Plus

Asscher: 'Lekker zeggen wat je vindt is zalig'

PvdA-leider Lodewijk Asscher ontpopt zich in de oppositie als een politieke straatvechter. Premier Mark Rutte is gewaarschuwd. 'Ik herken zijn bluf.'

Lodewijk Asscher (r) met Emile Roemer en Jesse Klaver. 'We waren alle drie tevreden over deze week' Beeld ANP

Een lichte blos tekent zijn wangen. Lodewijk Asscher is net van het ijs gestapt. Waar voorheen elke vrijdag de dienstwagen voorreed om hem bij de ministerraad af te zetten, heeft hij nu tijd om de kinderen op school af te zetten en rondjes te draaien op het ijs van de Jaap Edenbaan, samen met de Amsterdamse lijsttrekker Marjolein Moorman en zijn voormalige politiek assistent.

U lijkt bevrijd. Hoe bevalt de oppositie?
"Ik voel me heel vrolijk, heb veel energie."

U was op Mark Rutte na de belangrijkste man in het vorige kabinet. Nu slijt u de dagen op de vierde rij in de Tweede Kamer, met slechts acht fractiegenoten om u heen.
"Op het moment van de verkiezingsuitslag op 15 maart stelde ik mezelf de vraag of ik me zielig moest vinden. Of zit hier een opdracht in? Ik kwam er gezandstraald uit. Maar uiteindelijk staan wij voor onze waarden en idealen. Dat ik op de vierde rij zit in de Kamerbankjes is een enorm voordeel. Ik kan heel langzaam naar de microfoon lopen en Rutte in de ogen kijken."

U bediende zich deze week in het debat over de regeringsverklaring van een procedurele truc zoals PVV-leider Wilders ze ook toepast: u diende al in de eerste termijn een motie in om een bezuiniging van 100 miljoen op de wijk­verpleging te voorkomen.
"Kamerlid zijn is een ambacht. Je moet procedures die er zijn benutten. Als je je niet aan de conventies houdt, reageert de coalitie benepen. Maar dat is omdat men zich betrapt voelt. Er zit een gat in de morele kant van hun werk, en dat werd zichtbaar, bij de bezuiniging op de wijkverpleging en bij het afschaffen van de dividendbelasting."

Van de linkse leiders was u degene die uit­eindelijk met de bloemen mocht zwaaien. De bezuiniging is van tafel.
"We waren alle drie tevreden over deze week, Jesse, Emile en ik. Het is een eerste succesje dat we moeten delen. Laat deze motie voor goede wijkverpleging het begin zijn van meer."

U heeft vijf jaar lang met Rutte onder één ­deken gelegen...
"Ik heb vijf jaar gewoon met mijn vrouw onder één deken gelegen."

We bedoelen: u heeft hem van zeer nabij aan het werk gezien. U kent zijn zwakke plekken.
"Ik herken de bluf. Als je ziet hoe hij ingediende moties afraffelt: het is twee keer knipperen met je ogen en het is klaar. Hij zei tegen mij dat ik 'onverantwoorde risico's' nam door tegen de afschaffing van de dividendbelasting te zijn. Ik zei: 'Dat accepteer ik niet.' Dan zie je dat hij zich ineens realiseert dat hij dat terug moet nemen."

Wordt premier Rutte sleets?
"Met alle waardering voor hem persoonlijk vind ik dat hij gezag verliest. Je kunt niet de dividendbelasting afschaffen met als argument dat je mensen tegenkomt die zeggen dat die belasting een probleem is. Maar we mogen niet weten wie dat hebben gezegd en hij kan ook geen econoom noemen die dit verstandig vindt."

Maar de afschaffing gaat wel door.
"Rutte heeft gisteren gezegd dat elke vezel in hem zegt dat afschaffing noodzaak is. Nu kan hij dus niet meer terug. Daarmee bezorgt hij dit kabinet een enorm probleem. Ik vrees dat er echt geen argumenten zijn voor deze maatregel. Dit zal niet kleiner worden. Wat mij betreft gaan we het hele arsenaal gebruiken dat ons als Kamer ter beschikking staat om deze maatregel van tafel te krijgen."

Wat is de volgende stap?
"De bewijslast ligt bij Rutte. Roemer, Klaver en ik gaan samen een hoorzitting organiseren in de Kamer."

Toe maar. Wanneer gaan jullie fuseren?
"Nee, dan gaat het weer veel te veel over de vorm en hoe we met elkaar bezig zijn. We hebben er ook bewust niet voor gekozen om eerst kopjes koffie met elkaar te drinken. Er is al zoveel cynisme over linkse samenwerking. Maar we trekken nu voor het eerst sinds de jaren zeventig vanuit de inhoud samen op. Daar word ik heel vrolijk van."

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan. Hoe belangrijk worden die?
"Ze worden in elk geval spannend. Hier in Amsterdam weten de linkse partijen elkaar goed te vinden. Ze weten een vrolijker, pakkender verhaal te vertellen. Dat heb ik lang niet zo gezien. Ik hoop dat bewoners zien wat de PvdA hier doet: voor de mensen, tegen het massa­toerisme en het platte vermaak. Maar uiteindelijk zul je het vertrouwen moeten verdienen."

Droomt u van een links college?
"Dat zou prachtig zijn. Wat ik zeg: ze weten elkaar te vinden, net zoals Emile, Jesse en ik elkaar weten te vinden. De stad staat voor belangrijke keuzes. Betaalbare huurwoningen, worden die verpatst? Investeren we in onze scholen en blijft de zorg toegankelijk? Daar kan links het verschil maken."

Als 15 maart zich herhaalt, verliezen veel PvdA'ers hun baan.
"Politicus zijn is nooit een gegeven. Het is geleende macht. Je zit er voor de stad, de samenleving, je buurt. Het is mooi om te zien als mensen in de partij, vanuit onze idealen, er de schouders onder zetten."

Zeg nou eens eerlijk: vindt u het leuker in de oppositie dan als vicepremier?
"Dat weet ik nog niet. De nieuwe energie die ik krijg vind ik heerlijk. Ik ben het vak nog aan het leren. Maar lekker zeggen wat je vindt is zalig. Ook als je iets goed vindt, trouwens."

Heeft u flink salaris moeten inleveren?
"Je hebt als oud-minister recht op een tijdelijke aanvulling, omdat je in de Kamer minder verdient. Maar daar hebben ik, Lilianne Ploumen en Sharon Dijksma van afgezien. Het zou raar zijn om meer te verdienen dan onze fractie­genoten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden