra Museum presenteert een 'speelse' expositie over geslacht en seksualiteit: Gewoon anders. Twee jaar geleden maakte tentoonstellingsmaker Frank Wagner een veelbesproken tentoonstelling Das achte Feld in het Keulse Museum Ludwig. De titel verwees naar het schaakspel.

Als een pion het achtste veld bereikt, wordt hij een koningin. In het verlengde daarvan draaide de hele tentoonstelling over travestie, serieuze en luchtige vermommingen, en androgyne rollenspelletjes in de kunst van de afgelopen vijftig jaar.

Wagner heeft nu een vervolg van deze tentoonstelling gemaakt in het Cobra Museum in Amstelveen. Gewoon anders is iets meer toegespitst op de Nederlandse situatie, met Nederlandse kunstenaars als Erwin Olaf, Hans van Manen, Marlene Dumas en Rachid Ben Ali.

Maar ook inhoudelijk is er wat veranderd, zegt Wagner. ''Ik denk dat de emancipatie van homo's in Nederland iets verder is dan in Duitsland. Daarom was de tentoonstelling in Keulen serieuzer. Er moest duidelijk een standpunt worden verdedigd over gender en seksualiteit. De tentoonstelling in Amstelveen is speelser en luchtiger.''

In de entree plaatste Wagner de excentrieke voetbalvideo Rouge van Erwin Olaf, als knipoog naar het EK. En in een werk van de Israëlische kunstenaar Amir Fattal wordt de hoofdrol gespeeld door een private dancer met een enorme getatoeëerde cobra op zijn lijf. ''Zie het als een kleine hommage aan de Cobraschilders'' grinnikt Wagner.

''Ik heb me afgevraagd wat deze schilders van deze tentoonstelling gedacht zouden hebben. Ze zeggen wel eens dat de expressionisten altijd met hun pik schilderden. Maar aan de andere kant waren ze heel excentriek en tegen het establishment, dus misschien zouden ze het wel bevrijdend hebben gevonden.''
De toon voor de tentoonstelling wordt gezet door de monumentale sculptuur David van Hans-Peter Feldmann, die op het plein voor het museum staat. Een ruwe versie van Michelangelo's beroemde naakte jongeling, maar dit keer voorzien van een zachtroze huid, geel hoofd- en schaamhaar en knalrode lippen.

''De tentoonstelling is kritisch, maar tegelijk licht en humoristisch. Zo laat je ook zien dat je een sterke mening hebt. Hoe agressiever je iets presenteert, hoe defensiever dat op het publiek overkomt.''

Sleutelfiguur in de tentoonstelling is David Hockney. Met zijn schilderij Going to be a queen for tonight kwam de Engelsman in 1960 uit de artistieke kast. Wagner: ''Hockney was de eerste die homoseksuelen als volkomen normaal afbeeldde. Gewoon twee mannen in bed.''

Gewoon anders zit vol drag queens, leernichten en lesbo's in mannenpakken, maar is geen homotentoonstelling. ''Het gaat over begeerten, eigentijdse geneugten en seksuele vrijheid, maar de heteroseksuele kant heb ik terzijde geschoven. Kunstenaars die zich daarop concentreren, hebben al genoeg mogelijkheden hun werk te tonen.''

De tentoonstelling gaat over de seksuele diversiteit die de afgelopen decennia vooral in de grote steden is ontstaan. En taboes bestaan op dit gebied nog wel degelijk. Zo besteedt Gewoon anders ruim aandacht aan genderambiguïteit, interseksualiteit en geslachtsverandering. Er hangt een grote zwart-witfoto van Del LaGrace Volcano: een hermafrodietentorso, waarin vrouwelijke en mannelijke eigenschappen zijn verenigd. Wagner: ''Dit was in Keulen zonder meer het meest controversiële kunstwerk. Mensen waren echt geschokt. Op het lichaam zijn een potje boter, kaas en eieren geschilderd, misschien met bloed. Alsof deze persoon speelt met de vraag: ben ik mannelijk of vrouwelijk?''

Vlakbij is een installatie met tekeningen van Ins A Kromminga, zelf een interseksueel mens. Plus een foto van twee bebaarde en getatoeeerde ouderen die als lesbische vrouwen door het leven gingen, maar na een sekseoperatie een homostel zijn. Wagner is niet bang dat dit gedeelte wordt weggezet als een freakshow. ''Ik denk dat we voorbij het punt zijn dat we iemand een freak noemen. Ik probeer de vraag niet meer te stellen wat normaal is en wat niet. Ik hoop dat het publiek de confrontatie voelt. Dat wie voor deze werken staat, niet gelijk oordeelt, maar het kan relateren uit iets uit het eigen leven.''

Op de vraag of de tentoonstelling geschikt is voor kinderen, valt een kleine stilte. ''Ik denk het wel. We laten niet veel expliciete seks zien. Het gaat meer over erotiek en hoe een kunstenaar verleiding construeert.'' (KEES KEIJER)

Gewoon anders. Cobra Museum, Amstelveen, t/m 21 september

undefined

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden