Plus

Antihomogeweld: Waarom zegt de politie dat niet?

De woede was groot na twee recente mishandelingen van homoseksuele mannen in Amsterdam. De politie zou volgens critici liever niet benoemen dat het om antihomogeweld gaat. Is dat zo?

Foto ter illustratie Beeld Ernst Coppejans

De kruitdampen van het vuurwerk waren nog maar amper opgetrokken of het eerste geval van homomishandeling in Amsterdam was een feit. Op 1 januari om 06.00 uur 's ochtends was de 22-jarige Victor op de fiets van een oud en nieuwfeest onderweg naar huis, toen hij in West werd uitgescholden voor 'kankerflikker' en rake klappen kreeg. Hij liep verwondingen op aan zijn hand en twee voortanden zijn afgebroken.

Afgelopen zaterdag, nog geen week later, was het opnieuw raak. Dit keer was het slachtoffer de 24-jarige Xeverio, die, terwijl hij onderweg was naar een feestje, bij metrostation Wibautstraat met een baksteen op zijn hoofd werd geslagen en vervolgens werd beroofd. Zijn belagers, drie mannen, scholden hem uit voor 'homo' en 'boeler' (Surinaams voor homo).

'Gewone ruzie'
De politie wilde in beide gevallen niet meteen spreken van antihomogeweld. Het kon ook om een 'gewone ruzie' of een 'ordinaire beroving' gaan, waarbij het woord homo domweg als scheldwoord was gebruikt.

Het bleek olie op het vuur in de discussie die al langer wordt gevoerd binnen de lhbt-gemeenschap over de aanpak van politie en justitie om geweld tegen lhbt'ers tegen te gaan. Het gevoel heerst dat de politie antihomogeweld liever niet benoemt.

Voor de critici is dat na de zaak-Xeverio opnieuw bevestigd. 'Hierdoor voelen slachtoffers zich niet gehoord en ontstaat het beeld dat geweld tegen lhbt's onbestraft gaat,' schreef opiniemaker Mounir Samuel in een column op Gay.nl.

Knelpunt
Ellie Lust, politiewoordvoerder en voorzitter van het politienetwerk Roze in Blauw, noemt bewijsbaarheid het knelpunt in het benoemen van antihomogeweld. "De mishandeling en beroving zijn in het geval van Xeverio evident. Hij heeft verwondingen en er is door de vermoedelijke daders in een snackbar gepind met zijn pinpas, de camerabeelden daarvan zijn opgevraagd. Maar het is lastig te bewijzen of de mishandeling en beroving daadwerkelijk te maken hadden met het feit dat hij homo is."

Lust wijst op een Arnhemse zaak die vorig jaar landelijk veel aandacht trok. Twee homoseksuele mannen verklaarden vanwege hun geaardheid te zijn mishandeld met een betonschaar. De politie sprak al snel over 'hun indringende verhaal'. De zaak leidde tot grote ophef, politici liepen hand in hand over het Binnenhof om hun steun te betuigen.

Maar na onderzoek moest het OM concluderen dat discriminatie of homohaat niet kon worden hardgemaakt. De Arnhemse politie bood excuses aan voor haar eerdere stellingname: ze had zich 'laten meeslepen in de turbulentie die ontstond'.

"De politie moet in z'n woordvoering een objectieve rol innemen," zegt Lust, die tegelijkertijd stelt dat in de zaak van Xeverio wel fouten zijn gemaakt. "Er is te snel benoemd dat dit mogelijk gewoon een ordinaire straatroof is. Ik denk dat het beter was geweest als we hadden gezegd: we weten dat het slachtoffer een jonge homoseksueel is, we gaan kijken of dat heeft meegespeeld in de beroving en mishandeling."

Verzwarende factor
Volgens advocaat Sidney Smeets, die veel lhbt'ers bijstaat in mishandeling- en discriminatiezaken - ook het Arnhemse homostel - is de politie te veel bezig met de bewijsbaarheid van antihomogeweld.

"Het is helemaal niet relevant of Xeverio beroofd is omdát hij homo is. Het gaat erom dat er sprake is van homofobie. Als er bewijs is voor de mishandeling, dan is de verklaring van een slachtoffer dat hij óók is beschimpt vanwege zijn geaardheid genoeg om discriminatie aan te tonen en dat mee te nemen als verzwarende factor in een strafzaak."

Volgens het Openbaar Ministerie is er echt meer voor nodig om discriminatie te kunnen aantonen. "Het blijft lastig om een motief hard te maken waarmee iemand iets heeft gedaan. Het is geen wiskunde. Je kunt wel het idee hebben, maar een officier moet er echt van overtuigd zijn dat hij voldoende heeft om aan te tonen dat dit heeft meegespeeld."

De juridische discussie ten spijt: het kwaad is al geschied. Het gevoel onder Amsterdamse lhbt'ers dat de politie en het OM antihomogeweld in de doofpot willen stoppen, is na deze week alleen maar sterker geworden. Elk nieuw incident zal onder een vergrootglas komen te liggen. Het zal nog een hele kluif worden het tij te keren.

Fawaka mi mooi boy?

De mishandelingen van Victor en Xeverio hebben veel aandacht gekregen op sociale media, waar familieleden van beide slachtoffers de verhalen deelden. 'Ik zou graag in contact komen met de vier dappere 'heren' die vannacht in Amsterdam mijn neef in elkaar hebben slagen, gewoon, omdat hij een 'kankerhomo' is. Ik wil graag iets met jullie bespreken. Wees een held, zoek mij op,' schreef Lukas Burgering, de oom van Victor, op Twitter.

Mike, de vader van Xeverio, beschreef in een uitgebreid bericht op Facebook hoe hij te horen kreeg dat zijn zoon slachtoffer was geworden van mishandeling. 'Zit ik thuis te genieten van swingende muziek via mijn mobieltje, wordt de muziek onderbroken door een telefoontje van mijn zoon. Ik neem op met de woorden: 'Hey Xavie, fawaka mi mooi boy?'

Gelijk hierna hoorde ik een stem van een vrouw die in paniek riep: 'Meneer, uw zoon is behoorlijk toegetakeld en ligt nu op de spoedeisende hulp van het OLVG.' Ik stapte gelijk de auto in, en reed zo snel ik maar kon, richting het OLVG. Er ging van alles door mijn hoofd. 'In welke toestand tref ik mijn zoon aan? Zal hij doodgeslagen, neergestoken of neergeschoten zijn. Zal het te maken hebben met zijn seksuele geaardheid?'

Volgens Mike staat dat laatste inmiddels vast. De wond op Xeverio's hoofd is gehecht en gelijmd. Hij heeft ook een hersenschudding aan de mishandeling overgehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden