Plus

Anonimiteit en bouwwoede troef in beleggerswalhalla West

West is een beleggerswalhalla; de grote jongens zitten hier in huizen en winkels. Dat heeft effect op het stadsdeel. Met al die 'tijdelijke buren' sluipt anonimiteit de buurt in.

Bouwwerkzaamheden in de KinkerbuurtBeeld Rink Hof

Een onderzoek naar het huizenbezit in West levert verbluffende resultaten op. Neem de Bilderdijkstraat: zo'n 200 woningen en winkels zijn in handen van beleggers, grote en kleine partijen. De Kinkerstraat? Hetzelfde beeld. Ook andere delen van West zijn populair.

Grote jongens
En het zijn niet de kleinste jongens die hun oog hebben laten vallen op deze wijken, waar de huizenprijzen relatief gematigd zijn en nog uitzicht bieden op rendement.

Prins Bernhard zit goed in West. Met zijn zakenpartners heeft hij bijna dertig adressen in de Bilderdijkstraat, waaronder complete woonblokken. Ze bezitten ook vastgoed in de De Clercqstraat, de Admiraal de Ruijterweg, de J.J. Cremerstraat en de Derde Kostverlorenkade.

Ook VVD-Kamerlid Wybren van Haga, die net als prins Bernhard in opspraak raakte wegens het overtreden van de Amsterdamse huur­regels, heeft via zijn bedrijf Sjopperdepop een dertigtal adressen in de Kinkerstraat en ook een aantal in andere straten.

Eredivisie
Maar ook de andere grote huizenbezitters zitten in West. J.H.F. Schopman en Zonen, Niek Sandmann, Boris Otte, Frans van Maarschalkerwaart en Anthonie Mans behoren tot de eredivisie van de particuliere beleggers in Amsterdam. Daarnaast zijn nog tal van middelgrote en kleine partijen actief in West.

Bouwwerkzaamheden in de KinkerbuurtBeeld Rink Hof

Deze aanwezigheid heeft gevolgen voor het stadsdeel. "Er stroomt heel veel kapitaal onze buurt in," zegt Fike van der Burght, bewoner van de Helmersbuurt en lid van de Initiatiefgroep Bouwwoede Oud West.

En dat leidt tot nieuwe bewoners. Want beleggers verhuren hun vastgoed veelal aan studenten en expats, of zetten het op Airbnb. Tijdens een buurtbijeenkomst in West, deze week, gaven bewoners duidelijk aan een toename te zien van 'tijdelijke buren', mensen die kortstondig neerstrijken en dan weer weggaan.

Verkamering
Deze verkamering is momenteel onderwerp van discussie in de gemeenteraad; is woningdelen een vloek of een zegen? Met andere woorden: is het goed dat beleggers op deze manier zorgen voor extra woonruimte voor, veelal, jongeren, of versnellen ze hiermee een fundamentele verandering van de buurt en stuwen ze de huizenprijzen naar nog grotere hoogten?

Buurtbewoners zien vooral de nadelen. Uit gegevens van stadsdeel West blijkt dat ze klagen over minder sociale cohesie en toenemende anonimiteit in de buurt. Dit komt niet alleen door verkamering en verhuur van woningen die voordien bestemd waren voor gezinnen.

Bouwwoede
In West is, net als in Zuid, Oost en Centrum ook sprake van een enorme bouwwoede. Huizen worden in groten getale uitgebreid met serres, kelders, extra verdiepingen en extra kamers.

Dit jaar zijn al zo'n 1100 vergunningen aangevraagd voor een verbouwing. Uitbouwen in de tuin zijn hierin niet opgenomen, die mogen tot vier meter zonder vergunning worden aangebracht.

Deze trend is een gevolg van de stijgende woningprijzen in Amsterdam. Elke vierkante meter levert geld op. Neem een uitbouw van vier bij vier meter. Die zestien vierkante meter levert in West al snel 80.000 tot 100.000 euro op. De bouwkosten vallen hierbij in het niet. Bovendien kan deze extra ruimte weer worden verhuurd: kassa.

Natuurlijk zijn er ook gezinnen die hun huis uitbreiden omdat ze een grotere woning in de stad niet kunnen betalen. "Een jaar of tien geleden beperkte de bouw zich in deze buurt inderdaad tot hier en daar een serre voor gezinnen. Maar nu gebeurt dit op een enorme schaal. Dat zijn geen leuke gezinnetjes meer, maar vooral speculanten die de woning vervolgens weer doorverkopen," zegt Van der Burght.

10.000

Elke vierkante meter levert geld op. Neem een uitbouw van vier bij vier meter, die levert in West al snel 80.000 tot 100.000 euro op bij verkoop van het huis.

Bouwwerkzaamheden in de KinkerbuurtBeeld Rink Hof

"Ze onderkelderen, bouwen uit en betegelen de rest van de tuin. Waar moet het regenwater heen bij een hoosbui? En bomen geven koelte in de hete zomers die steeds normaler gaan worden. We moeten ons voorbereiden op de klimaatverandering."

Winkeliers
Dan zijn er nog de winkelpanden. In het verleden waren die nog wel eens in bezit van de slager, bakker of groenteman of van een corporatie en hier en daar een belegger. Nu zijn, zo wijst het kadaster uit, vrijwel alle panden in handen van financiële partijen.

En deze trend leidt tot hogere huurprijzen voor winkeliers, zegt vastgoedexpert Hans van Tellingen van Strabo. "Ze willen hun investeringen zo snel mogelijk terugverdienen. Ik verwacht in Oud-West, De Pijp en Oud-Zuid een stijging van honderd procent in tien jaar."

Het stadsdeelbestuur zit er maar mee. De diversiteit van de buurt, de bewoners en de winkels, is een groot issue in West, zegt bestuurder Melanie van der Horst (D66). "Dit is een drukke, levendige buurt, maar de grens is in zicht. Het dreigt hier door te schieten."

Ze hoort dat bewoners zich zorgen maken over woningdelen. "Mensen zijn bang dat delen van de buurt veranderen in studentencampussen." Maar nog vaker hoort ze zorgen over de bouwwoede.

Complexen van steen
Het zijn dilemma's: West wil ook een plek zijn voor studenten, zeker in deze tijd van woningnood. Maar als hele woonblokken worden overgenomen door beleggers die daarin studenten huisvesten, dan is daar geen plek meer voor gezinnen. En natuurlijk begrijpt ze dat gezinnen die wel blijven hun woning willen uitbreiden omdat er nog een kleine op komst is.

Bouwwerkzaamheden in de KinkerbuurtBeeld Rink Hof

Maar de bouwwoede is nu zo groot dat zo ongeveer elke vierkante centimeter wordt benut en dat tuinen veranderen in complexen van steen. "Alles gaat momenteel zo ontzettend snel in West. De druk is enorm."

Van der Horst zou wel meer middelen willen om de verstening en overlast door de bouwwoede en de verkamering tegen te gaan. Nu moet het stadsdeel vergunningen afgeven als die aan de eisen voldoen, ook al leiden die tot nog meer kamers of nog meer serres.

Daarom heeft ze met haar collega's in Zuid, Oost en Centrum een gesprek aangevraagd met de wethouder. "Als we niks doen, weet ik niet waar we eindigen. Het vorige college wilde ons geen extra middelen geven. Nu zit er een nieuw gemeentebestuur. Een nieuwe ronde en, naar ik hoop, nieuwe kansen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden