Plus

Architect strijdt al 20 jaar voor verbouwing van zijn eigen pand

Oud-ambtenaar en architect Maarten de Boer probeert al twintig jaar zijn vervallen pand aan de Weesperzijde te verbouwen en draaide dol in de ambtelijke molen. Hij heeft al twee ton uitgegeven zonder dat er ook maar één spijker de muur is ingegaan.

Ton Damen
Een afgewezen ontwerp Beeld De Nieuwe Generatie Architecten
Een afgewezen ontwerpBeeld De Nieuwe Generatie Architecten

Tijdens het gesprek schiet hij even vol. Maarten de Boer (66), architect en oud-directeur van het Amsterdam Monumenten Fonds, houdt gewoonlijk wel van een robbertje vechten met de gemeente.

Hij was betrokken bij de metrorellen, startte procedures voor behoud van tientallen panden in de stad, bemoeide zich met het woonbotenbeleid en vocht tegen de plannen voor een megahostel in zijn straat. Maar de slepende strijd voor de verbouwing zijn eigen pand vindt hij niet leuk meer. "Dit is amateurisme en willekeur van het stadsdeel," zegt hij.

De Boer kocht zijn huis aan de Weesperzijde 94 in 1996 op de veiling. Twee jaar later diende hij een plan in voor een verbouwing, waarbij het pand niet hoger werd. Dat keurde het stadsdeel Oost af. In 2005 probeerde hij het opnieuw, ditmaal met twee woonlagen erbij, maar dat lukte ook niet omdat de nieuwe opbouw vanaf de overkant van het water zichtbaar was.

Recalcitrant
Daarna schakelde De Boer jonge architecten in van De Nieuwe Generatie, die een ontwerp met een glazen tussenlaag tekenden, en een terug-liggende, vanaf de straat niet zichtbare, bovenste woonlaag.

Hij kwam daarna met nog meer ontwerpen. Het ritme van plannen indienen bij het stadsdeel en afkeuring door Welstand of de ambtenaren werd een constante.

Het definitieve ontwerp Beeld Greiner van Goor Huijten Architecten
Het definitieve ontwerpBeeld Greiner van Goor Huijten Architecten

In een recalcitrante bui heeft De Boer eens een ontwerp voor een woontoren van zeven verdiepingen ingediend. Welstand vroeg toen waarom hij niet een ander ontwerp kon verzinnen en haalde als voorbeeld het werk van De Nieuwe Generatie tevoorschijn zonder te weten dat De Boer dat zelf al eens had ingediend.

In 2013 ontving De Boer een bericht dat Oost zijn huis tot monument had verklaard. Hij vond dat geen probleem, tot het stadsdeel dat zo uitlegde dat er niets aan zijn pand mocht worden veranderd. Na een half jaar procederen was de monumentenstatus er weer af.

Toegankelijk
Het doel van het grote huis is volgens De Boer voornamelijk sociaal geweest. Zijn pand wordt gebruikt als galerie, vergaderruimte voor buurtgroepen, en was het onderkomen van De Correspondent. Ook regelde hij exposities over de buurt met foto's van vriend en buurtgenoot Eddy Posthuma de Boer. "Ik heb zelf alleen maar een woongedeelte en een slaapkamer nodig," zegt De Boer.

"Ik streefde met de verbouwing naar een levensloop bestendig huis," aldus De Boer. "Mijn vriend Rob van Zoest was MS-patiënt en zat in een rolstoel. Amsterdammer in hart en nieren, maar hij belandde in De Rijp omdat er geen geschikt huis was. Voor hem en anderen wilde ik mijn huis toegankelijk maken. Maar een brede voordeur voor rolstoelen werd afgekeurd."

Onlangs heeft architect Martien van Goor, die ook de aanbouw van Carré ontwierp, een plan voor De Boer gemaakt dat het stadsdeel uiteindelijk wel accepteert. Dat is 'historiserende' sloop-nieuwbouw, waarbij de herbouw twee etages hoger wordt, en er hetzelfde uitziet als wat er stond.

Plannen zijn stuk
Het is volgens De Boer mosterd na de maaltijd. Hij heeft inmiddels ruim 200.000 euro aan leges, ontwerp- en proceskosten uitgegeven. Alle plannen rond het huis zijn eigenlijk stuk. "Voor Van Zoest hoeft ik het niet meer te doen; hij is in maart overleden... En Renate is er niet meer."

Hij doelt op Renate Dorrestein, die in mei stierf en met wie hij een latrelatie had. Zijn omgeving probeert hem op te peppen en zegt: "Maarten, jij hoort hier!"

Voorgevel Weesperzijde 94 Beeld Maarten de Boer
Voorgevel Weesperzijde 94Beeld Maarten de Boer

Maatschappij Holland

Het pand uit 1898 aan de Weesperzijde 94 werd gebouwd als boedelopslag van de Maatschappij Holland (verhuizingen per gesloten meubelwagens). De pakhuizen achter stonden tot aan de Wibautstraat. Aan de Weesperzijde waren paardenstallen.

Boven waren twee verdiepingen met twee dienstwoningen, waar de opzichter en de beheerder woonden. De pakhuizen zijn in de jaren­ ­negentig gesloopt en vervangen door appartementen­complex Holland Veste. De overgebleven ruimte achter werd tuin voor het voorhuis. Zo'n 90 procent van het ensemble werd afgebroken. ­Alleen het voorhuis aan de Weesperzijde staat er nog.

'We moesten zorgvuldig kijken'
"Dit heeft wel erg lang geduurd. Dat is vervelend voor meneer De Boer, maar wel echt een uitzondering. Het is dan ook geen standaardverbouwing. Het gaat om sloop-nieuwbouw van het hele gebouw op een bijzondere locatie."

"Daar moeten we zorgvuldig naar kijken. We kunnen niet helemaal alles nu in de archieven terugkijken hoe dat gelopen is. Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad. We zijn blij dat het nu toch gerealiseerd kan worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden