PlusInterview

Beeldend kunstenaar Nora Turato maakt ideale toiletboeken

Online teksten zijn de bron voor Pool #3 van beeldend kunstenaar Nora Turato. ‘Ik denk dat het ideale toiletboeken zijn.’

Beeld Nora Turato

Nora Turato (Zagreb, 1991) voldoet met haar Balenciaga-outfits en teksten vol memes aan het cliché van de coole millennial, maar haar vakkundige performances zijn allesbehalve standaard. In een noodtempo spreekt, rapt en zingt ze teksten die afkomstig zijn van het internet voor een overdonderd kunstpubliek. Om dit te doen leert ze lange lappen aaneengeregen citaten uit haar hoofd.

Ze is blij met interviews: “De Nederlandse Vogue wilde mij ook spreken, voor een artikel van zes pagina's waarvoor ze de inhoud van mijn kasten zouden fotograferen. Ik heb ze afgewezen, want ik vind dat raar en materialistisch. Dan weet je wat er in mijn kast hangt, en dan? Nu hebben ze het veranderd in een interview van acht pagina's. Mijn moeder zal blij zijn, die kent het verschil niet tussen de Nederlandse Vogue en de ‘echte’.”

De uit Kroatië afkomstige Turato is na haar residency aan de Rijksakademie van 2017 in Amsterdam blijven wonen en werken. Kunstboekhandel en expositieruimte San Serriffe, waar het gesprek plaatsvindt, is de exclusieve verkoper van haar nieuwste publicatie, getiteld Pool #3.

Elk jaar een boek

Het net voltooide boek is zowel een archief van Turato’s leesgewoontes als een bron van materiaal voor haar beeldende werk en performances. “Ik ben drie jaar geleden begonnen jaarlijks een boek te maken. Het was een fijne manier om mensen te helpen mijn werk, voornamelijk performances, te begrijpen. Ik heb grafisch ontwerp gestudeerd, voordat ik performancekunstenaar werd. Dit was een manier om mijn praktijk weer te diversifiëren en het hele universum van materiaal achter de performance te onthullen.”

Turato opent een bestand op haar telefoon en scrolt door de reeks pagina's. “Zo schrijf of verzamel ik werk. Ik heb een heel lang document op mijn telefoon waar ik een jaar lang notities in maak en dingen in plak die ik tegenkom tijdens het lezen van digitale teksten. Ik ben nu bezig aan de vierde, daarmee ga ik de vloer van een expositieruimte in New York bekleden.”

Net als de taal van het internet die ze zich toe-eigent bestaat het boek uit korte paragrafen en oneliners. “Ik heb me nog nooit langer dan een paar dagen met een onderwerp beziggehouden. Dat zie je terug in mijn performances. Een onderwerp duurt hoogstens één minuut, en dan gaat het weer door.”

Hoe moet een lezer dit boek benaderen? “Ik denk dat het ideale toiletboeken zijn. Je kan zo'n boek overal opendoen, een zin lezen, en grinniken. Er staan ook wel heel zware dingen in als je het goed leest, maar dat doet niemand. De inhoud staat vol in het zicht verstopt.”

Digitaal handschrift

Voor Pool #3 heeft Turato samen met lettergieterij Schik Toikka een nieuw lettertype ontwikkeld dat is afgeleid van haar eigen handschrift. “Het begon op de Rijksakademie. Ik was er klaar mee om als enige performances te doen tijdens exposities, terwijl alle mannelijke kunstenaars daar schilderijen verkochten. Daarom begon ik handgeschreven notities en delen script te vergroten en als posters te verkopen. Ze verkochten allemaal uit. Ik deed het nog een keer en die serie verkocht ik weer helemaal. Daarna lukte het niet meer. Die notities werden nep, een soort tekeningen, omdat ik wist dat ze op de markt zouden komen. Als je dan doorgaat met produceren, ga je je rottig voelen.”

“Ik wilde het idee niet loslaten; ik vond de posters esthetisch kloppen en ze werkten goed als valuta om de rest van mijn werk te financieren. Dus toen heb ik een lettertype ontwikkeld en ze digitaal nagemaakt. Het concept speelt met het romantische idee van aantekeningen van de kunstenaar en de intimiteit van de repetitie van de performance, al die dingen waar mensen opgewonden van worden.”

Turato vindt de term toe-eigening niet van toepassing op haar werk. “Ik denk dat we daar een beetje voorbij zijn, niet? Ik denk dat deze generatie zich niets meer actief toe-eigent, het loopt sowieso allemaal door elkaar. Als Kathy Acker en David Antin het hier al over hadden in de jaren zeventig, en sinds Twitter, en het internet... dan is het nu geen ding meer.” Lachend vertelt ze verder: “Ik weet nog dat ik mijn eerste boek aan mijn schoonvader liet zien, die was toen erg bang dat ik aangeklaagd zou worden wegens plagiaat.”

Big Dick Energy

“Als ik een performance maak, ga ik offline en beperk ik me tot mijn lange tekstbestand als bron. Ik gebruik uiteindelijk misschien maar vijf procent van al dat materiaal. Sommige stukken zijn veel te grappig, veel te meme-ish, voor in een performance. Bijvoorbeeld deze zin: ‘New study suggests y'all are fake’. Die werkt niet als je hem uitspreekt. Ook verouderen de begrippen in de tekst heel snel. Weet je nog dat vorig jaar iedereen op Twitter het had over ‘Big Dick Energy’? Over Ariana Grande haar vriendje? Dat kan ik nu niet meer in een performance gebruiken. Taal wordt heel snel achterhaald. De taal is geen klassieker.”

“Een groot deel van mijn werk bestaat uit het leren, aanpassen en repeteren van tekst. Ik moet de balans vinden tussen het goed in de vingers hebben van de performance en het steeds updaten en vernieuwen van de inhoud. Die twee dingen zijn heel moeilijk te verenigen. Tegen de tijd dat ik een performance helemaal beheers, moet ik er meestal mee stoppen. Daarom is het zo belangrijk dat deze boeken bestaan.”

Pool #3, Sabo Day (Nora Turato en Claes Storm), 50 euro. Te koop in San Serriffe, Sint Annenstraat 30.

Beeld Nora Turato
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden