Recensie

'Anne' is zo groot dat de benauwdheid van het Achterhuis verloren gaat (***)

Schrijversechtpaar Jessica Durlacher en Leon de Winter maakte een nieuwe bewerking van het dagboek van Anne Frank, die door de makers van 'Soldaat van Oranje' nu in een grote theaterproductie is gegoten. Zo groot dat de benauwdheid van het Achterhuis verloren gaat.

Anne vertrekt van het Merwedeplein naar het Achterhuis. Beeld Kurt van der Elst
Anne vertrekt van het Merwedeplein naar het Achterhuis.Beeld Kurt van der Elst

De vergelijking met 'Soldaat van Oranje' werd vooraf weggewuifd. 'Anne' wordt misschien gemaakt door dezelfde producent en hetzelfde artistieke team, maar dit is toneel en geen spektakelmusical, en de tribune draait niet.

Toch vielen op de première van 'Anne' gisteren de overeenkomsten op: het enorme en technisch enorm geavanceerde decor, met gigantisch halfrond projectiescherm; de filmisch realistische aanpak in aankleding en spel, en het gebruik van archiefbeelden vermengd met theater. Maar waar de Soldaat gul, dynamisch en sensationeel is, blijft 'Anne' op artistiek vlak risicoloos en zelfs wat saai.

Prachtig uitklapdecor
Schrijversechtpaar Jessica Durlacher en Leon de Winter maakte een nieuwe bewerking van het dagboek van Anne Frank en plaatst dat in een dubbele raamvertelling: in het kamp Bergen Belsen, waar Anne aan het eind alleen overbleef met haar zus Margot, vertelt ze over een droom waarin ze na de oorlog in Parijs haar boek navertelt aan een uitgever. Dat geeft de ruimte om ook te vertellen wat er gebeurde nadat Anne haar laatste aantekening had geschreven.

Van een Parijs' café verandert de setting naar het Merwedeplein, waar de Franks aanvankelijk woonden toen ze uit Duitsland verdreven waren: een werkelijk prachtig uitklap­decor (ontworpen door Bernhard Hammer) van een jarendertigwoning, waar Annes vriendinnen op de fiets komen aanwaaien op haar dertiende verjaardag, de dag dat ze haar dagboek krijgt.

Huiskamerdrama
Al snel moet de familie onderduiken in het Achterhuis, opnieuw een verbijsterend tableau: een dwarsdoorsnede op bijna ware grootte van het hele grachtenhuis, met de magazijnen en kantoren van Otto Franks bedrijf Opekta links en het Achterhuis met de vier nauwe kamers rechts, allemaal tjokvol authentieke details en meesterlijk divers verlicht. Maar als je klaar bent met je vergapen, begint het toch te wringen dat de enorme schaal waarop deze productie wenst te werken, misschien niet past bij het claustrofobische huiskamerdrama dat het verhaal van het Achterhuis uiteindelijk toch is.

De bewerking wisselt steeds het alledaagse leven van de onderduikers af met de meer bespiegelende teksten uit het dagboek, die Anne aan de geheimzinnige uitgever vertelt. Maar de ontzaglijke vorm - het Achterhuis is een kleine plek om twee jaar lang met acht mensen te verblijven, maar als theaterdecor is het gigantisch - verhindert dat je de benauwdheid van haar situatie voelt.

Kitsch neigend
De cast is met 22 spelers erg groot en voornamelijk erg goed. Rosa da Silva is een uitstekende Anne, een puberend wicht en een flapuit met een opmerkelijk zelfinzicht, die gaandeweg zichzelf ontdekt als schrijfster. Paul R. Kooij maakt van haar vader een complex, gelaagd personage, streng en vol liefde, angstig en ferm. Hij vertelt op sobere wijze wat er gebeurt na het verraad en hun deportatie, waarna nog een overbodig en naar kitsch neigend eindbeeld volgt.

'Anne' is als een film, maar dan een film zonder close-ups. De geschiedenis wordt prachtig zichtbaar gemaakt, maar veel te weinig invoelbaar.

Koning Willem-Alexander met Rosa da Silva (Anne Frank) Beeld anp
Koning Willem-Alexander met Rosa da Silva (Anne Frank)Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden