Asscher: 'In Amerika gebeuren dingen altijd eerder dan bij ons'

Vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) noemt het heel heftig dat de meerderheid van de Amerikanen heeft gekozen voor Trump. Ook andere politci uiten hun eerste zorgen en verwachtingen.

Trump bij zijn overwinningsspeech: Ik zal de president zijn van alle AmerikanenBeeld ANP

Asscher reageert woensdagochtend op de verkiezingen en noemt het 'heel heftig' dat de meerderheid heeft gekozen voor Trump. "Iemand die zich zo extreem heeft uitgesproken over groepen. Ik zie zijn overwinning als een reactie op de globalisering. Hij heeft de steun gekregen van groepen die zeggen: hartstikke leuk, maar ik heb er geen baat bij. Integendeel, ze voelen zich opzijgezet en vernederd."

"In Amerika gebeuren dingen altijd eerder dan bij ons." Dat gevoel neemt Asscher ook mee naar de Nederlandse verkiezingen en de strijd om het leiderschap in zijn partij.

"Het grote onrecht dat mensen ervaren door de manier waarop Europa werkt, door globalisering, als je dat negeert, dwing je mensen bijna om aan de noodrem te trekken. Het zou heel verkeerd zijn om Amerikaanse kiezers weg te zetten zoals de neiging nogal eens is bij progressieve partijen. We moeten juist kijken: waar zit de sociale ongelijkheid, wie betaalt de prijs? En: moeten we niet tot een herverdeling van kennis, macht en inkomen komen? Dat was een analyse die ik al sterk voelde, maar die hier heel heftig zichtbaar wordt."

Over de internationale verhoudingen zegt Asscher: "We moeten zien wat zijn overwinning betekent. Ik denk dat de banden heel sterk zijn. Hoe dan ook moeten we als Westerse wereld een blok blijven vormen."

Ook positieve reacties
Geert Wilders reageerde vannacht al op Twitter met een aanmoediging voor Trump. 'De Amerikanen pakken hun land terug. Dat gaan wij ook doen.' Woensdagochtend volgde een enthousiaste felicitatie, nadat bekend werd dat Trump onderweg is naar het Witte Huis.

Ook Kees van der Staaij, fractievoorzitter van de SGP ziet iets positiefs in Trump en zegt op Twitter: "Grote verantwoordelijkheid op schouders nieuwe president Trump. Wijsheid toegebeden! Hopelijk goed nieuws voor Israël, pro-life, pro family. Keuze voor Trump betekent druk op EU om eigen defensie op orde te brengen en minder te rekenen op grote broer VS."

Onzekerheid
Bij de meeste politici heerst vooral onzekerheid. "Uitspraken van Trump hebben hier voor zorgen en onzekerheid gezorgd," zegt Michiel Servaes van de PvdA. Dan gaat het bijvoorbeeld over de toekomstige relatie van de VS met Rusland en de NAVO. "Trump moet zo snel mogelijk duidelijk maken wat zijn koers wordt."

Reactie Premier Rutte
Premier Mark Rutte gaat ervan uit dat de nieuwe Amerikaanse regering "op basis van de gedeelde waarden en uitgangspunten de samenwerking met Nederland en de rest van de wereld zal voortzetten, in lijn met de sterke Amerikaanse traditie. De samenwerking is nodig op veel terreinen, van het bestrijden van terrorisme en klimaatverandering tot het werken aan onze welvaart," aldus Rutte. "De handel- en investeringsrelatie met de VS levert ons land heel veel banen op. Ik kijk er naar uit om de goede samenwerking voort te zetten met de nieuwe Amerikaanse regering".

Bert Koenders
Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) maakt zich zorgen over uitspraken die Trump heeft gedaan tijdens de verkiezingscampagne en "die haaks staan op hoe wij onze samenleving en wereldorde graag zien." Het gaat dan om opmerkingen over onder meer de NAVO en de relatie van de VS met Rusland en Europa. Het is volgens Koenders belangrijk dat er een goede samenwerking blijft met de Amerikanen.

"We hebben elkaar in deze wereld hard nodig. We staan voor mondiale uitdagingen als klimaatverandering en terrorismebestrijding en moeten ook gezamenlijk de crises in de ring van instabiliteit rondom Europa aanpakken. Samenwerking met de VS is ook essentieel voor onze welvaart, omdat onze economische verwevenheid aanzienlijk is."

D66
Alexander Pechtold, fractieleider van D66: "Het is een vreselijke conclusie, maar de boodschap van verdeeldheid wint vandaag. Een man die vanaf dag één in zijn campagne gehandicapten, vrouwen, latino's en allerlei andere mensen beledigt, wint vandaag. Dit is erg, erg slecht nieuws voor Nederland en Europa. Trump heeft zich gekeerd tegen de NAVO en wil Europa militair niet meer steunen zoals alle voorgaande presidenten hebben gedaan sinds halverwege de vorige eeuw."

"Daarnaast heeft Trump in zijn campagne een andere koers tegenover Rusland bepleit. Ook economisch is dit een grote tegenslag. Op de korte termijn omdat de onzekerheid in de wereld toeneemt, op lange termijn omdat Trump zich nadrukkelijk keert tegen vrijhandel en dat gaat zeer tegen de belangen van Nederland Exportland in."

CDA
Raymond Knops (CDA): "Er is er nog nooit zoveel onzekerheid geweest na de verkiezing van een Amerikaanse president". Het is afwachten wie in zijn regering komt en of hij zijn extreme uitspraken uit zijn campagne omzet in beleid, aldus Knops. Zijn verkiezing zal gevolgen hebben voor de wereldhandel, klimaat en internationale veiligheid. "De consequentie zal zijn dat Europa meer samen zal moeten gaan doen."

Christenunie
Gert-Jan Segers, fractieleider van de ChristenUnie: "Trumps grootste opgave is om de mede door hemzelf gecreëerde bittere tegenstellingen in eigen land weer te overbruggen. Als een van Amerika's bondgenoten zal Nederland ook met deze president moeten blijven samenwerken om op te komen voor onze eigen vrijheid en die van zoveel anderen in de wereld die hun hoop op de westerse wereld hebben gevestigd."

GroenLinks
Jesse Klaver, fractieleider GroenLinks: "Dit is een nieuwe realiteit. De kiezers hebben hem een hele grote verantwoordelijkheid gegeven. Ik hoop dat hij die verantwoordelijkheid kan dragen. Ik maak me zorgen om wat er gaat gebeuren, maar de apocalyps is nog niet aanstaande. We zijn er zelf bij. Ook hier in Nederland is er het gevaar dat populisten opstaan en de verkiezingen naar zich toe trekken. Ik heb maar een boodschap voor Geert Wilders: vergeet het. We laten dit land niet uit elkaar trekken.''

VVD
Halbe Zijlstra, fractieleider van de VVD: "Het Amerikaanse volk heeft gesproken. Wij hopen op een een vruchtbare samenwerking en voortzetting van de goede relatie die wij altijd met de VS hebben gehad. We zijn benieuwd hoe de heer Trump zich als nieuw gekozen president van de VS zal manifesteren."

Lees alles over de verkiezingen van afgelopen nacht op ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden