Amsterdamse student helpt met opgraving VOC-schip

De Amsterdamse student Elisabeth Kuiper (31) gaat helpen bij het opgraven van het vergane VOC-schip De Rooswijk voor de Britse kust. 'Het voelt een beetje als schatzoeken.'

Zilverstaven die bij een eerdere berging omhoog zijn gehaald Beeld anp

Het is voor het eerst dat een driehonderd jaar oud wrak zo uitgebreid in kaart wordt gebracht.

Het VOC-schip De Rooswijk zette in 1740, volgeladen met zilver, koers naar de Oost. De bestemming werd nooit gehaald, want kort na het vertrek vanaf Texel verging het schip met man en muis voor de Britse kust.

Zeebodem
Als post-graduate student aan de UvA is Kuiper bij het conserveringswerk betrokken. Ze ontfermt zich als assistent-restaurateur over alle objecten die van de zeebodem worden gevist. Haar specialisatie ligt bij metaal. "Ik behandel, restaureer of conserveer datgene wat door het duikteam omhoog wordt gehaald."

De berging kost in totaal twee miljoen euro, waarvan een half miljoen bestemd is voor het conserveren van de aan land gebrachte kostbaarheden. Maritiem archeoloog Martijn Manders leidt het onderzoek namens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Zelf zal Kuiper niet afdalen naar de zeebodem; daarvoor is een speciaal team met kennis van onderzeese archeologie samengesteld. Kuiper: In het geval van De Rooswijk ben ik niet bevoegd met archeologische duikwerk. Maar als ik de kans krijg, grijp ik die heel graag aan. Ik daal zo af."

Aan wal blijven is voor de studente overigens geen straf. "In 2004 zijn al objecten naar boven gehaald en de staat waarin die vondsten verkeerden stemt mij hoopvol."

"Ik ben op het moment bezig met een onderzoek naar andere objecten uit een maritieme context. Het archeologisch zilver uit dit schip is volledig gemineraliseerd en ziet zwart van de corrossie. Bij het zilver uit De Rooswijk van de eerdere berging zie je het profiel nog terwijl dat doorgaans als eerste vergaat."

Momentopname
Ze noemt het schip een tijdcapsule. "Het schip - met 300 man aan boord - is pardoes gezonken en sindsdien ligt er een soort momentopname op de bodem van de zee. Bij afgravingen op het land is dat anders, daar is de omgeving mee veranderd. Onder water blijft de tijd beter stilstaan, mensen komen er niet aan te pas."

Maar de natuur des te meer. "Met name het zout in het zeewater bevordert het degradatieproces. Het is dus zaak het zout zo snel mogelijk uit de objecten te ontrekken zodra ze boven water zijn."

Schatgraven
Het schip en de vondsten moeten meer duidelijkheid scheppen over de zeevaart in die tijd. "Ik hoop dat we gebruiksvoorwerpen van de bemanning vinden," zegt Kuiper. "Ik ben benieuwd hoe het eraan toeging aan boord." De context van de archeologische opgraving staat centraal in het project.

Het voelt voor Kuiper een beetje als schatgraven. "Het heeft zeker iets romantisch. Bij elke duik hoop je dat er iets bijzonders gevonden wordt."

In juli vertrekt ze richting Goodwin Sands, voor de kust van het Britse Ramsgate (bij Dover). Voor de opgraving wordt drie maanden lang 24 uur per dag - in 12-uursdiensten - gedoken in het troebele Noordzeewater.

Lees ook: VOC-schip opgegraven voor Britse kust

Elisabeth Kuiper Beeld Eigen foto
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden