Plus

Amsterdammers worden verenigd door de komst van Trump

Op de dag dat Trump wordt geïnstalleerd demonstreren Amsterdammers op het Museumplein. Anderen komen samen op Facebook, of zoeken hun toevlucht tot meditatie. 'Niets doen is geen optie.'

Demonstratie op Museumplein: 'Stop Trump en Wilders, voor een links alternatief!'Beeld Merel Corduwener

Als een harde stomp in zijn maag, zo voelde het toen Ewout van den Berg de ochtend na de Amerikaanse presidentsverkiezingen hoorde dat Donald Trump gewonnen had.

Hij begreep direct wat de impact van dit nieuws zou zijn: een enorme stap achteruit voor al die dingen waar hij zich al jaren voor inzet: de strijd tegen racisme, gelijke rechten voor minderheden, het klimaat. Maar heel veel tijd om bij de pakken neer te zitten gunde Van den Berg zich niet.

Hij besloot samen met het Amsterdams Vredesinitiatief en Comité 21 Maart te doen wat ze gewend zijn te doen als iets ze niet zint: actievoeren. Op 20 januari, de dag dat Trump in Washington DC wordt geïnaugureerd, organiseert Van den Berg met zijn kameraden een demonstratie voor het Amerikaanse consulaat op het Museumplein. "Stop Trump en Wilders, voor een links alternatief!"

Nee, Van den Berg heeft niet de illusie dat The Donald wakker zal liggen van het aangekondigde protest. Maar dat hoeft ook niet.

'Het kan wel'
"Het gaat om solidariteit. We willen aan alle onderdrukte groepen in de Verenigde Staten laten zien dat ze er niet alleen voor staan, en tegelijkertijd willen we een tegengeluid laten horen tegen het rechtse klimaat hier in Nederland."

Ook Esther Crabbendam, voormalige voorzitter van FNV Jong, was een paar dagen 'ziek' van de uitslag van de verkiezingen in de Verenigde Staten. Drie dagen later startte ze samen met Patty Huijbers een Facebookgroep onder de naam 'Het kan wel'.

Haar eerste bericht was een hartenkreet. 'Fuck. Soms lijkt het alsof de wereld naar de klote is. Maar er zijn gelukkig genoeg mensen met positieve ideeën die de wereld willen veranderen. In deze groep willen we ze samenbrengen, als een database van hoopvolle mensen en ideeën. Want de wereld veranderen en verbeteren, dat kan wél!'

Zonnepanelen en Zwarte Piet
Een kleine twee maanden later hebben zich bijna tweeduizend mensen bij de Facebookgroep aangesloten. Dagelijks delen ze links naar interessante artikelen, inspirerende filmpjes en aankondigingen van bijenkomsten in zaaltjes waar wordt gesproken over hoe het verder moet met de wereld in het Trumptijdperk.

"Heel veel mensen voelen zich rot, maar daar kan ook weer iets moois uit ontstaan," zegt Crabbendam. Ze hield het niet voor mogelijk dat Trump verkozen kon worden tot president. "Mijn stellige en misschien wel naïeve idee was dat het positieve altijd overwint. Maar het gaat niet vanzelf, je moet er iets voor doen. In deze tijd kun je niet meer passief blijven toekijken."

Die strijd tegen het 'het negatieve' wordt op vele fronten gestreden. Soms lijkt de Facebookgroep een allegaartje van onderwerpen: windenergie, belastingparadijzen, de oliepijplijn door North Dakota, Zwarte Piet...

'Jongens, het kan wel!' schrijft Suzan Hoppes. 'Ik heb zojuist De Key gebeld om te vragen of er zonnepanelen op ons dak mogen en mij is beloofd dat de commissie duurzaamheid gaat kijken of ons dak daar geschikt voor is. Misschien jullie ook eens je woningbouwvereniging bellen?' Iemand anders post een gedicht van Annie M.G. Schmidt. Verder opvallend veel links naar artikelen in de NRC, de Groene Amsterdammer en onvermijdelijk: De Correspondent.

Even onvermijdelijk sinds de overwinning van Trump: het onderwerp 'filterbubbel'. Door de algoritmen op Facebook krijgen we alleen maar informatie die ons eigen wereldbeeld bevestigt. Een besloten Facebookgroep lijkt dan ook de ultieme bubbel. Het is een terugkerend discussiepunt. Preken we niet vooral voor eigen parochie? En hoe ga je om met andersdenkenden?

Hoofdstedelijke vingertje
'Wat kan je doen als je familie of vrienden rechts stemmen?' vraagt ook Marije Lieuwens zich af. En hoe hou je het dan gezellig tijdens de kerstdis? 'Ik ben bang dat mensen uit een andere bubbel mij al van een kilometer afstand zien aankomen met m'n hoofdstedelijke vingertje opgestoken en m'n feitjes in de hand,' vreest Darius Timmer.

Dat een Facebookgroep de wereld niet van de ondergang gaat redden, is evident. Het is tijd om concrete actie te ondernemen, besluit een collectief van zo'n veertig mensen die op zondagen in een zaaltje aan het Surinameplein samenkomen onder de noemer What the Trump is going on?.

'Schrijvers, stratenmakers, verplegers, leraren, fotografen, consultants, bakkers, iedereen is welkom', staat op hun Facebookpagina. Ze voeren ook 'straatgesprekken'; al drie weekenden gingen de deelnemers de straat op om mensen twee vragen te stellen: wat is het grootste probleem waar Nederland mee kampt, en wat is je grootste hoop? Open gesprekken, waarbij luisteren belangrijker is dan de ander overtuigen. Het woord 'grassrootsbeweging' valt.

"We willen een stem geven aan de frustratie die mensen voelen over de samenleving," aldus initiatiefnemer Lucas van der Zee.

100 Day Warrior
De zorgen zijn breder dan Trump alleen, vindt ook deelnemer Thomas van Dijk. "Trump wordt door sommigen te veel als een icoon van het kwaad gezien. Het was de gesloten houding bij zowel voor- als tegenstanders die mij tot actie aanzetten."

Waar de een de straat op gaat om via gesprekken te verbinden, zoeken anderen hun toevlucht tot het spirituele. Atalwin Pilon verzorgt onder de naam 100 Day Warrior trainingen die niet alleen ten goede komen aan lichaam en geest, maar ook de wereld een klein beetje moeten verbeteren.

"Na de winst van Trump kwamen 35 deelnemers, veelal Amsterdamse ondernemers uit de creatieve hoek, bijeen. "We moeten nu iets doen, dachten we allemaal," zegt Pilon. "De verkiezing van Trump baart zorgen, omdat die verdeeldheid, angst en achterdocht aanwakkert. Precies het tegenovergestelde van waar wij voor staan: verbinding, wijsheid, compassie, oprechtheid en rechtvaardigheid."

8 miljoen gesprekken
Tijdens de eerste bijeenkomst van Rise, zoals het initiatief werd gedoopt, ging over het cre­eren van 'bewustzijn' en over het 'ontstijgen van onze onbewuste toestand van machteloosheid', maar er werden ook concrete projecten gelanceerd, zoals het ambitieuze plan om in samenwerking met het Nationaal Comité 4 en 5 mei acht miljoen (!) gesprekken tussen Nederlanders te organiseren, het idee om een vluchteling uit te nodig aan de kerstdis en een app waarmee leraren kinderen dagelijks 20 minuten yogales kunnen geven. Want, zo meent Pilon, 'verandering begint bij de basis'.

Goedbedoelde initiatieven te over, maar ze houden Trump niet uit het Witte Huis. Maar stilzitten en vanaf de bank toekijken hoe de wereld een verkeerde afslag neemt, is ook geen optie. "Als je ongelukkig wordt van het nieuws, dan moet je bij jezelf te raden gaan wat je er zelf aan kan doen," zegt Crabbendam. Want de wereld ten positieve veranderen kan wel, daar is ze van overtuigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden