Amsterdamse plaskrul aangeboden op Marktplaats

Het stinkt, springt in het oog en na een avondje Leidseplein komt het als een geschenk uit de hemel: de 'piskrul'. Liefhebbers van het oude Amsterdamse straatmeubel kunnen hun hart ophalen op Marktplaats, waar een originele uit 1930 wordt aangeboden.

De krul op het Haarlemmerplein is een exacte kopie van het object dat Walbrecht aanbiedt Beeld Nico Walbrecht

Verkoper is Nico Walbrecht (61) uit Slotermeer, een rasechte hobbyverzamelaar. "Ik heb ook een waterhapper (het welbekende drinkpaaltje) en een origineel Amsterdammertje liggen. Ik vind ze schitterend," vertelt Walbrecht.

Zijn verzameling bewaart Walbrecht niet in een museum, maar gewoon in zijn woonkamer en zijn kleine achtertuin. Daar is helaas geen plaats voor de krul, die 200 kilo weegt en alleen met een hijskraan over zijn huis heen getakeld kan worden. "Dan zou ik een hoogwerker moeten inhuren en ben ik zo vijfhonderd euro verder." Het object staat nu tijdelijk in de loods van een vriend in Osdorp opgeslagen.

Bij de schroot
Een groot deel van zijn vondsten haalt Walbrecht van Marktplaats. "Deze krul zag ik een jaar geleden online staan bij een andere verzamelaar. Die had hem weer bemachtigd via zijn contacten bij de gemeente."

Geïnteresseerden kunnen bieden op de krul. Het gaat Walbrecht niet om het geld dat het urinoir opbrengt. "Ik wil er geen wereldbedragen voor. Het belangrijkste is dat hij goed terechtkomt. Dat zoiets bij de schroot zou belanden, zou te gek voor woorden zijn."

Nonchalant
Het object is vermoedelijk in gebruik genomen rond 1930, zegt Walbrecht. De krul bestaat in verschillende uitvoeringen - met of zonder dakje bijvoorbeeld. De krul van Walbrecht is een ontwerp uit 1916 van Joan van der Mey, een leerling van architect Eduard Cuypers en één van de aanvoerders van de Amsterdamse Schoolstijl.

"Het geperforeerde plaatwerk is nog helemaal intact. Dat moet ook wel, want anders kan je zo'n ding als overleden beschouwen. Alleen aan de onderkant zitten wat beschadigingen, maar die zijn in een dagje te repareren."

In 1875 verscheen de eerste krul in het straatbeeld van Amsterdam, overgenomen uit Parijs. Volgens Walbrecht heeft de gemeente de krul niet altijd op waarde geschat. "Vroeger waren er meer krullen. Maar als er een nieuwbouwwijk kwam, moesten de krullen ook weg. De gemeente ging er nonchalant mee om. Pas later zijn ze achter de waarde van dit erfgoed gekomen."

Tussen 2006 en 2008 restaureerde de firma Cornelissen in opdracht van de gemeente alle 35 overgebleven krullen, die nu voornamelijk over het centrum van de stad verspreid staan. "Het schoonmaken moet een heidense klus zijn geweest," zegt Walbrecht.

Mooie rustplaats
Walbrecht hoopt dat de nieuwe eigenaar van de krul de waarde van het culturele erfgoed inziet. "Het is jammer dat ik niet op een buitenplaats aan de Vecht woon, want dan wist ik het wel. Misschien dat iemand met een een grachtenpand er de ruimte voor heeft. Op een mooi binnenplaatsje met een klimop ertegenaan. Dat zou een mooie laatste rustplaats zijn." Lachend: "Als je tenminste van pisbakken houdt."

Het 'schaamschot' - een twee meter brede wand die de plasser voor de ogen van gluurders moest beschermen - en een boekje met achtergrondinformatie krijgt de koper er gratis bij. Zoals Walbrecht het zelf zegt in zijn advertentietekst: 'Gewoon een mooi bod doen en verder niet zeiken!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden