Plus

Anomalisa is een rake film over de menselijke tekorten

In een niet levensechte animatie wordt het menselijk tekort schrijnend en onontkoombaar vormgegeven.

Michael Stone met de stem van David Thewlis Beeld -
Michael Stone met de stem van David ThewlisBeeld -

"Houd altijd voor ogen dat de klant een individu is - net als jij." De microfoon piept. "En iedereen met wie je praat, heeft een jeugd gehad. En iedereen heeft een lichaam. Wat betekent het om mens te zijn? Ik weet het niet!"

De afgestompte bestsellerauteur annex klanttevredenheidsgoeroe Michael Stone staat voor een zaal die tot de laatste stoel is gevuld met callcentermedewerkers. Ze hangen aan zijn lippen. Maar met elk woord lijkt hij verder af te dwalen van zijn zorgvuldig voorbereide betoog. De toehoorders beginnen ongemakkelijk te schuifelen. Het zweet breekt hem uit. Het routineklusje is in een nachtmerrie veranderd.

Tweede film
Anomalisa, de eerste animatiefilm van Charlie Kaufman (die een jaar of tien als callcentermedewerker heeft gewerkt), is gebaseerd op een toneelstuk dat hij al in 2005 schreef. Het is zijn tweede film na Synecdoche, New York, zijn megalomane regiedebuut over een neurotische theaterregisseur die een stuk wil maken over alles; over echt en onecht, familierelaties en spijt, over eenzaamheid, liefde en de dood.

Michael Stone, schrijver van de klantenservice-bestseller How May I Help You Help Them? is al even neurotisch en verward als de eerdere theaterregisseur. De banaliteit van het leven is hem een kwelling. Elke ontmoeting die hij heeft is ongemakkelijk, of het nu is met de man naast hem in het vliegtuig naar Cincinnati, met de astmatische taxichauffeur die hem geen toestemming geeft om in zijn taxi te roken, of met de piccolo in zijn hotel. Daar, ver van zijn vrouw en zoontje, heeft hij een fling met Lisa, een muizige, onzekere telefoniste die hem mateloos bewondert.

Anomalisa

Regie Charlie Kaufman, Duke Johnson
Met de stemmen van David Thewlis, Jennifer Jason Leigh, Tom Noonan
Te zien in Filmhallen, Kriterion

Niet-levensechte animatie
Het non-descripte zakenhotel heet The Fregoli Hotel; een verwijzing naar het syndroom van Frégoli. Wie aan het syndroom lijdt, denkt dat alle mensen manifestaties zijn van één en dezelfde persoon. Alle personages in Anomalisa lijken op elkaar. Ook de stemmen. David Thewlis leende zijn stem aan Michael, Jennifer Jason Leigh aan Lisa; alle andere personages - mannen én vrouwen, ook die op tv, ook op Michaels iPod - zijn ingesproken door acteur, filmmaker en vriend Tom Noonan, waarmee nogmaals wordt benadrukt dat iedereen een en dezelfde is.

In eendrachtige samenwerking met animator Duke Johnson koos Kaufman voor een soort van net niet-levensechte animatie. In stop-motion, met poppen die later met de computer zijn bewerkt - maar bewust niet state of the art. En toch vergeet je soms dat je naar animatie kijkt. Maar de klunzige, expliciete vrijscène tussen Michel en Lisa (die ervoor zorgde dat de film in Amerika een R-rating kreeg) had geen enkele keuring doorstaan als het géén animatie was geweest.

Anomalisa - deels via crowdfunding gefinancierd omdat geen studio er heil in zag - werd vorig jaar op het festival van Venetië bekroond met de Grote Juryprijs en is een van de kanshebbers op de Oscar voor Beste Animatiefilm. Terechte lof: zelden werd het menselijk tekort zo schrijnend en onontkoombaar vormgegeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden