Amsterdamse primeur Caravaggio

De particuliere eigenaar van een Caravaggio laat zijn schilderij voor het eerst aan het publiek zien. De primeur gaf hij aan het Rembrandthuis.

De liggende Johannes de Doper is mogelijk zelfs het allerlaatste doek van de beroemde meester, al zijn niet alle experts overtuigd van de authenticiteit.

Het schilderij verbeeldt Johannes de Doper als jongen, die de komst van Christus voorvoelt. Het goddelijke licht kondigt die komst aan, net als de takken op de grond, die niet geheel toevallig een kruisje vormen.

De liggende Johannes de Doper werd geschilderd in 1610, het jaar waarin Caravaggio overleed. In juli van dat jaar is hij per schip onderweg naar Rome. De schilder hoopt daar gratie te krijgen voor een moord die hij eerder had gepleegd. Om zijn beschermheren te paaien, neemt hij drie schilderijen mee, waaronder De liggende Johannes de Doper. Maar dan mist hij onderweg in een havenplaats letterlijk de boot, waarna hij bij Porto Ercole overlijdt en er een strijd losbarst over de drie doeken.

Italiaanse kunstkenners en journalisten waren massaal naar Amsterdam gekomen om het schilderij uit een privécollectie in München voor het eerst te bekijken. Het lijkt een wat vreemde plek. Waarom hing het bijvoorbeeld eerder dit jaar niet op de grote Caravaggiotentoonstelling in Rome, georganiseerd ter gelegenheid van de vierhonderdste sterfdag van de schilder?

''Ze wilden het schilderij daar dolgraag hebben,'' zegt Guus van den Hout, voormalig directeur van Museum Catharijneconvent en samen met Caravaggiokenner Bert Treffers initiatiefnemer van de presentatie. ''Maar we hadden drie jaar geleden al een afspraak met de eigenaar dat we in Nederland de wereldprimeur zouden krijgen. Daar heeft hij zich keurig aan gehouden.''

Het schilderij werd uiteindelijk ontdekt door Maurizio Marini, die in 1973 de eerste editie van Caravaggio's oeuvrecatalogus schreef.

Marini deelde zijn ontdekking eind jaren zeventig met collega-experts die allemaal meenden de hand van Caravaggio te herkennen. Röntgenopnamen en materiaaltechnisch onderzoek bevestigden opvallende overeenkomsten met andere late schilderijen van Caravaggio, zoals het gebruik van het uiterst zeldzame Napelsgeel. (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden