Balkenendefans tussen trots en twijfel

(VLNR) Maxime Verhagen, Pieter van Geel, Jan Peter Balkenende, Bianca Balkenende en Camiel Eurlings. Het CDA hield zaterdag in Utrecht zijn jaarlijkse partijcongres. Foto ANP

AMSTERDAM - Misschien was het wel het laatste CDA-congres waar Jan Peter Balkenende sprak als partijleider. De partij went alvast aan het idee dat de premier vertrekt. Zijn achterban gunt hem de topfunctie van Europees president. Al vinden sommigen dat Jan Peter Balkenende moet aanblijven als premier om de binnenlandse crisis aan te pakken.

Volgens de officiële agenda ging het CDA-partijcongres in Utrecht zaterdag over de verhoging van de AOW-leeftijd, over de belastingwetgeving, over de komende raadsverkiezingen. Maar wat vooral onder leden rondzoemde was het mogelijke vertrek van hun JP.

Hij wordt gezien als serieuze kandidaat voor de functie van voorzitter van de Europese Raad: de Europese president. Binnen een paar weken zal bekend zijn wie dat wordt. Zelf zegt hij steevast: ''Ik ben geen kandidaat.''

Dat zinnetje herhaalde hij in zijn toespraak tot 1500 CDA'ers. Verder zei hij er niets over. Waar hij doorgaans na afloop zijn woorden bereidwillig nog eens toelicht aan journalisten, kapte hij nu alles af onder het mom dat hij weg moest.

Van CDA-bestuurder Wim Jonker uit Den Bosch mag Balkenende vertrekken. ''Een hele mooie post en een eer voor Nederland. Hij heeft er ook hard voor gewerkt.'' Na acht jaar premier Balkenende is het CDA misschien ook gebaat bij een nieuw gezicht? ''Niets ten nadele van Balkenende, maar dat zou goed kunnen uitpakken,'' denkt Jonker. Het Zuid-Hollandse statenlid Wiebrand Dijkstra vindt echter dat de minister-president moet blijven zitten. ''We hebben behoefte aan duidelijke leiding. Het is crisis. Het Nederlandse hemd moet voor hem nader zijn dan de Europese rok.''

Kneuterig gezeur, vindt prominent CDA-lid Doekle Terpstra zulke 'blijf hier'-smeekbedes. ''Natuurlijk moet hij het gaan doen. Het is een prachtige post. Het gaat niet om het burgemeesterschap van Appelscha.'' CDA'er Hugo Borstlap valt Terpstra bij: ''Hij moet het doen.''

Verkiezingen zijn onnodig, vinden zij, als zovelen bij het CDA. ''Met die economische crisis moet je dat niet willen. Dan ben je weer een jaar verder voor je een kabinet hebt,'' rekent Terpstra voor. Maar wie springt er dan in het gat dat JP achterlaat? ''Maxime Verhagen zou dat kunnen. Maar er zijn er meer,'' vindt Terpstra. Borstlap kiest voor Piet Hein Donner, de huidige minister van Sociale Zaken. ''Zet die twee voor een zaal en Donner krijgt iedereen mee. Veel meer dan Verhagen. Echt hoor. Hij zou ook een goede lijsttrekker zijn.'' De mogelijke opvolgers van Balkenende willen niet meedoen aan wat zij noemen 'Haagse gezelschapsspelletjes'.

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek vindt het een 'hele zware ingreep' als de premier vertrekt terwijl het land in een moeilijke crisis zit. De ex-premiers Ruud Lubbers en Dries van Agt weigeren ieder commentaar. Lubbers zelf weet hoe het is om in de race te zijn voor een hoge Europese post. En vooral om die niet te krijgen. In 1994 blokkeerde de Duitse bondskanselier Helmut Kohl zijn benoeming tot voorzitter van de Europese Commissie.

CDA-Tweede-Kamerlid Jan Schinkelshoek bemerkt een dubbel gevoel bij de achterban. ''Iedereen ziet dat het een mooie post is, dat het prachtig is voor Nederland als Balkenende die zou krijgen. Maar ze willen hem ook hier houden, hij is hier nodig.'' Zelf wil hij zich er niet direct over uitlaten. ''Iemand zei me: De staat Illinois zei toch ook niet tegen Obama: Je moet hier blijven. Dat vond ik wel mooi.'' (LIANNE SLEUTJES)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden