Baanbehoud in crisis vergt grote offers

Het is nieuw dat bedrijven de druk op hun personeel flink opvoeren, zoals bij TNT Post, waar werknemers gedwongen worden loonoffers te brengen. Foto ANP

Stuitte tot voor kort de verkeerde koffiemachine al op weerstand, dezer dagen brengen werknemers grote offers om hun baan zeker te stellen.

Vrijwel dagelijks verschijnen alarmerende berichten als 'Würth vraagt medewerkers vijf procent loon in te leveren', 'Werknemers De Meeuw verplicht met vakantie' en 'Daf legt opnieuw productie stil en vraagt personeel vakantie- en adv-dagen' op te nemen. En dan zijn er nog de slepende conflicten tussen de vakbonden en V&D en TNT Post, die duizenden werknemers onder druk zetten om loonoffers te brengen om ontslagen te voorkomen.

Het is nieuw dat bedrijven de druk op hun personeel zo ver opvoeren, zegt Joep Bolweg, hoogleraar human resource management aan de Vrije Universiteit en adviseur bij bureau Berenschot. ''De ideologie is veranderd. Mensen accepteren dat ze moeten inleveren om het bedrijf op de been te houden. Vijftien jaar geleden was dat uitgesloten, al was het alleen maar omdat ondernemingen meer vet op hun botten hadden. Onder druk van aandeelhouders hebben bedrijven nu nauwelijks nog geld achter de hand en zijn ze sneller genoodzaakt offers van hun personeel te vragen.''

De bonden stellen zich overwegend welwillend op omdat zij niet gebaat zijn bij massaontslagen. Bolweg: ''Maar werkgevers zijn boefjes en weten de situatie goed uit te buiten.''

Bovendien is de actiebereidheid bij de werknemers niet vreselijk groot. Wat zou u doen als u voor de keuze wordt gesteld vijf procent loon inleveren of ontslagen te worden?'' FNV maakt stevige afspraken over tijdelijke loonoffers, oftewel 'leningen van het personeel'. Anja Jongbloed, coördinator arbeidsvoorwaarden bij FNV Bondgenoten: ''In slechte tijden kiezen wij voor behoud van werkgelegenheid. Maar het ingehouden loon vloeit meteen weer terug op het moment dat het beter gaat.''

Volgens Jongbloed is er niets tegen 'vrijwillig verplichte' maatregelen als het personeel daarmee instemt, maar realiseren werknemers zich niet altijd goed wat de gevolgen zijn.

''Een lager loon heeft bijvoorbeeld ook gevolgen voor het pensioen, de hypotheek en de opgebouwde WWuitkering.''

De kans dat bonden binnenkort moeten instemmen met zelfs nog pijnlijker maatregelen, wordt almaar groter, zegt Paul de Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam.

''De nood in het bedrijfsleven wordt steeds groter. Werkgevers hebben de bonden niet altijd nodig om hun zin te krijgen.'' (BERRIT DE LANGE)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden