Before the devil knows you're dead ****

Regie: Sidney Lumet
Met: Ethan Hawke, Philip Seymour Hoffman, Marisa Tomei, Albert Finney, Rosemary Harris

Over het wrange lot dat sommige bejubelde filmmakers in de Oscar-tombola trof, wordt veel geklaagd.

De leden en het bestuur van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences zijn zich er terdege van bewust dat ze feilbaar zijn, en proberen vergissingen uit het verleden vaak jaren na dato goed te maken. Martin Scorsese kreeg zijn eerste Oscar vorig jaar voor The departed, wat niet bepaald zijn sterkste film is. De meest schrijnende gevallen moeten op hoge leeftijd met een troostprijs voor hun hele oeuvre genoegen nemen. Veteraan Sidney Lumet kreeg die prijs drie jaar geleden, nadat hij met vijf nominaties steeds met lege handen was achtergebleven. Het ging daarbij niet om de minste films: op de kwaliteit van 12 angry men (1957), Dog day afternoon (1975), Network (1976), Prince of the city (1981) en The verdict (1982) valt niets af te dingen.

Lumet maakt als 83-jarige regisseur een heel lange neus naar de Academy en haar leden, want zijn nieuwe film Before the devil knows you're dead kan onmogelijk als een zwaktebod van een vermoeide bejaarde worden gekarakteriseerd. De film opent met een opmerkelijk expliciet gefilmde geslachtsdaad, waarin de enthousiast copulerende Oscarlaureaten Philip Seymour Hoffman (Capote, 2005) en Marisa Tomei (My cousin Vinny, 1992) weinig aan de verbeelding overlaten. Het echtpaar is op vakantie en de nababbel in bed maakt snel duidelijk dat de vrijpartij een schaars hoogtepuntje in een slecht huwelijk was. Terug in New York blijkt de uitgebluste relatie niet het enige probleem te zijn. De door Hoffman vertolkte Andy Hanson zit tot over zijn oren in de schulden, en zijn jongere broer Hank (Ethan Hawke) ook. Andy stelt voor een perfecte, want slachtofferloze misdaad te plegen, en weet Hank voor zijn karretje te spannen.

Het is geen verrassing dat het plan faalt, want misdaden zonder slachtoffers bestaan alleen zolang ze niet worden uitgevoerd. De film draait dan ook niet om een misdaad, maar om de gevolgen voor de daders en de slachtoffers. Lumet toont de aanloop, de misdaad en de nasleep in hoofdstukken, die naar de personages vernoemd zijn, en keert daarbij geregeld naar cruciale momenten terug.

Het is af en toe verwarrend dat de hoofdstukken niet consequent het standpunt van een enkel personage weergeven, maar dat doet geen afbreuk aan de intens pijnlijke uitwerking van de tragedie.

Met dank aan een sterk acteursensemble en een slim scenario weet Lumet de spanning ook flink op te voeren. Die spanning komt geheel voort uit de verhoudingen tussen de twee broers, hun vrouwen en hun ouders, verhoudingen die vanaf het begin al onder druk staan en gaandeweg een ondraaglijk beklemmend karakter krijgen. Het doet een beetje denken aan het eveneens ijzersterke A simple plan (1998), waarin een gevonden zak geld twee andere broers naar een afgrond voerde. Gratis geld bestaat ook niet, blijkt opnieuw in Before the devil knows you're dead. Van Sidney Lumet kunnen we nog heel wat leren. (BART VAN DER PUT)

Trailer
Website

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden