Amsterdamse haven in de verdrukking, toch records

Opnieuw had de haven in 2018 een recordjaar: meer overslag, meer containers, meer cruiseschepen. Tegelijk moet de haven aan alle kanten inschikken voor de groeiende stad.

Beeld anp

Met 82,3 miljoen ton werd in de Amsterdamse haven vorig jaar meer lading dan ooit overgeslagen. Maar op de nieuwjaarsreceptie van het Havenbedrijf Amsterdam in de A'DAM Toren was er donderdag niemand die op een podium klom om de heuglijke cijfers bekend te maken. Het record werd niet eens genoemd, laat staan dat het werd gevierd.

Is de haven gewend geraakt aan zulke groei­cijfers? Sinds 2012, toen de stad nog worstelde met de crisis, kan de haven bijna elk jaar een record bijschrijven. Of is het de dreiging die opdoemt aan de horizon?

De haven moet sterk inschikken voor de bouw van 40.000 tot 70.000 woningen in het nieuwe stadsdeel Haven-Stad. Bruggen over het IJ dreigen de doorvaart naar het achterland te belemmeren. Voor de cruiseterminal wordt een plek gezocht buiten Amsterdam.

De snelle veranderingen die zich aandienen geven bedrijven nog meer het gevoel dat hun haven in het verdomhoekje zit. En ze zijn toch al behept met een calimerocomplex: slechts weinig Amsterdammers kennen de haven en haar betekenis voor de economie.

Meer bouwmaterialen
De haven raakt in de verdrukking door de snelle groei van de stad, maar in de recordcijfers zitten ook duidelijke signalen dat de haven juist meer samenhang krijgt met de stad. De bouwwoede is in de haven terug te zien door een sterk toegenomen aanvoer van bouw­materialen.

De bloei van de stad maakt de haven minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. De overslag van steenkool, vooral bestemd voor Duitse kolencentrales, daalde voor het vierde jaar op rij, naar 13 miljoen ton. In 2014 ging het nog om 19,5 miljoen ton.

De overslag van olieproducten is voor het eerst in jaren niet gegroeid. Agrarische bulkstoffen en containers hebben de teruggang van de steenkool meer dan goed
gemaakt.

Nieuwe bedrijven
Dat het overslagrecord niet werd gevierd, past bij de nieuwe manier waarop naar de haven wordt gekeken. In plaats van naar de tonnen die van A naar B zijn versleept, kijkt de haven naar de bijdrage die zij kan leveren aan de Amsterdamse economie.

Het Havenbedrijf onderstreept dan ook liever de recordhoeveelheid grond die is uitgegeven aan nieuwe bedrijven, waaronder voorlopers van de circulaire economie, die van afval nieuwe grondstoffen maken.

In de samenhang met de stad schuilt ook een dreiging voor de toekomst. Als de haven te veel aan ruimte inboet, kan ze ook niet meer een positieve uitschieter zijn als er weer een crisis uitbreekt in Amsterdam.

Cruiseschepen
Ook voor de cruiseschepen was 2018 een recordjaar: er kwamen 180 zeecruiseschepen en 2007 riviercruiseschepen naar Amsterdam. Een aanscherping van het record zit er dit jaar niet in. Grote cruiserederijen als MSC en Cruise & Maritime Voyages (CMV) hebben Amsterdam verruild voor Rotterdam uit woede over de nieuwe toeristenbelasting van 8 euro voor cruisepassagiers.

Het is een tussenstand, maar de nieuwe directeur van de passagiersterminal Dick de Graaff rekent op 163 cruiseschepen in 2019. Daarmee lijkt de klap minder groot dan verwacht toen CMV bekendmaakte in 2019 en 2020 37 afvaarten te verplaatsen naar Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden