Beeld van Jos Brink komt in Carré

''Als het beeld glimt, is het van trots.'' Archieffoto GPD/Ben Steffen

AMSTERDAM - Jos Brink keert terug naar Carré. In het Amsterdamse theater waar hij zijn successen vierde, wordt vrijdag 17 april een borstbeeld van hem onthuld, gemaakt door kunstenaar Kees Verkade. ''Jos hield van Carré. Hij zou zó vereerd zijn als hij dit wist'', zegt zijn weduwnaar Frank Sanders. ''Als het beeld glimt, is het van trots.

Een kippenvelmoment was het, toen Frank Sanders voor het eerst het borstbeeld van zijn overleden partner Jos Brink zag, in het atelier van Kees Verkade in Monaco. Sanders was naar het vorstendom gereisd met Paul van Ewijk, de voormalige assistent van Jos, die hij altijd 'mijn zoon' noemde. Verkade weet het nog precies: ''Als arbeidsvitamine voor mezelf, had ik een cd'tje opgezet van Il Divo, de vier zangers met de gedragen stemmen.'' Die muziekkeuze riep bij zijn bezoek meteen tranen op. ''Want ze hadden precies hetzelfde liedje gedraaid toen ze Jos in 2007 in zijn kist legden. Wonderlijk, toch? Puur toeval.. of bestaat dat niet?''

Hoewel Verkade al jaren in Monaco woont, kende hij Jos Brink. ''Ik zat ooit een keer in het panel van zijn show 'Wedden dat..?'. Zo'n herinnering helpt als je aan een beeld begint. Dan ken je de sfeer waarin hij leefde. Maar die herinnering was natuurlijk te weinig om als basis voor een beeld te dienen. Daarom was ik blij met de foto's en de stapel dvd's die ik van Frank kreeg, met zijn televisieshows en musicals. Die draaide ik allemaal af. Steeds als er een detail van zijn gezicht in beeld kwam dat ik nog niet kende, spoelde ik weer even terug om zo'n plaatje in mijn hoofd vast te zetten, en dan kon ik weer verder.

Het Hollandse bezoek was meteen enthousiast over de eerste opzet die hij maakte. Sanders: ''Het was confronterend, maar ook heel vertrouwd om weer oog in oog met Jos te staan. Hij was levensecht, pure kunst waarin je de hand van de meester herkent.

Ze hadden alleen een paar kleine opmerkingen over zijn schedel en zijn haar, dat ze graag anders wilden hebben. Verkade: ''Ik heb de mannen naar mijn zwembad gestuurd en ben meteen aan de slag gegaan om het aan te passen. Toen ze zich hadden afgedroogd, was het helemaal hun Jos.

Verkade werkt altijd met klei. Een 'negatief' van het prototype gaat volgens zijn vaste procedé naar een Italiaanse bronsgieterij, waarna hij het eindresultaat in zijn eigen atelier afwerkt. Het beeld is inmiddels met een sokkel naar Amsterdam vervoerd.

De beeldhouwer kreeg de opdracht van Hein Jens, de directeur van Carré. De 'terugkomst' van Jos Brink naar het prestigieuze theater aan de Amstel onderstreept diens bijzondere band met het gebouw. In de stoelen van deze cultuurtempel droomde hij als kind van een toneelloopbaan, hier trok hij volle zalen met zijn musicals en na zijn overlijden stond zijn kist hier in de foyer, waar zijn publiek afscheid van hem nam.

In de wandelgangen van Carré zijn al twee borstbeelden te zien uit het atelier van Verkade: de bronzen André van Duin en die van circusdirecteur Oscar Carré, de grondlegger van het theater. De beelden van publiekstrekkers Youp van 't Hek, Herman van Veen en Toon Hermans zijn gemaakt door andere kunstenaars.

''Ze stonden met z'n allen maar een beetje raar naast elkaar'', vindt Verkade. ''Allemaal verschillende formaten en stuk voor stuk op sokkels die volgens mij afbreuk deden aan de plechtige entourage van Carré. Daarom heb ik voorgesteld om alle beelden verspreid over de gangen in nissen neer te zetten, zodat ze allemaal hun eigen sfeer kunnen uitstralen. Want het zijn allemaal persoonlijkheden die hun eigen ruimte en omgeving verdienen.'' Carré volgde dat advies op.

De onthulling van het borstbeeld van Jos Brink is komende vrijdag, precies twintig maanden na zijn overlijden. Dat dat in de week na Pasen is, het feest van verder leven na de dood, vindt Sanders 'heel passend'. ''Die religieuze invalshoek is erg Jossig.

''Wat zou hij vereerd zijn geweest, als hij het kon zien. Hij zou opstijgen van trots, maar dat heeft hij vast al gedaan.

Als vaste bezoeker van Carré zal Sanders regelmatig bij het beeld van zijn vriend gaan 'buurten'. ''Als ik hem daar dan even gedag kan zeggen, is hij toch weer een beetje bij me.'' (JAN VRIEND)

Biografie
Jos Brink werd in 1942 ter wereld in Heiloo bij Alkmaar. Hij zat nog op de middelbare school toen hij zich bij de jeugdopleiding van de AVRO meldde. Hij speelde rollen in hoorspelen, presenteerde jeugdprogramma's en begon met zijn partner Frank Sanders het cabaretgezelschap Tekstpierement dat later ook Jos Brinks zelf geschreven musicals bracht. Het televisiepubliek kent hem vooral als presentator van programma's als 'Wedden dat..?', 'Puzzeluur' en 'TV-Toppers'. Buiten de schijnwerpers was Brink actief als pastor en stervensbegeleider. Hij ging gemakkelijk om met de roddelpers en schreef moeiteloos columns over zijn privéleven in 'de bladen'. Met zijn bekendheid als wapen maakte hij zich sterk voor de homobeweging. De homo-emancipatieprijs die in juni wordt uitgereikt draagt zijn naam. In juli 2007 werd bekend dat Jos Brink darmkanker had, in augustus van dat jaar overleed hij.

Kees Verkade is in 1941 geboren in Haarlem. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag en werd één van de bekendste Nederlandse beeldend kunstenaars, die ook over de grens furore maakte. Hij woont en werkt in Monaco. Verkade tekent en maakt beelden. Zo vervaardigde hij onder meer het borstbeeld van Simon Carmiggelt dat bij diens voormalige huis aan het Amsterdamse Weteringplantsoen staat, het standbeeld van Frits Philips op de Markt in Eindhoven, het beeld 'winkelen' op de Grote Houtstraat in Haarlem en een borstbeeld van Martin Schröder, oprichter van vliegmaatschappij MartinAir.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden