Amsterdam viert 735ste verjaardag

De leliegracht. Foto ANP

AMSTERDAM - Historici en de gemeente zijn het nu eens: woensdag viert Amsterdam zijn 735ste verjaardag. Daar moest wel jaren over worden gediscussieerd.

''Het is natuurlijk geleidelijk gegaan. Er staat nergens beschreven wanneer de eerste Amsterdammer in Amsterdam kwam wonen,'' zegt André Hirs van het Stadsarchief.

Maar wat is dan de geboortedatum van de stad? 13 juni 1306 dook al eens op: de dag waarop bisschop Gwijde van Avesnes Amsterdam stadsrechten zou hebben verleend.

''Jaren geleden wilde de gemeenteraad deze datum tot de verjaardag van de stad maken. Maar het is onduidelijk of Amsterdam in 1306 werkelijk stadsrechten heeft gekregen,'' zegt Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, de organisator van de feestdag.

In de zeventiende eeuw zou het originele document verloren zijn gegaan bij een brand in het stadhuis. Wat over is, is een niet gedateerde kopie van de stadsrechten. ''Historici schatten dat het document tussen 1301 en 1306 is opgesteld.''

Het oudst bekende document waarin de stad Amsterdam opduikt, is een tolprivilege, door graaf Floris V op 27 oktober 1275 in Leiden verleend. Het stuk ligt in 'de schatkamers' van het Stadsarchief. Hirs: ''Met het tolprivilege voorzag graaf Floris Amsterdamse schippers van een tolbriefje waarmee ze gratis door de Amsterdamse binnenwateren konden varen.'' En dat maakt van 27 oktober de legitieme geboortedag van de stad, vindt Schoonenberg. ''Op die dag in 1275 begon de geschiedenis van Amsterdam. Niet pas jaren later, toen de stad stadsrechten kreeg.''

De discussie over de verjaardag van steden wordt de laatste jaren in meer gemeenten gevoerd, weet emeritus hoogleraar en cultuurhistoricus Herman Pleij. ''Het past binnen de canonitis van steden. Mensen willen weten waar het begin van hun gemeenschap ligt.''

Canonitis is een positieve ziekte, vindt Pleij. ''Een verjaardag van de stad verbindt mensen. Iedereen zoekt naar identiteit en houvast; we zijn uiteindelijk kuddedieren. De oude rituelen zijn we door de ontzuiling kwijtgeraakt.''

Vorig jaar 27 oktober stak de gemeente de vlag uit op kerktorens, maar dit jaar betaalt ze mee aan festiviteiten. Burgemeester Eberhard van der Laan zal morgen taart eten met schoolkinderen en 's avonds is er een bijeenkomst in het Amsterdams Historisch Museum. Schoonenberg: ''En we roepen alle Amsterdammers op morgen de vlag uit te steken.'' (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden