Amsterdammers helpen bootvluchtelingen vanuit huis

Vanuit Amsterdam schieten hulpverleners bootvluchtelingen te hulp die op de Middellandse Zee in de problemen raken. Zodra ze weten waar de boot zich bevindt, schakelen ze de juiste kustwacht in. Dat spaart mensenlevens, maar een structurele oplossing is het volgens de hulpverleners allerminst.

De hulpverleners van Watch the Med Teun Peeters (34) en Joyce van Dijk (35) Beeld Amaury Miller

De hulplijn voor bootvluchtelingen in problemen is 24 uur bereikbaar en wordt dagelijks gebeld. Vrijwilligers zitten over de hele wereld: Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Italië, Marokko, Tunesië, VS. En in Amsterdam dus, waar bootvluchtelingen telefonisch te woord worden gestaan door twee Amsterdammers vanachter de keukentafel.

De telefoongesprekken zijn doortastend en verlopen volgens een vast protocol. Met vragen als 'Met hoeveel mensen zijn jullie?', 'Doet de motor het nog?' en 'Is er eten en drinken aan boord?' brengen Teun Peeters (34) en Joyce van Dijk (35) de situatie in kaart.

Kustwacht niet happig
Dan wordt de gps-code gevraagd. Die is heel belangrijk. Peeters: 'Met de coördinaten bepalen we de positie van de boot.' Vervolgens wordt de zone uitgezocht. Ligt de boot in Italiaanse wateren of in Griekse, Turkse of Spaanse? Belangrijk, omdat de desbetreffende kustwacht moet worden gebeld.

Die is niet altijd even happig op zo'n telefoontje, volgens Van Dijk. 'Hun doel is de grenzen van Europa bewaken. Migranten afschrikken. Ons doel is dat mensen veilig naar Europa komen.' Peeters: 'We hebben gezien dat er op meldingen niet gereageerd werd.'

Via het internet houden Peeters en Van Dijk de kustwacht in de gaten. En als die geen actie onderneemt? Dan bellen ze nog eens. Van Dijk: 'Meestal zijn ze erg bot. Ze willen niet dat wij ons ermee bemoeien.' Ook wordt de melding gemaild naar het UNCHR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, zodat achteraf niet gezegd kan worden dat er geen melding was.

Geen helden
Of de alarmlijn werkt? Ja: de keuzes die de kustwachten maken, blijven niet onopgemerkt. En ja: het aantal doden op zee neemt af. Volgens cijfers van Amnesty International (zie kader onderaan) stierven de laatste maanden minder bootvluchtelingen op zee. Peeters: 'We worden steeds vaker gebeld en kunnen vaker interveniëren. Ons nummer wordt verspreid op flyers rond veel voorkomende vertrekpunten en staat op muren gekalkt langs de kust.'

Van Dijk en Peeters voelen zich geen helden. De alarmlijn is ook geen structurele oplossing, vinden ze. Politici schuiven de schuld van de doden op zee te makkelijk in de schoenen van mensensmokkelaars, volgens de hulpverleners. Van Dijk: 'De vraag hoe Europees beleid leidt tot duizenden doden, wordt niet gesteld. Als wij vrij kunnen reizen, dan moet iedereen dat toch kunnen?'

'We hebben hulp nodig', zegt een man aan de andere kant van een krakerige lijn. Een halve dag later staan de driehonderd migranten met wie hij op een bootje op de Middelandse zee dreef, veilig op de vaste wal. Lees vandaag (20/7) in Het Parool het verslag van een dag werken bij de alarmlijn.

Amnesty: aantal slachtoffers afgenomen

Sinds Europese landen hun reddingsoperaties op de Middellandse Zee hebben opgevoerd, daalt het aantal omgekomen bootmigranten, meldt Amnesty International. Volgens de organisatie stierf in de eerste vier maanden van 2015 één op de zestien bootmigranten tijdens de oversteek - in totaal bijna 1800 personen.

In april kwamen in één klap 700 mensen om het leven, nadat hun boot nabij Libië was gekapseisd. In mei en juni is het dodental gedaald tot één op de 427 bootvluchtelingen. De laatste twee maanden verdronken bijna 100 vluchtelingen, terwijl er 42.000 op een bootje stapten.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden