Artsen leren in Afghanistan

NIJMEGEN - Als een ambulance een patiënt met een schotwond naar het Nijmeegse UMC St. Radboud brengt, is de kans groot dat Edward Tan wordt opgepiept.

De ongevalchirurg zag in het militair ziekenhuis in Kandahar, Afghanistan, wel twee of drie 'grote klappers' per dag langskomen. ''Hier komen gemiddeld twee of drie ernstig gewonden per week binnen.''

In Afghanistan moest hij als majoor Tan 'moeilijke knopen doorhakken'. Hij behandelde een jongen van vijftien die door een explosie zijn beide armen was verloren en blind was geraakt. ''Hier doe je in een dergelijke situatie een beroep op allerlei hulpmiddelen. Maar je bent in Afghanistan. Daar heeft zo'n jongen geen toekomst.'' De tiener overleed uiteindelijk aan ernstig hersenletsel. ''Hier had je hem aan de beademing gelegd. Misschien was hij ooit ontwaakt uit zijn coma. Maar in Afghanistan denk je: wanneer is het nog medisch zinvol?''

Werken als arts in een oorlogsgebied is anders dan werken in een ziekenhuis. In Oeroezgan is geen tijd om voor een militair met een hersenbloeding de hulp van een neurochirurg in te roepen. Daarom oefent een algemeen chirurg in Nederland op dode varkens hoe hij gaten in de schedel moet boren om de druk op de hersenen te verminderen. Met zo'n ingreep kan een gewonde militair zijn verwondingen toch overleven.

''Als patiënt merk je niet of er een militaire arts of een burgerarts aan je bed staat'', zegt kolonel Gerard Rots, de commandant van het Instituut samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen (IDR).

Nederlandse ziekenhuizen profiteren van de kennis die de chirurgen opdoen. Voorzitter Herre Kingma van de Raad van Bestuur van het Medisch Spectrum Twente: ''Snijdende artsen zijn heel leergierig. Hun motto is altijd: see one, do one, teach one. Je ziet een operatie, vervolgens doe je die zelf en daarna leer je iemand anders hoe de ingreep wordt uitgevoerd.''

De verantwoordelijkheid is niet altijd makkelijk, weet arts Leemans. ''Op Kamp Holland kwamen tegelijkertijd twee zwaargewonden binnen: een moeder van 24 en een kind van 8. Bij beiden lagen de darmen buiten het lichaam. Wie opereer je het eerst? Ik heb gekozen voor het kind. Die operatie is perfect gegaan. De moeder is een dag later overleden. Dan zit je daarna wel te dubben: heb ik de juiste keus gemaakt? Maar anders waren ze nu waarschijnlijk allebei dood geweest.'' (HANNEKE KEULTJES)

De ongevalchirurg Edward Tan zag in het militair ziekenhuis in Kandahar, Afghanistan, wel twee of drie 'grote klappers' per dag langskomen. Foto GPD Beeld
De ongevalchirurg Edward Tan zag in het militair ziekenhuis in Kandahar, Afghanistan, wel twee of drie 'grote klappers' per dag langskomen. Foto GPD
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden