Plus

Artsen komen moeilijk aan de bak bij internationale hulp­organisaties

Artsen en verpleegkundige komen moeilijk aan de bak bij internationale hulp­organisaties. Hoe komt dat eigenlijk?

Jacob van der Ende Beeld Marcel Bakker

Twaalf organisaties schreef Jacob van der Ende de afgelopen maanden. Als afgestudeerd tropenarts wilde hij zijn kennis graag inzetten in gebieden waar de nood het hoogst is. Maar hij ving overal bot: de ngo's hadden geen plek, of wilden dat hij alles zelf zou betalen: van vliegticket tot verblijf, en graag voor minimaal negen maanden.

Van der Ende deed zijn verhaal maandag op de opiniepagina's van deze krant, en dat riep vragen op. Welke organisaties had hij het eigenlijk over? En waar ligt dat dan aan? De wereld staat toch in brand? Zijn er niet genoeg plekken, van Bangladesh tot Zuid-Soedan, waar de nood hoog is?

Weinig geld
Hulporganisaties hebben allemaal hun eigen regels en ja, er is behoefte aan hulp, maar er is weinig geld. De organisaties zijn voor een groot deel afhankelijk van vrijwilligers. De clubs die wel betalen, kunnen dat ook alleen minimaal doen. Toch is het juist belangrijk om medisch personeel te betalen, vinden artsen.

Artsen zonder Grenzen (AzG), een van de grootste medische hulpbieders, betaalt het minimumloon, maar zorgt ook voor een ticket, verblijf en verzekeringen. Koert Ritmeijer, bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Tropische Geneeskunde (NVTG) en werkzaam bij AzG, vindt het niet in de haak dat andere hulporganisaties verwachten dat artsen gratis voor hen werken. "En als het je zelfs geld kost, gaat dat verder dan vrijwilligerswerk."

Ritmeijer vraagt zich af hoe effectief een organisatie kan zijn in een crisisgebied, als ze niet eens de middelen hebben om de mensen die ze uitzenden te ondersteunen. "Hebben ze dan wel goede medische programma's? Want daarvoor moet je een infrastructuur opzetten, een stabiele medicijnaanvoer hebben. Je zou zeggen dat er dan ook geld moet zijn om artsen te ondersteunen."

Niet meer dan normaal
Ritmeijer erkent dat het duur is om medisch personeel uit te zenden. Een arts naar een crisisgebied sturen kost al gauw 50.000 euro. Dat gaat op aan verblijfskosten, een verzekering, en dat minimumloon. Maar hij vindt het niet meer dan normaal. "Het is voor artsen al een investering om mee te gaan. De meesten houden het ook niet jaren vol, op een gegeven moment moet je toch echt geld gaan verdienen om een hypotheek te betalen of je gezin te onderhouden."

Hoewel de vraag naar artsen groot is, neemt AzG ook nauwelijks artsen aan. Ze hebben een strenge selectie en het aanbod van geïnteresseerden is overweldigend.

Ze kunnen bovendien hun artsen uit de hele wereld halen. "Het zijn vooral generalisten die bij ons solliciteren," zegt Ritmeijer, "terwijl we behoefte hebben aan anesthesiologen en farmaceuten."

Lokale medici
Dat verklaart waarom Van der Ende ook daar niet zomaar aan de slag kon. Sommige jonge artsen die er als vrijwilliger niet tussen kunnen komen bij de grote organisaties doen daarom eerst ervaring op bij een kleinere.

Bij hulporganisaties als International Medical Corps, Medical Teams en Syrian American Medical Society moet je als arts bijna alles zelf betalen. Andere organisaties nemen geen internationale hulpverleners aan omdat ze gebruik maken van lokale medici. Op zich is dat logisch, maar in echte noodgebieden is er vaak een groot tekort aan medisch geschoold personeel. En de kwaliteit van artsen is ook niet overal even goed.

Maar waarom moeten artsen in noodsituaties betaald worden? Hoogleraar humanitaire hulp Thea Hilhorst van het Institute of Social Studies van de Erasmus Universiteit benadrukt dat de meeste (niet-medische) vrijwilligers in crisisgebieden ook niet worden betaald. Veel kleine vrijwilligersorganisaties in crisisgebieden hebben er het geld niet voor. Die doen inderdaad een beroep op vrijwilligers, al dan niet medisch geschoold, zonder daar geld tegenover te kunnen stellen.

Enorm gemotiveerd
"En toch werken daar mensen die enorm gemotiveerd zijn, bijvoorbeeld vanuit een christelijke overtuiging. Ik kwam eens een vrouw tegen die als arts met haar hele gezin een half jaar in Zuid-Soedan had gezeten. Volledig zelf gefinancierd. Vrijwilligheid in deze sector is niet ongebruikelijk en niet verkeerd."

Waar het echt mis kan gaan is als er geen verzekering is voor medisch handelen, of als niet wordt gecheckt of artsen wel gekwalificeerd zijn. Dan kan het gevaarlijk worden, erkent Hilhorst.

"Maar je moet ook goed verzekerd zijn voor je andere vrijwilligers en daarvoor een goede selectie doen. Je kunt in elk geval niet zeggen: we zijn vrijwilligers, dus daarom geven we slechte medische hulp."

Kostbare vacatures

Wie wil helpen in crisisgebieden of ontwikkelingslanden moet het wel heel graag willen. Voor onderstaande vacatures heb je naast je medische opleiding ook aardig wat geld nodig.

Vacature 1:
Vier weken Oeganda met Medical Teams International. Medisch geschoold personeel gezocht om lokale artsen te helpen met vluchtelingen en lokale bevolking, met impact op een miljoen mensen. Kosten: 2000 euro per persoon.

Vacature 2:
Syrian American Medical Society (Sams). Een week helpen in vluchtelingenkamp Al-Zataari in Jordanië en in rurale Jordaanse dorpen. Kosten: 800-900 dollar voor een vlucht en 150 dollar per nacht voor een hotel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden