Plus

Asscher: 'Ieder kind moet elke school kunnen kiezen'

Het bijzonder onderwijs wil de PvdA niet afschaffen, maar een stukje minder bijzonder mag het wel. Partijleider Lodewijk Asscher wil daarvoor artikel 23 van de Grondwet aanpassen. 'Scholen gebruiken het als een 'bemoei je er niet mee'-bord.'

Lodewijk Asscher: de Grondwet is ouders en kinderen niet altijd tot steun Beeld ANP

Lodewijk Asscher pakt zijn iPhone en leest voor uit het rapport de Staat van het Onderwijs dat in april verscheen. "In Nederland is de school­segregatie hoog in vergelijking met andere landen." De scheiding tussen verschillende bevolkingsgroepen - rijk en arm, wit en zwart, religieus en seculier - wordt almaar groter."

"Kinderen uit kansrijke gezinnen komen vaak makkelijk binnen op een bijzondere school, terwijl kinderen uit kansarme gezinnen daar vaker tegen drempels aanlopen. Van die drempels wil de PvdA-leider af. "De kansengelijkheid staat nu gigantisch onder druk. Ieder kind moet zeker kunnen zijn van het najagen van zijn dromen en gelijke kansen krijgen."

Bent u tegen bijzonder onderwijs?
"Bijzonder onderwijs heeft grote waarde. ­Ouders kunnen daarmee zelf invulling geven aan de opvoeding en zelf scholen stichten. Dat is prachtig. We moeten het zeker niet afschaffen, maar wel veranderen. De heilige graal is het niet. Wat we nu missen, is het besef dat bij de jonge kinderen nu een verschil ontstaat - waar dat kind zelf niks aan kan doen - wat gigantische gevolgen heeft voor je hele leven."

Als alle scholen openbaar worden, creëer je wel het gelijke speelveld waar u naar streeft.
"Het zijn óók openbare scholen die de boodschap uitsturen: kom hier vooral niet op school. Bijvoorbeeld omdat ze een zogenaamd vrijwillige ouderbijdrage eisen van 1400 euro per jaar. Gemeenten zouden daarvan moeten zeggen 'ammenooitniet hier'."

"In één wijk kan een school staan die de aanmeldformulieren van kinderen gewoon terugschuift naar de ouders, bijvoorbeeld omdat een kind als lastig wordt ervaren, terwijl twee straten verderop een school staat die iedereen welkom heet. Eind van het liedje is dat kinderen uit dezelfde buurt een ander perspectief hebben."

U impliceert dat het onderwijs beter is op de school die selectiever toelaat.
"Nou, ze hebben in elk geval meer tijd per kind. Als je tegen alle kinderen die meer aandacht nodig hebben zegt: 'gaan jullie maar naar de buren', dan heb je het makkelijker. Op de school waar ze het ideaal delen dat ieder kind het beste uit zichzelf moet kunnen halen, redden ze het niet met de middelen die ze nu hebben. We kunnen het best ietsjes eerlijker verdelen."

Lijkt uw voorstel niet bij voorbaat kansloos met twee christelijke partijen in het kabinet?
"Ik realiseer me hartstikke goed dat de Grondwet wijzigen lastig is. Ik verwacht dat D66, VVD, GroenLinks en de SP zich hierbij kunnen aansluiten. Maar ik vind eigenlijk ook dat minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie, red.) of het CDA dit zouden moeten steunen. Artikel 23 moet niet gaan over de scholen, maar over kinderen. Dat wordt mijn pleit."

U probeert het weer met de acceptatieplicht, nu in de Grondwet zelfs. Dat treft vooral de reformatorische en islamitische scholen, de orthodoxe dus. Wilt u daar vanaf?
"Een recht op onderwijs is goed voor alle kinderen, óók christelijke en islamitische kinderen. Als een meisje geen verpleegkunde kan gaan studeren aan een christelijke school omdat ze niet christelijk is, vind ik dat niet uit te leggen."

"Het is 2018. Dat is een reliek; het dient geen enkel maatschappelijk belang. Natuurlijk moet je niet vloekend de leraren in de rede vallen, maar het is niet uit te leggen dat je helemaal niet welkom bent."

PvdA en VVD wilden dat in Rutte II regelen, maar het staat nu niet in het regeerakkoord.
"Het huidige kabinet heeft op veel kwesties die gevoelig kunnen zijn voor confessionele partijen een soort drietrapsraket bedacht. Sommige dingen zijn uitgeschreven, over andere zaken wordt tot de volgende verkiezingen gediscussieerd en het derde niveau zijn de niet-uitgesproken afspraken: dat je niet op elkaars tenen gaat staan. Er zit dus wel ruimte bij de coalitie. Dit pleidooi is niet gericht tegen christelijke scholen."

Waarom wilt u deze grondwetswijziging zelf verdedigen?
"In mijn wethouderstijd in Amsterdam ben ik er veel tegenaan gelopen: gedoe met scholen die dicht moesten, met de kwaliteit van scholen, met hoe ze omgingen met homoseksualiteit of de Tweede Wereldoorlog. De Grondwet is nu niet kinderen en ouders tot steun, maar een 'bemoei je er niet mee'-bord."

U wilt ook op alle scholen vastleggen dat er les gegeven moet worden over gelijke behandeling en mensenrechten. Wat als scholen dat niet willen vanwege hun grondslag?
"Daar ben ik wel klaar mee. We betalen er met z'n allen voor. We hebben democratisch bepaald dat onderwijs over homoseksualiteit, over gelijkheid man-vrouw en de Tweede Wereldoorlog onderdeel zijn van onze kerndoelen."

Je kunt toch ook gewoon de kerndoelen handhaven?
"Joh, ik heb die discussie gehad met de islamitische As-Siddiqschool in Amsterdam, die de integratie van leerlingen belemmerde. Ik zeg: leg het nu vast in de belangrijkste wet die we hebben, de Grondwet. Geen uitzonderingen. Het moet afgelopen zijn de Grondwet als smoes te gebruiken om kinderen niet te bieden waar ze recht op hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden