Balkenende: parlementaire enquête Irak was beter geweest

Oud-premier Jan Peter Balkenende had het 'achteraf beter gevonden' als er een parlementaire enquête was gehouden naar de Nederlandse rol bij de oorlog in Irak.

Balkenende tijdens een congres van zijn partij. Beeld anp

Dat zei de voormalig CDA-politicus zaterdagmiddag bij radioprogramma Kamerbreed, waar hij een uur lang te gast was.

In plaats daarvan stelde Balkenende een onafhankelijke commissie in, die onderzoek moest doen naar de politieke steun die het demissionaire kabinet-Balkenende I in 2003 gaf aan de Irakoorlog.

Deze commissie-Davids concludeerde in 2010 dat er geen adequaat volkenrechterlijk mandaat was voor de inval in het land. Ook zou premier Balkenende 'weinig of geen leiding' hebben gegeven aan debatten over de kwestie.

Spijt zei Balkenende niet te hebben van zijn optreden in die tijd. "Het is op dat moment gegaan zoals het gegaan is." Uit 2010 stamt de gevleugelde uitdrukking dat hij het 'met de kennis van nu' anders had gedaan.

Geen kritiek
Balkenende leidde in acht jaar tijd vier kabinetten. Sinds zijn vertrek van het politieke toneel in 2010 sprak hij vrijwel nooit meer over die periode. Omdat Kamerbreed, dat al ruim 30 jaar bestaat, deze maand voor het laatst te horen is, was Balkenende daar te gast bij presentator Kees Boonman.

Die probeerde de oud-premier kritische uitspraken te ontlokken over het huidige kabinet, het CDA, partijleider Sybrand Buma en de gedoogsteun van de PVV aan het kabinet VVD-CDA. Daar slaagde Boonman niet in.

Balkenende benadrukte bij iedere zin die ook maar lichtjes neigde naar kritiek dat het heus 'geen kritiek' was, als er bij een uitspraak verduidelijking werd gevraagd klonk 'nee, dat zeg ik niet' en over de gedoogsteun van de PVV sprak Balkenende: "Ik heb daar nooit uitspraken over gedaan en dat doe ik nu ook niet."

'Gedoe'
De oud-CDA-leider wilde enkel kwijt dat hij wel altijd het gevoel heeft gehad 'dat zodra het lastig wordt je gedoe gaat krijgen'. Dat gedoe kwam er ook - Rutte I viel na anderhalf jaar.

Balkenende sprak lang, maar zei weinig. Ook als premier bezat hij het talent om betogen af te steken die lang van stof waren, maar weinig wol bevatten.

Boonman probeerde de oud-CDA'er bij de les te houden met 'omwille van de tijd zou ik graag wat later in die zin beginnen' en 'ja zeg, we hebben nog maar vier minuten', als Balkenende een vraag ontweek maar 'wel graag een ander punt' wilde maken.

Wat zei de oud-premier dan wel? Dat hij vindt dat het kabinet-Rutte III wel een tandje kan bijzetten als het om duurzame economie gaat - het huidige stokpaardje van Balkenende.

"Ik ben benieuwd hoe het kabinet dat met beleid handen en voeten gaat geven." Hij verklapte dat de reünie van zijn laatste kabinet, waar eind vorige maand een foto van uitlekte met serieuze en chagrijnige gezichten, wel degelijk 'erg leuk' was geweest. "Er wordt te snel geoordeeld."

IMF
Dat geen van zijn kabinetten heeft de rit uitgezeten is naar verluidt een gevoelig punt voor Balkenende. Het leek hem inmiddels niet (meer?) te deren. Bij het Internationaal Monetair Fonds hoorde Balkenende er geen kritiek over, zei hij. "Daar hoorde ik: we kijken niet naar hoeveel kabinetten er zijn geweest, maar of een land stabiel is."

Balkenende haalde ook herinneringen op aan de periode in 2004 dat hij met een levensgevaarlijke bacterie in zijn voet doodziek in het ziekenhuis lag. "Dat zal ik nooit vergeten." Ministers De Geus en Donner kwamen daar langs om hervormingen door te spreken. "Het werk ging gewoon door."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden