'Beatrix heeft te veel invloed op de formatie'

Ruud Lubbers verlaat woensdag paleis Noordeinde in Den Haag. Daar had hij een gesprek met koningin Beatrix. Het staatshoofd wilde de CDA-prominent raadplegen over de ontstane situatie nu een poging voor een paars-pluscoalitie dinsdag mislukte. Foto ANP

DEN HAAG - Door steeds haar eigen vertrouwelingen naar voren te schuiven, drukt koningin Beatrix een te groot stempel op de kabinetsformatie.

Dat zei staatsrechtdeskundige Peter Rehwinkel donderdagavond in tv-programma Nova. Volgens Rehwinkel (PvdA), ook burgemeester van Groningen, kan dit haar kwetsbaar maken. Zo benoemde ze vicepresident van de Raad van State Herman Tjeenk Willink tot informateur, tegen het advies in van de eerste informateur, Uri Rosenthal. Rosenthal had voorgesteld twee informateurs aan te stellen: één uit PvdA- en één uit VVD-kring.

In plaats daarvan koos de koningin alleen één van haar belangrijkste adviseurs. Door nu minister van Staat Ruud Lubbers informateur te maken, kiest ze opnieuw voor een vertrouweling.

Tijdens een persconferentie gisterochtend gaf Lubbers opmerkelijk veel inzage in de overwegingen van de koningin, vindt Rehwinkel. ''Het leek wel of de deur van het paleis open was blijven staan. Ik weet niet of de koningin daar blij mee is.''

Lubbers zei onder meer dat de koningin het 'een waagstuk' vindt VVD-leider Mark Rutte nu al een kans te geven een kabinet te smeden. Voorafgaand aan de benoeming van Lubbers lag het in de lijn der verwachting dat Rutte vanaf nu het voortouw zou mogen nemen. Door de openheid van Lubbers wordt duidelijk dat de koningin daar nu geen voorstander van is.

Met de komst van informateur Lubbers zijn alle combinaties weer mogelijk, en dus mogen ook de eerder afgevallen partijen SPen PVV meepraten.

Behalve Mark Rutte en Job Cohen ontving Lubbers gistermiddag PVV-leider Geert Wilders voor een gesprek in het gebouw van de Eerste Kamer. Wilders hoopt dat er nu serieus wordt gekeken naar een rechts kabinet met de VVD, PVV en CDA. Volgens Wilders wil zijn partij 'dolgraag' regeren. ''Mensen hebben niet op ons gestemd om in de oppositie te komen. Er moet worden geluisterd naar de anderhalf miljoen PVV-stemmers.'' Maar hij toonde zich ook opnieuw bereid VVD en CDA gedoogsteun te geven als de PVV niet meer zou kunnen doen.

De PVV-leider wil nu graag met Rutte en Verhagen om de tafel. Volgens hem is er tot nu toe nog geen minuut onderhandeld met de PVV. Hij noemt een middenkabinet met partijen VVD, PvdA en CDA 'in elk geval niet goed'. Eerder zei hij al fel gekant te zijn tegen Paars-plus met VVD, PvdA, D66 en GroenLinks.

SP-leider Emile Roemer vindt dat de keuze ligt bij het CDA, omdat de standpunten van de VVD en PvdA te ver uit elkaar liggen om een kabinet te vormen. Op Radio 1 zei Roemer gisteren dat Maxime Verhagen moet kiezen: een coalitie over rechts of over links. Roemer hoopt op het laatste: ''Een kabinet onder premierschap van Job Cohen van de PvdA met CDA, SP en GroenLinks.''

Maxime Verhagen zei vanmorgen voor zijn gesprek met Lubbers nadrukkelijk dat hij voorstander is van een middenkabinet van VVD, CDA en PvdA. De christendemocraat zei te hopen dat de PvdA haar verantwoordelijkheid neemt vanwege de moeilijke economische situatie.

Verhagen was de eerste van Lubbers gesprekspartners voor vandaag. Na Verhagen sprak de informateur met SP-leider Emilie Roemer, Alexander Pechtold van D66 en André Rouvoet van de ChristenUnie. Ook spreekt hij met Elbert Dijkgraaf, de waarnemend fractievoorzitter van de SGP.

De oud-premier heeft ook nog contact met oud-informateur Herman Tjeenk Willink en vervolgens met zijn twee opvolgers, Uri Rosenthal en Jacques Wallage. Lubbers sluit zijn gespreksronde af met Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden