Plus

Beautiful Boy: vader, zoon en het monster verslaving

Het indrukwekkende Hollywooddebuut van Felix van Groeningen is gebaseerd op twéé boeken, die de echte ­vader en zoon Sheff los van elkaar schreven over hun worsteling met Nics verslaving.

Steve Carell als vader David met zijn zoon Nic (Timothée Chalamet) in Beautiful Boy

Beautiful Boy staat in een lange traditie van drugsdrama's, die je grofweg in drie ­categorieën kunt verdelen. Het meest gangbaar zijn misdaadfilms als Scarface en Goodfellas. Er draait altijd wel iets in de bioscoop wat daarop wil lijken. Films die zich richten op de erváring van drugsgebruik zijn zeldzamer. Requiem for a Dream en Fear and Loathing in Las Vegas gebruiken een enorme visuele trukendoos om de kijker te laten voelen wat de personages voelen. Ook Beautiful Boy doet dat een beetje, maar is toch het best te vergelijken met klassiekers als Christiane F.: films die laten zien hoe een verslaving mensen sloopt.

Waarom, wil David Sheff (Steve Carell) weten. Waarom ­gebruikt zijn slimme tienerzoon Nic (Timothée Chalamet) zoveel drugs? Dat van die jointjes wist hij wel en ach, dat deed David vroeger zelf ook. Sterker nog: ze hebben er weleens eentje gedeeld. Maar Nic blijkt al jaren alles te gebruiken wat los en vast zit. Hij is volledig verslaafd aan crystal meth.

Waarom? En waarom heeft hij niets verteld? David en Nic waren altijd twee handen op een buik, waarom heeft hij zijn vader niet in vertrouwen genomen?

Nic zegt in eerste instantie dat hij het niet weet. Maar hij weet het best. Na die eerste keer meth voelde hij zich ­beter dan ooit. Opeens klopte alles. Dat gevoel, die enorme high, was exact wat er aan dit leven ontbrak. Zijn ­onzekerheid verdween, net als zijn remmingen en dat verschrikkelijke gevoel van grauwe, voortkabbelende middelmaat.

Die stomme, alledaagse realiteit. Maar dat volmaakte gevoel van die eerste keer kwam nooit meer ­terug. En het verlangen ernaar ging nooit meer weg.

Het indrukwekkende Hollywooddebuut van Felix van Groeningen is gebaseerd op twéé boeken, die de echte ­vader en zoon Sheff los van elkaar schreven over hun worsteling met Nics verslaving.

De regisseur wisselt daarom veelvuldig van perspectief. Net als in The Broken Circle Breakdown en veel van zijn eerdere films springt Van Groeningen bovendien constant door de tijd. Zien we de volwassen Nic bewusteloos op de grond liggen, dan volgt daarna meestal een lieflijk tafereel tussen de vader en zijn nog jonge zoon.

Of andersom.

Ze gaan bijvoorbeeld surfen. David verliest zijn zoon even uit het oog, begint zich zorgen te maken en ziet dan trots hoe hij op een golf uit de zee rijst. Maar vervolgens keren we pijlsnel terug naar de toekomst, waarin Nic helemaal naar de klote is.

Dat melodramatische stijlmiddel boet op den duur wat aan kracht in. Toch is het hier meer dan een trucje om de emotie van de kijker te bespelen. Verslaving is voor Nic en zijn vader (net als voor vele anderen) eerder een circulaire dan een lineaire beleving.

Door ups en downs, roes en ontwenning, geluk en wanhoop dwars door elkaar heen te snijden, krijgen we net als de personages nooit echt vaste grond onder de voeten. En denk je soms: huh, waren we hier niet al geweest? Jazeker, en nu zijn we er wéér.

Beautiful boy

Regie Felix van Groeningen
Met Timothée Chalamet, Steve Carell, Maura Tierney
Te zien in Cinecenter, City, Filmhallen, Het Ketelhuis, The Movies, Rialto, Studio K, Tuschinksi

Afkicken
Hoe groot de rotzooi in zijn leven ook is, Van Groeningen geeft Nic nergens de schuld van. Experts leggen aan ­David uit dat afkicken bij methjunkies minder dan 10 procent slagingskans heeft. Velen zijn er fysiek gewoon niet toe in staat en zullen de dood verkiezen boven een leven zonder hun drug.

Het maakt deze vader-zoonrelatie alleen maar extra schrijnend. Ze zijn nooit meer met zijn tweeën. Er is een derde en zeer krachtige stem bijgekomen. Als ze na een periode van radiostilte afspreken in een café zit David niet alleen tegenover Nic, maar ook tegenover het monster dat in hem schuilt. Dat monster overschreeuwt zijn zoon, vraagt om geld, terwijl David alleen maar zou willen praten.

Hij snapt best waarom Nic zich zo gedraagt. Hij weet inmiddels alles wat er over verslaving te weten valt. Kennis maakt het echter niet makkelijker om het lot van zijn zoon te accepteren.

Davids perspectief is sowieso het ontroerendst. Een vooraanstaand journalist, zorgvuldig en ingetogen ­gespeeld door Carell, die ondanks zijn intellect en liefde voor Nic volledig machteloos staat.

'Wat kan ik doen om hem te helpen?' vraagt hij aan het begin van de film. Niets dus. Ja, zich inleven. Hij leest een dagboek waarin Nic omschrijft hoe leeg zijn bestaan voelt zonder drugs. David snuift zelfs coke om te ervaren wat zijn zoon ervaart.

Nic lijkt een wat simpeler personage. De meth gumt zijn karakter immers steeds verder uit. Hij belichaamt vooral behoefte. Maar net als in Call Me by Your Name is Timothée Chalamet sensationeel goed. Een gorilla als hij high is, een muis als de kater komt. En altijd vervuld van schaamte. Nic is intelligent genoeg om te kunnen reflecteren.

Ja, verslaving is een ziekte. Maar verslaving is niet alleen maar pech. Het eerste shot zette hij vrijwillig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden