Plus Klapstoel

Ariane Schluter: 'Ik heb een hekel aan acteurs die over alles een mening hebben'

Ariane Schluter (1966) is actrice. Ze speelde lange tijd bij Het Nationale Toneel en vertolkte de hoofdrol in de speelfilm Lucia de B. en de serie Noord/Zuid. Volgende week zondag is zij te zien in de film Kleine IJstijd, die in première gaat op PAFF.

Ariane Schluter: 'Repeteren is een sociale snelkookpan: je werkt met emoties en zit voortdurend op elkaars lip' Beeld Harmen de Jong

Voorburg

"Ik ben er geboren, maar twee jaar later verhuisden we al naar Leidschendam. Maar omdat mijn familiewortels in Voorburg liggen, krijg ik daar nog steeds een warm gevoel bij. Ik voel me een echte Zuid-Hollandse."

"Ik houd van de humor van de Hagenezen, daar zit een lekkere ironie en stevigheid in. Zoals Haagse Harry en Van Kooten en De Bie met de Vieze Man en Café De Sport. Dat konden wij vroeger thuis woord voor woord citeren."

"Of ik diezelfde humor heb, dat weet ik niet. Ik zou er niet aan moeten denken om daar te gaan wonen. Amsterdam is mijn stad, maar wie is dé Amsterdammer? Iedereen woont hier. Het maakt niet uit, alle soorten mensen kunnen hier terecht. Dat maakt deze stad weer zo te gek."

Huisarts

"Mijn vader. In die tijd deed de huisarts nog bevallingen, dus hij heeft mij en mijn zusje, de twee jongsten, nog gehaald. Toen ik later zelf kinderen kreeg, besefte ik pas hoe bijzonder dat moet zijn geweest. Door zijn werk hadden we thuis twee telefoonnummers. Het 'gewone' nummer en een geheim nummer, dat voor ons privé was. Ik ken ze allebei nog uit mijn hoofd."

"Ik kan me nog herinneren dat ik als jong meisje eens voor de grap met het geheime nummer het gewone nummer ging bellen. Alsof ik een patiënt was. Mijn vader was woest. Die was natuurlijk alert, klaar om onmiddellijk in te grijpen."

"Ik had daar nooit over nagedacht, ik was een jaar of acht, maar zijn reactie had grote impact. Dat was het moment dat ik begreep: het is geen spelletje. Mijn vader praatte nooit over zijn werk, maar als hij tussen de middag thuiskwam, wisten we precies of we hem even met rust moesten laten."

De Jordaan

"Mijn redding. Ik was ongelukkig in de liefde, dus ik vluchtte naar Amsterdam. Via een vriend van me kwam ik op een halve etagewoning te wonen in de Anjeliersstraat. Het was piepklein, maar vanaf dag één was ik daar op mijn plek."

"Orkater zat toen nog in de Jordaan, dus ik hoefde alleen maar de straat uit te lopen om te repeteren. Ik ging vaak in Café de Tuin zitten. In mijn eentje krantjes lezen en koffie­tjes drinken. Ik was een beetje eenzaam in die tijd. Ik heb er vier jaar gewoond, van mijn 26ste tot mijn 29ste. Toen kwam ik de liefde van mijn leven tegen, Alfred Schaaf. Heel langzaam sloeg de droesem neer en werd ik gelukkig."

Moederrollen

"Ja, dat heeft ook met leeftijd te maken. Een moeder is een dankbare rol voor schrijvers, ­familie is sowieso goed materiaal. Dat zei Alex van Warmerdam altijd al. Het is een minimaatschappij."

"De verhouding tot een kind spelen is heel interessant, want je hebt zo veel vormen en zo veel onvermogen. In Kleine IJstijd speel ik een moeder die het heel moeilijk vindt om het verleden los te laten. Het kost haar ook moeite om bij haar zoon de functie van moeder in te nemen. Ik kon daarvoor niet putten uit mijn eigen moederschap, dat doe ik trouwens nooit. Ik put altijd uit mijn verbeelding."

"Toen ik zelf moeder werd - op zich al een aardschok - moest ik uitvinden wat voor moeder ik was. Dat is geen keuze, zoiets overkomt je. Ik ben geen moederkloek, merkte ik. Naarmate kinderen ouder worden, gaat het me steeds makkelijker af. Begeleiden in het volwassen worden, dat kan ik goed. Kleine kinderen zijn ook heerlijk, maar dat getut ligt me wat minder."

Theo van Gogh

"Dat ik met hem de film 06 heb kunnen maken, was heel belangrijk voor mij. Daardoor ontdekte ik hoe geweldig ik filmen vond. Hoe hij aan zijn einde is gekomen is een mijlpaal in de geschiedenis van Amsterdam en Nederland."

"Ik heb de schoten nog gehoord, want ik fietste met mijn zoon vanaf de school van mijn dochter in de Watergraafsmeer naar zijn crèche in de Domselaerstraat. Dat is precies op de hoek waar hij is neergeschoten. Ik zag een vrouw rennen die riep: 'Ze schieten, ze zijn gek, ze schieten!' We zijn regelrecht de crèche ingedoken."

"Daar zei een vader en passant: 'Het is Theo van Gogh'. Die naam zei hem blijkbaar niets. Heel raar, maar ik heb meteen het antwoordapparaat van Theo gebeld. 'Neem effe op!' heb ik geroepen. Ik geloofde het niet."

"Na 06 waren we een beetje uit elkaar gegroeid. Soms kreeg ik een woedende brief van hem, zoals iedereen die af en toe van hem kreeg. De strekking was dan: 'Ariane, waar ben je mee bezig?!' Dan had ik volgens hem een verkeerde keuze gemaakt voor een toneelproject. Ik liet het maar van me afglijden."

"Zijn dood is een litteken voor de stad. Het is ook het begin geweest van een periode waarin de onschuld verloren is gegaan."

Aanslagen

"Ik vind het lastig daar iets zinnigs over te zeggen, ik ben geen Beatrice de Graaf. Ik denk dat de mens in staat is zijn ogen te sluiten voor zulke dingen, omdat je anders niet kunt leven met die angst."

"We komen allemaal aan ons einde en toch leven we alsof we onsterfelijk zijn. Ik betrap mezelf erop dat ik vaak berichten lees als: 'De kans is groter dat je door een vallende kokosnoot om het leven komt dan door een aanslag'."

Cate Blanchett

"Die bewonder ik enorm. Een ongelooflijk goede actrice, vooral in Blue Jasmine. En bloedstollend mooi, een beetje te mooi soms. Ze heeft iets perfects, waardoor je soms het rafelrandje mist. Zoals in Manifesto, daar is ze eigenlijk net te volmaakt."

"Ik houd nu meer van Elisabeth Moss. Zij speelt in The Square, die ook op PAFF draait. Een waanzinnige film, die trouwens de Gouden Palm in Cannes heeft gewonnen. Zij is daarin te gek. Ze heeft iets ongrijpbaars, is onopvallend opvallend. Er zit een vrijscène in die film, meesterlijk. Zo briljant, haha! Zij is mijn nieuwe heldin."

Abbey Hoes

"Dat gedoe over dat Gouden Kalf heb ik helemaal niet meegekregen. Als je genomineerd bent, dan wil je hem natuurlijk graag winnen. Maar op dat moment dacht ik vooral: ik moet straks naar voren in een jurk die ik heel stom vind. Mijn erkenning voor Lucia de B. is zo groot geweest, dat ik me nooit miskend heb gevoeld. Dat mensen riepen dat het onterecht was dat zij hem won, vind ik vooral vervelend voor haar."

Paula van der Oest

"Zij is een cadeau. Paula kwam in 2014 in mijn leven door Lucia de B. Ze is een ontzettend fijne regisseur, die jou je werk laat doen en dat voedt. Tegelijkertijd is ze iemand op wie je blind kunt vertrouwen, waardoor je je volledig overgeeft. Nu ook weer met Kleine IJstijd. We hebben die film door gebrek aan geld met vereende krachten in tien dagen opgenomen. Een kick. En heerlijk om eens een extraverte rol te spelen."

Vertalen

"Een oude liefde die ik vorig jaar weer ben gaan opzoeken. Ik ben ooit gaan spelen vanwege mijn liefde voor taal, maar die kant van mij kwam te weinig aan bod. Met z'n allen in een repetitielokaal zitten met een regisseur die zegt hoe het moet, daar had ik genoeg van. Ik wilde in mijn eigen universum zitten."

"Bovendien is repeteren een sociale snelkookpan, bijna een sociaal experiment. Je werkt met emoties en zit voortdurend op elkaars lip, dat roept bij mensen niet altijd de meest aangename dingen op."

"Doordat ik Het Nationale Toneel verliet en freelancer werd, kon ik vorig jaar beginnen met de Vertalersvakschool, waar ik literair vertalen leer van Engels naar Nederlands. Helemaal te gek, maar het is ook noeste arbeid."

"Je moet steeds een interpretatie maken van het stuk en de specifieke taal van de personages. Hoe zou zij dit zeggen? Zodra je gaat vertalen, ga je interpreteren. Kies je voor het woord 'roerloos' of 'passief'? Is hij 'lui' of is hij 'werkeloos'? Dat zijn allemaal vertalingen van het woord 'idle' die door de context worden bepaald. Net als spelen."

"Ik speelde míjn versie van Lucia de B., míjn Medea. Je bezielt een rol door jouw denken. Dat doe je als vertaler ook. Ik heb diep respect gekregen voor het vak. Ik wil geen Tolstoj worden, maar vind het wel leuk om hem een tijdje te mogen zijn."

Filmster

"Zo zie ik mezelf niet. Roem interesseert me nul komma nul. Sowieso ben je in Nederland nooit beroemd, je bent hooguit bekend. In de aandacht staan was geen reden om te gaan spelen, het was een bijkomstigheid. Rode lopers vind ik gedoe. Nep ook. We moeten niet proberen Hollywood te zijn. Het valt me wel op dat mensen je pas herkennen in de supermarkt als je op televisie komt. Dan kom je in de huiskamers."

Angela Merkel

"Nou, ik ben blij dat ze tenminste nog gewonnen heeft. Maar nee, ik ga daar niets over zeggen. Ik heb een hekel aan acteurs die altijd over alles een mening hebben, omdat ze over alles een mening mogen hebben, omdat ze acteur zijn."

Gerard Soeteman

"De scenarioschrijver van Spetters en Soldaat van Oranje en zo? Tja, wat zal ik zeggen? Ik vond Turks Fruit ook goed. Met alle respect voor hem... Wacht, 'met alle respect' is eigenlijk een vreselijke uitdrukking, want daarna komt altijd iets negatiefs."

"Maar goed, met alle respect dus: ik ben wel een beetje klaar met dat ophemelen van Turks Fruit. Alsof de film alleen maar beter wordt. Er zijn ondertussen zoveel andere mooie films gemaakt. Ik vind het trouwens geestig dat hij zo provocatief is in zijn uitspraken over andere mensen. Daar ben ik veel te beleefd voor."

Kleine IJstijd gaat 8 oktober in première op het Parool Film Festival. Vanaf 19 oktober te zien in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden