Arts moet dikkerds serieus nemen

Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid (niet op de foto):
Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid (niet op de foto): "De helft van alle artsen en specialisten vindt overgewicht geen medisch probleem. Ze denken in de trant van: 'Eigen schuld, dikke bult." Foto GPD/Ron Pichel

AMSTERDAM - Overgewicht dreigt volksvijand nummer één te worden. Experts en instellingen willen dat politiek, zorgverleners en ouders in actie komen om het tij te keren.

Haar diepste vernedering onderging ze nota bene in een ziekenhuis. Wanda Henrichs (1,63 meter, 196 kilo) walgt er nog van: "Ik werd met de goederenlift naar de expeditieafdeling gebracht en daar op een grote weegschaal gezet. Niet echt fijn voor je ego."

Dergelijke horrorscenario's kan Eric Verberne ook opdreunen. Hij moest onlangs naar Arnhem voor een operatie, maar zijn zorgverzekeraar kon geen geschikte ambulance vinden voor de 1,83 meter lange en toen bijna 300 kilo wegende Amsterdammer. "U kunt beter een verhuisbedrijf bellen," kreeg hij te horen van de bemiddelaar, die eraan toevoegde: "Maar wij vergoeden geen vrachtauto's."

Deze superzwaargewichten vormen nog steeds een kleine minderheid onder patiënten met (ernstige) obesitas, maar hun lotgevallen zijn kenmerkend voor de houding van veel zorgverleners. Daar valt echt nog veel aan te verbeteren, meent de Obesitas Vereniging.

Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam, deelt die opvatting. "De helft van alle artsen en specialisten vindt overgewicht geen medisch probleem. Ze denken in de trant van: 'Eigen schuld, dikke bult. Moet je maar niet zo veel eten en wat vaker de trap nemen.' Ze nemen patiënten niet serieus en laten die vervolgens aan hun lot over." Seidell benadrukt dat overgewicht deels genetisch is bepaald en wordt aangewakkerd door een ongezonde leefomgeving in de vroege levensfase.

De arrogante bejegening vloeit voort uit de artsenstudie, stelt Seidell. "Aankomende huisartsen krijgen op de universiteit meer informatie over een zeldzame kankersoort dan over overgewicht en leefstijl." Dat moet worden verbeterd. "Er komt een moment dat de wachtkamers vol dikke mensen zitten en dan weet niemand er raad mee."

De koepel voor werkgevers in de zorg, ActiZ, speelt wel in op de schier onstuitbare opmars van ernstig dikke mensen. "De groep ouderen met fors overgewicht wordt steeds groter en wij willen dat instellingen daar tijdig op inspelen," zegt ActiZ-directeur Aad Koster. Hij doelt op de aanschaf of lease van speciale behandeltafels, weegschalen, bloeddrukmeters, extra grote scanners, brede bedden en liften. "Maar we kunnen ons ook voorstellen dat er bij nieuwbouw of verbouw bredere deuren worden geplaatst en aangepaste personenliften. Dat is belangrijk voor de klanten, maar ook een manier om rugklachten onder het personeel te voorkomen."

Het besef groeit dat obesitas bij de wortel moet worden aangepakt. Maar er moet meer gebeuren om het tij te keren, stelt Remy Hirasing, voorzitter van het Kenniscentrum Overgewicht en hoogleraar jeugdgezondheidszorg aan het VU mc. Goedwillende zorgverleners dweilen met de kraan open, zolang veel ouders zich niet van hun opvoedtaak kwijten, zegt hij. "Laat kinderen dagelijks ontbijten, vermijd frisdrank en andere zoete dranken, stimuleer beweging en laat ze niet langer dan twee uur per dag voor computer of televisie zitten."

Ons land telt al 400.000 kinderen met overgewicht, van wie 40.000 met obesitas. Die aantallen zullen in tien jaar tijd verdubbelen, net als bij de volwassen dikkerds.

"Minister Ab Klink van Volksgezondheid moet snel een offensief ontketenen. Het moment nadert waarop je met een takelwagen op het Scheveningse strand een flinke stuiver kunt verdienen aan mensen die niet meer zelf kunnen opstaan," aldus Hirasing. Volgens een woordvoerder van de minister laat dat offensief niet heel lang meer op zich wachten.

Mogelijk wil Klink de expertise over obesitas onder artsen en andere zorgverleners vergroten. In Nederland is slechts één privékliniek voor dikke volwassenen. Dikke kinderen zijn aangewezen op het astmacentrum. Hirasing: "Het zou ook goed zijn als Klink speciaal aandacht schenkt aan de Turkse en Marokkaanse gemeenschap, waar men dik zijn ziet als uiting van rijkdom."

Patiënt Tilly Smidt (1,65 meter, 200 kilo) is bij tijd en wijle doodziek van de wijze waarop zorgverleners haar benaderen. "Of ik nu bij ze aanklop voor een pijnlijke duim of voor haaruitval, steeds weer gooien ze het op mijn gewicht. Belachelijk. Ik hou mij keurig aan het dieet, maar val bijna niet meer af. Echt, ik prijs de dag waarop ik bij een arts normaal mijn verhaal kwijt kan en serieus word benaderd." (AP VAN DEN BERG)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden