Plus

Bart Lubbers: 'Mijn vader was aanwezig, ook al was hij er nooit'

'Het is zeker jammer dat mijn vader in de politiek niet heeft laten zien dat hij ook een mens was,' zegt Bart Lubbers, zoon van de in februari overleden oud-premier. 'Mijn vaders boek is het ontbrekende stuk, dit is zijn andere kant.'

Bart Lubbers. Tweede zoon van, mede-oprichter van Fastned, zette aantal zaken op in ­Amsterdam, waaronder Wilhelmina-Dok, De Pont en het TolhuisBeeld Daniel Cohen

Bart Lubbers (52) vertelt op het kantoor Fastned - zijn bedrijf in snellaadstations voor elektrische auto's - dat het niet veel scheelde of zijn vaders boek was er nooit gekomen.

"Eigenlijk wilde hij niet meer verder in de zomer van 2017. Mijn vader was gewoon te moe, hij overzag het niet meer. Toen zei ik: "Pap, dit project is begonnen voor jouw welzijn. Maar als dat doel er niet meer is, dan kunnen we beter stoppen."

Twee maanden na het overlijden van oud-premier Ruud Lubbers ligt er het boek Persoonlijke Herinneringen. Het was zijn vriend Geert Mak die Ruud Lubbers adviseerde voor zijn geestelijke rust te schrijven. Elke ochtend een paar uur. "Dat is het begin van het boek geweest," zegt Bart, de tweede van Lubbers' drie kinderen. Op een gegeven moment werd het door zijn gezondheid moeilijker en interviewde Hannah Aukes hem op zijn goede dagen.

Hoe is het boek er dan toch gekomen?
"Een week nadat hij was gestopt, zei mijn vader: 'Ik heb toch nog wat zitten schrijven.' Zo ging het door. Ik ben heel blij dat we het hem op kerstavond hebben kunnen geven. Hij was thuis in zijn pyjama en had een slechte dag. Dat was ook een gok. Hij had kunnen zeggen: dat wilde ik niet. Later belde hij me op in de kerstvakantie en zei dat het goed was."

Hoe was het voor u om op te groeien als zoon van de minister-president?
"Ik was vrij jong, zestien, toen hij premier werd. Voor ons was het wel gewoon, maar dat was het natuurlijk niet. Mensen onthouden je naam ­beter, dat wordt uitvergroot. Bij kattenkwaad moest je oppassen dat je niet door de politie werd gepakt. En ik dacht vaak bij grote politieke discussies: wat zou ik dan doen als ik die verantwoordelijkheid had?"

Waarover was u het met hem oneens?
"Het probleem met mijn vader was dat hij heel redelijk was. Mijn vader zei altijd: 'Vanuit zijn of haar standpunt begrijp ik het wel.' Dan kom je toch in het midden uit. Wat me raakt in het boek is dat hij in de tweede klas van de middelbare school bleef zitten."

"Hij las toen een boek over de evolutie, wat nieuw voor hem was. Toen koos hij als 14-jarige jongen niet voor het scheppingsverhaal of de evolutie, maar zei: 'Er zijn dus twee verhalen en de kunst is om die te verbinden.' Dat was zijn kern als politicus."

Wat voor vader was hij voor jullie?
"Hij was best een aanwezige vader. Hij was er natuurlijk nooit. Maar áls hij er was, gingen we een paar uur wandelen en praten. Dat ging altijd over politiek, economie, geschiedenis. Het hielp hem zijn argumenten beter op een rijtje te krijgen. Later begreep ik dat hij op me oefende."

Wat voor relatie hadden uw ouders?
"Heel hecht. Het bijzondere van mijn ouders is dat ze jong bij elkaar zijn gekomen. Ze waren achttien jaar. Mijn vader ging studeren, ontmoette mijn moeder en ze beloofden elkaar te gaan trouwen. Eigenlijk zijn ze heel jong op een sneltrein gestapt, erg intensief. Er waren tijden dat mijn vader nauwelijks thuis was en ze ook botsten, wat je in veel huwelijken hebt."

Uw moeder heeft zich ooit beklaagd dat ze in verkiezingstijd die affiches met het hoofd van haar man overal zag, maar niet thuis.
"Ik kan de frustratie van mijn moeder begrijpen. Maar er is nooit sprake van geweest dat ze uit elkaar zouden gaan. Ze hadden een grote onderlinge afhankelijkheid, ook emotioneel."

Uw vader schrijft in zijn boek over de vrouw bij de VN die hem aanklaagde voor 'seksuele intimidatie'. Hoe was dat voor jullie?
"Ellendig. Ellendig voor het gezin en voor hem ook. Die affaire heeft hem enorm aangegrepen, hij beschrijft dat in het boek. Er was een vergadering met een aantal mensen. Hij liet iedereen uit. Bij het uitlaten heeft hij waarschijnlijk een hand op de heup gelegd. Zij zegt: hij heeft zijn lichaam tegen het mijne aangedrukt. Dat is het eigenlijk. Maar wat er daarna gebeurde... het hele mediacircus eromheen: 'sexual harassment'."

Was uw vader kwetsbaarder omdat hij als machtige man ook charmant was?
"Het zou kunnen; dat heeft ook voordelen. In de foto's in het boek zie je dat hij Joop den Uyl bij zijn arm pakt. Dat zit gewoon in hem. Dat is de positieve kant. Mensen vonden hem niet zo afstandelijk, in een gesprek was er echt contact."

Hoe merkten jullie dat uw vader achteruitging?
"Hij had goede en slechte dagen. Op goede dagen was hij scherp. En op de slechte dagen ging hij in bed liggen piekeren over dingen, wat hij vroeger nooit deed. We hadden bijna elke dag contact. Als hij zich slecht voelde, zei ik: blijf maar in bed. Ook voor mijn moeder was het verdrietig. Ik gunde hem een mooier einde dan dat. Toch had ik niet het gevoel dat hij aftakelde, omdat hij scherp was op goede dagen. Hij heeft zo intensief geleefd, dat ik er gewoon tien jaar bij optel."

Uw vader zei in 1988 dat hij bij uitzichtloos lijden euthanasie wilde. Was daar sprake van?
"Daar wil ik echt niets over zeggen. Hij had ­goede en slechte dagen en op een gegeven ­moment waren er alleen nog slechte dagen. Zo liep het af."

Hoe ervoeren jullie de periode na zijn sterven?
"Ik had niet verwacht dat er zo veel publiciteit zou zijn. Ik werk met bijna allemaal jongere mensen dan ik. Voor hen is mijn vader echt geschiedenis. Maar ik snap dat iedereen die nu hoofdredacteur is, van die generatie was. Alle voorpagina's van kranten waren positief, on­gelooflijk. Het was leuk geweest als mijn vader dat zelf nog had gezien."

Ruud Lubbers, Persoonlijke Herinneringen, uitgeverij Balans, €19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden