Plus

Beeldhouwen met lijmpistool in atelier kunstenaar Harald Vlugt

Kunstenaar Harald Vlugt (60) organiseert Beeld­proeverijen. In deze collageworkshop begeleidt hij, adviseert hij en deelt hij af en toe een schop onder de kont uit. Zondag exposeren de cursisten in zijn atelier.

Harald Vlugt (met schort): 'De cursisten mogen gebruikmaken van mijn archief. Wil je een naar links kijkende pinguïn, dan heb ik die'Beeld Dingena Mol

In zijn atelier aan de Rozengracht staat kunstenaar Harald Vlugt voor een grote tafel met daarop het werk van zijn cursisten. Hij kijkt er gelukkig bij. "Er is absoluut een hoog niveau gehaald. En ik durf te stellen dat minimaal een derde van het werk dat hier ligt niet zou misstaan op Art Rotterdam. Iedereen kan komen kijken naar de eindexpositie en zien of ik gelijk heb."

Sinds acht jaar geeft Vlugt in zijn atelier, gevestigd in de oude historische distilleerderij van Bols, Beeldproeverijen: workshops collages maken. Voor kunstenaars, fotografen en ervaren of minder ervaren collagemakers. "Eigenlijk kan iedereen aanschuiven," zegt Vlugt. "Mensen die al jaren van plan zijn om iets met collages te gaan doen, en mensen die al dertig jaar collages maken maar min of meer zijn vastgelopen en die verder willen komen."

Aan de bak
"In mijn laatste Beeldproeverij had ik drie topmensen van reclamebureaus. Het mooie is dat als ik iemand die al dertig jaar bezig is, plaats naast iemand die nog nooit een collage heeft gemaakt, dat fantastisch samen gaat. Ze stuwen elkaar omhoog. Als links en rechts van je prachtige dingen worden gemaakt, moet je zelf ook aan de bak!"

Hij wijst om zich heen, laat grote rollen papier zien, bakken met lijmpistolen en penselen, talloze rollen gekleurde tape. "Kijk, theoretisch kun je met de foto's uit één Libelle een collage maken, maar het mooie is dat hier, ik zit hier al sinds begin jaren tachtig, door mijn beroep bijna alles aanwezig is wat je nodig hebt voor het maken van collages. De cursisten mogen gebruikmaken van mijn archief dat bestaat uit een miljoen analoge beelden en mijn 'state of the art' Rank Xerox kleurenkopieerapparaat. Wil je een naar links kijkende pinguïn, dan heb ik die."

Spelen met toeval
Op de vraag wat een collage eigenlijk is, heeft Vlugt meteen een antwoord paraat. "Een collage maken is plat beeldhouwen. Ik durf te stellen dat er geen schilder in de wereld is die een fatsoenlijke collage kan maken. Ik chargeer even hè. Ook al is het werk maar twee, drie millimeter dik, de discipline is stapelen, het vereist een beeldhouwkundige manier van werken. Ten tweede is het maken van een collage het sturen van toeval. Ja, dat is een contradictio in terminis. Toeval kun je niet sturen, maar je kunt het wel opzoeken, en ermee spelen, dan ontstaan de mooiste beelden."

Vlugt probeert zich tijdens de workshops op te stellen als een horecaman. "Ik laat iedereen vrij, en probeer feilloos aan te voelen wanneer ik er wel en wanneer ik er niet moet zijn. Het proces is primair, het resultaat daardoor eigenlijk secundair. Het grootste probleem is dat mensen denken dat het maken van een collage eenvoudig is. Het is vaak het laatste dat ze wat kunst betreft gedaan hebben, op school. Maar het is niet makkelijk. Een rechte lijn trekken van boven naar beneden is ingewikkeld, een A4'tje op en A4'tje plakken is ingewikkeld. Een geslaagde collage is als de optelsom 1+1=3."

"Een collage die alleen een optelsom is van een paar beelden is niet geslaagd. Wat je doet is het ont­auraïseren, ja dat is een niet-bestaand woord, van een beeld. Je haalt het aura van een beeld, en geeft het een nieuwe betekenis. Het gaat dus echt om je het materiaal toe te eigenen en dat compleet te recyclen tot je eigen verhaal."

Picasso
Vlugt schroomt niet cursisten een schop onder hun kont te geven. "Daarmee pretendeer ik dat ze verder komen. Ik kan ze triggeren. Er was hier een dame die al dertig jaar collages maakte, maar die vast zat in haar stramien en steeds hetzelfde soort werk maakte. Dan zeg ik: ga een werk maken dat nergens op lijkt. En gebruik een kleurstelling die je nog nooit gebruikte. Ze was een week in de war, maar het hielp haar verder."

Of een collage goed of slecht is, is volgens Vlugt een lastige vraag. "Ik word vaak gevraagd: wil je iets over mijn werk zeggen? Dan zeg ik: jij moet zeggen waarmee ik het moet vergelijken - met mijn broer, de buurvrouw of Picasso? Zeg jij het maar. Dan merk je dat mensen vaak alleen gekieteld willen worden... Tijdens de workshop probeer ik dat tactisch te doen. Positief opbouwend. Maar zoals ik al zei is het niveau behoorlijk hoog, dus..."

Eindexpositie Beeldproeverij. Zondag 4/3, 14.00-18.00 uur. Studio Harald Vlugt, Rozengracht 105 A8

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden