Achtergrond

Beatrix Ruf, opzienbarend én omstreden bij het Stedelijk

De loftrompetten schalden luid, toen Beatrix Ruf 3,5 jaar geleden aantrad als directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Nu moet ze aftreden vanwege ophef rond een nevenfunctie die meer dan vier ton winst opleverde.

Het Parool/ANP
Beatrice Ruf was sinds 2014 directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Beeld ANP
Beatrice Ruf was sinds 2014 directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam.Beeld ANP

Toen het Stedelijk Ruf aankondigde als de opvolger van de Amerikaanse Ann Goldstein, kon meteen worden vastgesteld dat ze op de zevende plaats stond in de prestigieuze Kunst Power Top 100.

De in 1960 in het Duitse Singen geboren Ruf was sinds 2001 directeur van de Kunsthalle in het Zwitserse Zürich geweest en had een indrukwekkende staat van dienst opgebouwd.

Het Stedelijk haalde haar binnen om "haar oog voor kwaliteit en voor jong talent en haar uitgebreide netwerk''. Ook werd ze destijds door het Stedelijk geroemd om "het herkenbare, radicale en zelfverzekerde programma dat zij neerzette in de Kunsthalle en de bevlogen manier waarop zij persoonlijk het instituut aan de buitenwereld presenteerde en onderdeel maakte van het culturele debat".

Zelf zei ze bij de start van haar functie tegen Het Parool "We zijn een plek waar je dingen kunt uittesten. En als we die rol kunnen spelen, met deze collectie, dan zijn we van wereldklasse."

Cursus Nederlands
Ze had erg veel zin in het Stedelijk, dat volgens haar bekendstaat om "moedige, avontuurlijke en toegankelijke exposities. Daar wil ik mee doorgaan, avontuur en lef zitten in het DNA van het museum.''

Enthousiast en kennelijk rekenend op een lang verblijf in Amsterdam, meldde ze zich voor een cursus Nederlands bij 'de nonnen'.

Ruf was niet vies van experimenten, wilde maatschappelijk relevante exposities tonen, en publiceerde veel eigen teksten over kunst. Verder werkte ze samen met tal van musea in binnen- en buitenland.

437.000 euro winst
Maar nu lijken naam en faam toch flink gebutst. De positie van Ruf kwam ter discussie te staan toen vorige week bekend werd dat ze nogal wat bijklust en naast haar baan een goedlopend kunstadviesbureau runt. In 2015 maakte ze ruim 437.000 euro winst, onthulde NRC Handelsblad. Het woord belangenverstrengeling viel al snel.

In het jaarverslag van 2016 meldt Ruf twintig nevenfuncties, maar de naam van haar adviesbedrijf stond er niet bij.

Bij haar aanstelling was afgesproken dat haar nevenfuncties niet mochten botsen met de directeursfunctie, die wordt gehonoreerd volgens de Wet normering topinkomens (maximaal 181.000 euro).

null Beeld anp
Beeld anp

Meteen kritiek
Nog voordat de directeur goed en wel begon kwam er al kritiek op haar andere functies. Kunstverzamelaar Christiaan Braun plaatste in september 2014 een paginagrote advertentie in onder andere Het Parool waarin hij waarschuwde voor belangenverstrengeling.

Om (de schijn van) belangenconflicten te voorkomen zou Ruf haar werkzaamheden moeten staken voor private partijen vond hij. Zo werkte zij toentertijd ook voor uitgever Michael Ringier en verzekeraar Swiss Re.

Ook hekelde hij het feit dat het bestuur van het Stedelijk Museum Fonds voor de helft uit kunsthandelaars bestaat. Zij kunnen er in theorie van profiteren wanneer hun kunst wordt tentoongesteld in het museum. Vaak stijgt de waarde van de werken daardoor.

Braun had indertijd wel een moeizame relatie met het museum. In 2011 wilde hij tekeningen van Willem de Kooning schenken, maar hij zag daarvan af omdat hij zich geschoffeerd voelde door toenmalig directeur Ann Goldstein.

Botsende persoonlijkheden
Zakelijk directeur Karin van Gilst verliet het Stedelijk vorige maand omdat het daar een 'natuurlijk moment' voor was, maar in werkelijkheid botste Van Gilst en Ruf over de koers van het museum. Prins Constantijn zwaaide recent af als lid van de Raad van Toezicht van het Stedelijk, na een volledige termijn van tweemaal vier jaar.

Dinsdag werd bekend dat Ruf per direct opstapt bij het Stedelijk.

In 2014 sprak Het Parool Ruf na haar eerste week als directeur van het Stedelijk Museum: Beatrix Ruf: 'We hebben de kunstenaar aan onze kant staan'

De advertentie die op 4 september 2014 in Het Parool stond. Beeld Het Parool
De advertentie die op 4 september 2014 in Het Parool stond.Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden