Anita Groenink

Anita Groenink © Jan van Breda Beeld
Anita Groenink © Jan van Breda

DE VERKIEZING VAN DE AMSTERDAMMER VAN HET JAAR

Anita Groenink (Meppel, 1974) bedacht na de moord op juwelier Fred Hund in de Jan Evertsenstraat 'Geef om de Jan Eef', een oproep aan buurtbewoners om vooral boodschappen te doen in de eigen buurt.

De saamhorigheid moet terug

De Jan Evertsenstraat - geen mens die het nog weet - was ooit de eerste overdekte winkelstraat van Nederland. Ooit, ja. Want de Jan Evertsen stond allang niet meer bekend als winkelstraat, hooguit als een straat met winkels en zelfs dat viel tegen. Een aaneenschakeling van nagelstudio's, belwinkels, vage kappers, kebabtenten, maar vooral veel leegstand. Koopavond was afgeschaft. Geen winkelier die nog durfde.

Toen kwam ook nog juwelier Fred Hund om het leven, tijdens een gewelddadige overval in oktober 2010. De volgende dag stond Anita Groenink op het schoolplein tussen de ouders die al net zo boos en machteloos waren als zij. Later die avond, op de bank met een glas rode wijn, kwam het idee: een Geef om de Jan Eef Dag.

Een oproep aan buurtbewoners. Kom de voordeur uit, neem je verantwoordelijkheid en doe je boodschappen in de Jan Eef. En geef zo een signaal aan nieuwe ondernemers. Toon lef en begin een winkel in één van de vele leegstaande panden. En geen belwinkel graag.

Eén dag verschenen er zogenoemde pop-up-winkels in de straat. Een boekwinkeltje, een snoepwinkel, een bioscoop, kinderyoga. Er waren ballonnen en stoeptegels met het Geef om de Jan Eeflogo. Zelfs de nabestaanden van juwelier Hund deden nog een laatste keer de voordeur open.

Groenink: 'We willen laten zien dat we om de ondernemers geven. Die zijn het hart van een leefbare buurt. De slager, de visboer, de groenteboer - de pareltjes van de straat. Als we allemaal dáár kopen, trekt dat nieuwe ondernemers aan en verandert de buurt vanzelf.'

Sommige buurtbewoners reageerden boos. Er werd een feestje gemaakt van een groot persoonlijk drama. Groenink: 'Maar met een stille tocht en rouwbanden krijgen we de straat niet terug. Je moet door. De saamhorigheid moet terugkomen, naar elkaar omkijken, voor elkaar opkomen. Iemand noemde dat heel treffend: vooruit naar vroeger.'

Het bleef niet bij die ene dag, het comité Geef om de Jan Eef - met de andere 'Hoofd-Eefjes' Jeroen Jonkers, Mickelle Haest en Nathalie Rompa - is vrolijk verder gegaan. Afgelopen zomer is opnieuw een Geef om de Jan Eef Dag georganiseerd, weer een groot succes. Met eendagswinkels van Kitsch Kitchen, een bio-eetwinkel, een interieurwinkel, een hippe cateraar, een boekwinkeltje waar auteurs uit de buurt signeerden en zowaar een Hema.

Groenink: 'Hoe vet is dat, een Hema. Zo laat je voor één dag zien hoe een straat en de buurt kunnen worden.' Het is sowieso de droom van de Jan Eef dat zich daar eindelijk een Hema, een H&M of een andere publiekstrekker vestigt. De geruchten dat dit snel staat te gebeuren, zijn hardnekkig.

De buurt is toch al opgeknapt met stijlvolle horeca als Zurich, Radijs en Bar Baarsch. Prima horeca en een Hema - daar begint elke wederopstanding mee.

Leegstandbeheerder Zwerfkei heeft op vriendelijk aandringen van Geef om de Jan Eef drie nieuwe winkels toestemming gegeven om zich tijdelijk in de straat te vestigen: een vintage winkeltje, een kledingzaak met kleding uit de jaren vijftig en zestig, en een schoenenzaak. Dat ziet er toch allemaal net even uitnodigender uit dan kebab.

En elke maand - ook een initiatief van de Jan Eef - wordt op het Mercatorplein een markt gehouden met biologische groenten, taartjes en olijfolie uit Sicilië.

Onlangs was de kerstmarkt op het Mercatorplein, ook al nieuw. Alleen: op de schaatsbaan lag geen ijs. Toen plaatste Groenink maar een bordje naast de baan: 'Sorry, geen ijs. Wel zon en liefde.'
Groenink: 'Dát is Geef om de Jan Eef. Gemopper en gezeur omdraaien naar iets positiefs.' (Hans van der Beek)

Foto © Jan van Breda, janvanbreda.com

Terug naar de verkiezing

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden