Plus

Autistische oudere heeft soms minder last van ouderdom

Lang werd gedacht dat mensen met autisme sneller te maken krijgen met ouderdoms­ziekten. Een deel van de oudere autisten blijkt echter juist minder last van de ouderdom te hebben, ontdekte hoogleraar Hilde Geurts.

Sommige oudere autisten lijken het goed te doen als het gaat om cognitieve taken Beeld ANP

Wat is autisme precies?
"De Oostenrijks-Amerikaanse psychiater Leo Kanner heeft autisme in 1943 voor het eerst beschreven. Hij ontdekte dat sommige kinderen sociale contacten ingewikkeld vonden en er ook nauwelijks interesse voor leken te hebben terwijl ze juist heel specifieke interesses en een sterke behoefte aan routine bleken te hebben. De sociale, communicatieve kant, is nu nog steeds de kern als de diagnose autisme gesteld wordt."

Is autisme een ziekte?
"Autisme is lang alleen als een stoornis of een handicap gezien, maar we denken daar tegenwoordig anders over. Bij mensen met autisme ontwikkelen de hersenen zich anders, zij verwerken informatie op een andere manier dan mensen die geen autisme hebben."

"Overigens bestaat het standaardbrein ook niet. Mensen kunnen onder bepaalde omstandigheden en op bepaalde momenten gevoelig zijn voor iets en we hebben allemaal sterke en zwakke kanten. Ook autisme hoeft dus niet altijd 'een probleem' te zijn, hoewel mensen met autisme vaak niet goed begrepen worden."

Hebben ze moeite goed te functioneren in de samenleving?
"Omdat mensen met autisme informatie op een andere manier verwerken, begrijpen zij anderen vaak niet en andersom. Het vervelende voor autisten is dat zij een minderheid vormen. In alle levensfasen gaat het om ongeveer één procent van de bevolking. Daarom voelen zij zich ook vaak anders. Bij kinderen en tieners kan dat bijvoorbeeld tot frustratie leiden, senioren maken zich daar vaak veel minder druk om, weten we sinds kort."

Omdat er nog maar recent onderzoek gedaan wordt naar senioren met autisme?
"Ja, het onderzoek naar autisme heeft zich lange tijd op kinderen geconcentreerd. Dat is ook niet zo vreemd: ouders merken dat hun kind anders reageert en trekken aan de bel. Het lastige is dat de meeste informatie over ­autisme van de ouders komt en niet van de persoon in kwestie."

"Sinds een jaar of tien kijken we meer naar autisme in de gehele levensfase. Nederland liep daarmee voorop, dat heeft te maken met het feit dat in Nederland relatief vroeg volwassenenzorg voor mensen met autisme kwam en de doelgroep zelf gelukkig ook mondiger is geworden."

Worden mensen met autisme anders oud?
"Lang is op basis van enkele studies gedacht dat mensen met autisme eerder te maken zouden krijgen met ouderdomsziekten zoals dementie en parkinson en amper de leeftijd van 55 jaar zouden halen. Het is nog te vroeg om te kunnen zeggen of mensen met autisme eerder met ouderdomsziekten te maken krijgen dan mensen zonder autisme."

"Het beeld is nogal divers. Het komt bijvoorbeeld ook regelmatig voor dat mensen pas op latere leeftijd de diagnose autisme krijgen. Dat is reden om daar in de komende jaren uitgebreider onderzoek naar te doen."

Hoe divers is dat beeld?
"Vanuit de zorg en ook van de mensen zelf horen wij dat een deel van de mensen met autisme op latere leeftijd snel achteruit kan gaan en bijvoorbeeld bovengemiddeld last heeft van angsten en depressies. Maar uit onderzoek op het gebied van cognitie blijkt ook dat een deel het juist beter doet dan mensen zonder autisme. Het gaat dan bijvoorbeeld om het herinneren van afbeeldingen. We willen in de komende jaren in kaart brengen hoe senioren met autisme het op het vlak van cognitie doen en welke strategieën ze daarbij gebruiken."

Waarom is dat van belang?
"Het lijkt zo te zijn dat mensen met autisme, mogelijk ómdat zij autistisch zijn, goed scoren op cognitieve taken. De vraag is welke handvatten zij gebruiken om dat relatief hoge cognitieve niveau vast te houden. Dat kan ons verder helpen effectief te interveniëren bij zowel autisten als niet-autisten. Tegelijkertijd kan het meer inzicht bieden bij welke groep extra aandacht nodig is en welke groep zichzelf juist heel goed redt. Niet alle autisten zijn hulpbehoevend."

Hoe gaat u dat onderzoek doen?
"Wij werken veel met experimenten, maar ook met vragenlijsten en interviews. Senioren, met of zonder autisme, hebben natuurlijk al veel meegemaakt. De ervaringen van mensen, hun leefstijl en bijvoorbeeld medicijngebruik, het zijn allemaal factoren die een rol spelen. Door met dergelijke omstandigheden rekening te houden, proberen we een zo specifiek mogelijk beeld te krijgen van de relatie tussen cognitie en autisme op latere leeftijd."

Hilde Geurts Beeld Charlotte Odijk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden