Filmrecensie

Amy is een intiem portret vol mokerslagen (*****)

Asif Kapadia maakte een aangrijpende documentaire over Amy Winehouse. De film breekt je hart, maar is ook een ongemakkelijke zit. Bijna ongemerkt zie je de privépersoon veranderen in een publieke figuur en uiteindelijk in een wereldster. De camera, waar ze in het begin zo speels mee flirt, wordt gaandeweg haar grootste vijand.

Mike Peek
Amy Winehouse in 2007 Beeld Ken McKay/REX
Amy Winehouse in 2007Beeld Ken McKay/REX

Begin 2008 lijkt het eindelijk iets beter te gaan met Amy Winehouse. Ze is clean, heeft weer wat vlees op de botten en wint ook nog eens vijf Grammy's. Tijdens de uitreiking vallen producers en muzikanten elkaar om de nek. Deze bevestiging is de ommekeer. Nu komt alles goed met Amy.

Maar midden in het feestgedruis vraagt Winehouse een jeugdvriendin op het podium. Die zal waarschijnlijk nooit vergeten wat ze in haar oor fluisterde: 'Jules, this is só boring without drugs.' Het is de hardste klap in een film vol mokerslagen. Zelfs zonder voorkennis zou je weten: dit komt dus nóóit meer goed.

Demonen
Winehouse kan nergens meer van genieten, blijkt al grotendeels te zijn verzwolgen door haar demonen. Boulimia, beroemdheid, artistieke druk, extreem afhankelijke liefde, heroïne, alcohol; het is simpelweg te veel. Natuurlijk gaat ze weer gebruiken. De zelfdestructie staat alleen even op pauze.

Asif Kapadia interviewde vele intimi van Winehouse, maakte daar audio-opnames van en plakte deze vervolgens onder bestaand videomateriaal, een aanpak die hij eerder hanteerde voor Senna, over Formule 1-kampioen Ayrton Senna. Het voordeel is tweeledig: geïnterviewden geven hun emoties makkelijker bloot als er geen camera voor hun neus staat, en belangrijker nog, Kapadia kan het beeld volledig aan Winehouse wijden.

Amy is mede daardoor een overrompelend intiem portret. Het eerste half uur bestaat grotendeels uit familievideo's en opnames die Winehouse en haar vrienden zelf schoten aan het begin van haar carrière. Ze doet auditie, steekt haar tong uit en speelt kiekeboe op de achterbank van de auto. Een tegendraads meisje met grote dromen, al zit ze helemaal niet per se op roem te wachten. 'I don't think I could handle it.' Au.

Paparazzi
Bijna ongemerkt zie je de privépersoon toch veranderen in een publieke figuur en uiteindelijk in een wereldster. Steeds minder beelden stammen uit het eigen archief, ze zijn nu voornamelijk afkomstig van paparazzi, journaals en andere documentaires.

Zoals een prachtige scène waarin ze, al flink beschadigd, een duet opneemt met Tony Bennett. Na iedere take wil ze weglopen, zo inferieur vindt ze haar eigen performance. 'Ik wil uw tijd niet verdoen,' stamelt ze tegen haar grote held, die lief volhoudt dat Winehouse fantastisch zingt. Net zo lang tot dat werkelijk zo is.

Amy breekt je hart, maar is ook een ongemakkelijke zit. De camera, waar ze in het begin zo speels mee flirt, wordt gaandeweg haar grootste vijand. Het dieptepunt werd gefilmd door een concertbezoeker in Belgrado. Winehouse zingt niet, maar staart als een ontzielde paspop voor zich uit.

Je wilt wegkijken, en waarschijnlijk was dat precies Kapadia's bedoeling. Want dit is niet alleen een film over Amy Winehouse, het is ook een film over de morele grens van voyeurisme. Wie zijn wij dat we dit proces mochten zien?

Vandaag (12/8) in Het Parool een interview met regisseur Asif Kapadia.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden