Plus

Bang voor aanslagen? 'Accepteer de kans dat je iets kan overkomen'

Aanslagen volgen elkaar in hoog tempo op. Toch is het niet nodig om nu heel bang te worden, zeggen deskundigen.

Nice, een dag na de aanslag.Beeld anp

Het houdt niet op. Vrijwel elke dag is er een aanslag in het nieuws. Waren die eerst voorbehouden aan wereldsteden als Parijs, Brussel en Nice, nu vormen ook dorpjes in Zuid-Duitsland en het Franse Normandië het strijdtoneel. De boodschap van de terroristen is duidelijk: nergens is het veilig.

En dat is precies de essentie van terrorisme, legt hoogleraar sociale psychologie Kees van den Bos uit: het creëren van een gevoel van fundamentele angst. "Daarmee willen ze de samenleving ontwrichten."

Minimale risico's
Bij herhaald vreselijk nieuws zou zelfs de meest emotionele mens afgestompt raken, maar dat gebeurt nu niet, aldus de hoog­leraar, doordat de terreur telkens net iets andere vorm aanneemt.

Een bomaanslag bij een voetbalstadion, vuurwapens in een concertzaal, een man met een bijl en mes in een trein, een vrachtwagen op een drukke boulevard, twee mannen met steekwapens in een kerkje. Van den Bos: "Het roept telkens een schrikreactie op, waardoor je toch angstig wordt."

Dat betekent niet dat die angst terecht is. "We schatten minimale risico's veel te hoog in," zegt massapsycholoog Jaap van Ginneken. De kans dat je het slachtoffer wordt van een aanslag is te verwaarlozen - het risico op een dodelijk verkeersongeluk is oneindig veel groter.

"Het is het mechanisme van de hype: alles valt nu onder de noemer terrorisme, ook als het er niets mee te maken heeft. Elke daad krijgt buitensporig veel aandacht; mensen raken bevangen door die angst, praten erover op sociale media en versterken elkaars gevoel. Net zo lang tot de angst regeert."

Eindtijd
Het is alleen de vraag of het handjevol terroristen dat deze daden pleegt, dat gevoel van angst weet vast te houden. Mensen nemen zichzelf in bescherming door in de normaal onbezorgde vakantieperiode bijvoorbeeld minder vaak de krant open te slaan of het nieuws te kijken.

En daarbij: angst laat zich ook goed wegstoppen. Hoogleraar Van den Bos: "Iemand denkt dan: ik ga echt wel naar de Arena of de Melkweg vanavond, of uit eten in Amsterdam. Ik laat me mijn vrijdagavond niet afpakken. Ook al zit je dan met angst en beven aan een tafeltje, vooral de eerste keer. Want in het achterhoofd sluimert toch altijd dat na Londen, Madrid, Parijs en Brussel Amsterdam ook vast een keer aan de beurt is."

Jaap van Ginneken voelt de angst niet. Ook niet sinds de aanslag in Nice, zijn woonplaats. "We maken elkaar wijs dat we ons in de eindtijd bevinden, maar dat is onzinnig. Het wordt tijd dat we inzien hoezeer we ons gek laten maken. Leef je leven, en accepteer de kans dat je iets overkomt. Net zoals we altijd gedaan hebben."

Cijfers

- De kans om te overlijden door een ongeval in het verkeer is in Nederland ongeveer 1 op 217

- De kans te overlijden door verdrinking is in Nederland ongeveer 1 op 613

- Wereldwijd is de kans te overlijden na door de bliksem te zijn getroffen ongeveer 1 op 2.000.000

- De kans te overlijden door een aanslag in de Europese Unie is ongeveer 1 op 15.000.000

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden