Amsterdammers over schrappen van het woord 'allochtoon'

De een vindt het terecht dat de overheid de term allochtoon per direct schrapt, de ander noemt het politiek correcte onzin voor de bühne. 'We schieten er niks mee op.'

De parade van Ieder1, september 2016, voor saamhorigheid tussen alle Nederlanders Beeld Maarten Brante

'Dit is als het bestrijden van een symptoom in plaats van de oorzaak," zegt David Pinto, hoogleraar interculturele communicatie en grondlegger van het Inter-Cultureel Instituut.

Hij noemt het schrappen van de in 1989 geïntroduceerde term - destijds het neutrale alternatief voor beladen begrippen als gastarbeider en buitenlander - een onnozele ambtelijke actie die een averechts effect zal hebben.

Pinto - zelf in Marokko geboren - verafschuwt in zijn nieuwe boek De piramide van Pinto de politiek correcte dictatuur die Nederland regeert:

"Het schrappen van een woord is daarvan weer een voorbeeld. Een verkeerde inspanning die negatieve reacties oproept en die allochtonen juist een bepaalde hoek in drijft. Worden ze weer publiekelijk doodgeknuffeld. Maar krijgen we daardoor minder werkloze Marokkanen? Of worden de problemen met criminaliteit overzichtelijker? Nee. Nederland gaat ten onder aan dergelijke cosmetische oplossingen. What's in a name?"

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en het Centraal Bureau voor de Statistiek schrappen de term allochtoon juist omdat deze te stigmatiserend is en niet precies genoeg.

In het kielzog daarvan verdwijnt ook autochtoon uit het vocabulaire. De overheid zal voortaan omschrijvingen gebruiken als: inwoners met een migratie-achtergrond of inwoners met een Nederlandse achtergrond.

Hardnekkig stempel
Aanduidingen die schrijver Robert Vuijsje, die zich regelmatig in het racismedebat mengt, te vaag en te lang vindt. Het afvoeren van het woord allochtoon juicht hij wel toe.

"Hopelijk voelen mensen zich hierdoor meer thuis in Nederland dan nu het geval is. Het gaat om tweede, derde generaties Marokkanen, Surinamers en Turken. Ze zijn hier geboren, maar krijgen nog steeds het stempel allochtoon: iemand van buiten. De overheid geeft nu de boodschap af dat ze Nederlanders zijn. En dat vind ik een positieve zaak."

Taalkundige Wim Daniëls is het daarmee eens. Hij noemt allochtoon een onhoudbaar begrip: te onduidelijk en stigmatiserend.

"En als de tijd daarom vraagt, moet je zo'n aanduiding aanpassen. Gevoelens en emoties veranderen nu eenmaal. Zo verscheen in de jaren vijftig een studie van de toenmalige hogeschool van Tilburg onder de titel Allochtonen in Brabant. Die ging over mensen van buiten de provincie.

"Nu bedoelen we totaal iets anders. Maar wat precies? Te veel mensen worden ermee bedoeld, ook kinderen van ouders die hier geboren zijn. Bovendien zijn we inconsequent. Volgens de definitie zijn de dochters van koning Willem-Alexander allochtonen, maar niemand haalt het in zijn hoofd om zelfs hun moeder Máxima zo te noemen."

"Het is alleen logisch iemands afkomst te benoemen wanneer het er werkelijk toe doet. Als bij onderzoek blijkt dat Surinamers veel last hebben van darmontstekingen, heeft het nut dat te melden. Anders niet."

Amsterdammers over het woord 'allochtoon'

Amir Awizeh, 22 - Iraans-Nederlands
"Ik denk dat het afschaffen van de term allochtoon de negatieve lading van dat woord niet zal verbeteren. Misschien moeten we beginnen met het oplossen van de problemen die achter de term zitten in plaats van de term zelf. 'Marokkaanse Nederlander' zal straks precies dezelfde negatieve lading hebben als nu 'allochtoon'."

Dionne Abdoelhafiezkhan, 31- Wortels in Frankrijk, Suriname, Trinidad en Iran
"Als er geen vervangend woord voor 'allochtoon', zoals migrantenjongeren, wordt bedacht, ben ik erg blij met de afschaffing. Er is al een hele rits besmet geraakte woorden geweest: gastarbeider, buitenlander enzovoorts. De vraag is waarom het onderscheid moet worden gemaakt. Ik ben ervoor om iedereen gewoon Nederlands staatsburger te noemen, tenzij er een functioneel onderscheid moet worden gemaakt. En dan kun je 'Nederlander met migratieachtergrond' vermelden."

Sam Al Kailani, 22 - Iraaks-Nederlands
"De term allochtoon werkt stigmatiserend en classificeert mensen. Het woord heeft een beladen betekenis gekregen, iets in de trant van: 'hoort hier niet thuis'. Met het afschaffen van deze en soortgelijke termen zetten we een stap in de goede richting. Geen 'zij'- en 'wij'-mentaliteit meer. We zijn allemaal Nederlanders."

Pedram Soltani, 21 - Iraans-Nederlands
"De term 'allochtoon' is in onze samenleving een synoniem voor niet-geïntegreerd zijn, en achtergestelde normen en waarden hebben. Daarentegen slaat 'autochtoon' op een blanke modelburger met superieure normen en waarden, waaraan de 'allochtoon' zich moet conformeren. Deze tegenstelling bevordert discriminatie op de arbeidsmarkt en etnische profilering bij de politie. Vervanging van het label 'allochtoon' voor 'inwoner met een migratieachtergrond' gaat hier weinig aan veranderen."

Levente Vervoort, 22 - Hongaars-Belgisch-Nederlands
"Ik ben wit, Europees, en Nederlands is één van mijn moedertalen. Ik ben nooit een echte allochtoon geweest; die term was voorbehouden aan de gevaarlijke 'ander': crimineel, moslim. Nieuwe terminologie is alleen een verhulling van het institutioneel racisme in Nederland, want de allochtonen van weleer zullen net zo gediscrimineerd worden, nu met een nieuwe stempel."

Sina Emami, 22 - Iraans-Nederlands
"Het woord had al veel eerder afgeschaft moeten worden. Het is triest dat het nu pas is gebeurd. De samenleving is veel te divers voor zo'n zwart-witonderscheid. Als er al onderscheid moet worden gemaakt, moet er naar het individu worden gekeken. Iemands achtergrond zou in de term moeten worden meegenomen, bijvoorbeeld Turks-Nederlands."

Kiza Magendane, 24 - Congolees-Nederlands
"De ontwikkeling is prachtig. Ik hoop dat het om een echte ontwikkeling gaat, dat het niet alleen politiek correct is. In de Volkskrant stond gisteren dat het verwarrend is dat Polen en Duitsers allebei 'allochtonen' zijn. Donkere mensen roepen al jaren om een afschaffing, maar nu het gaat om witte mensen gebeurt het ineens. Het probleem is dat er een groep witte mensen is en een groep mensen die 'niet-wit' is. Daardoor vallen Surinamers in dezelfde categorie als bijvoorbeeld Marokkanen of Congolezen als ikzelf."

Sylvia Vierbergen, 37 - Indiaas-Maleisisch-Nederlands
"Ik sta er nuchter in. De verschillen in de Amsterdamse samenleving zijn soms nog te groot, en de wijze waarop de media die in stand houden by telling it like it is lijkt een verloren zaak. Het afschaffen van een woord is daarbij verre van realistisch. Ik leer ermee te leven en accepteer de voor- en nadelen die het heeft."

Tarik Kilic, 24 - Turks-Nederlands
"Ik ben geen Turk, want in Turkije ben ik gewoon een Nederlander. Ik ben geen Nederlander, want in Nederland ben ik een Turk. Kennelijk ben ik op dit moment ook geen allochtoon meer. Je valt tussen wal en schip. Maar gelukkig heb ik vrienden die hieraan voorbijgaan en me accepteren als persoon. Als we iedereen zien als persoon, hoeft de discussie tussen 'allochtonen' en 'autochtonen' ook niet meer gevoerd te worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden