Opinie

'Amsterdam vervreemdt zich van de rest van het land'

De zelfoverschatting van Amsterdam begint absurde en storende trekjes te krijgen, vindt journalist Addie Schulte. Kwalijk voor stad en land.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken en burgemeester Eberhard van der Laan openen het cultureel programma Europe by People - de Wall of Life.Beeld anp

Wat kan je nu dwars zitten in een geweldige stad als Amsterdam? Het is hier fantastisch, met alle kroegen, musea, winkels, bioscopen, en ga zo maar door. En over de drukte ga ik niet zeuren, want de drukte ben je zelf. Niets te klagen, toch? Integendeel, krijgen we vaak te horen. Want Amsterdam staat aan de vooravond van een nieuwe Gouden Eeuw, waar het de weg zal wijzen naar een duurzame, kosmopolitische, slimme, innovatieve, inclusieve, vrijheidslievende en welvarende toekomst. Opzij oude vormen en gedachten, De Stad komt eraan.

Vaderfiguur
Bestuurders en onderzoekers bezingen de laatste jaren geregeld het succes van de stad. De groei van Amsterdam gebruiken ze als prachtig voorbeeld. Meer inwoners, meer welvaart, meer plannen, meer aantrekkingskracht, het gebeurt allemaal in de stad.

De nationale politiek is verkalkt, met een grote kloof tussen de werkelijkheid van het Binnenhof en die van de burgers. Nee, dan de wethouder: dat is een pragmaticus die geen last heeft van verouderde ideologieën. De burgemeester is een vaderfiguur die een bemoedigend woord spreekt waar het kan en streng optreedt als het moet. De stad kan de mensen bij elkaar brengen en intelligente oplossingen bedenken voor problemen van klimaatverandering tot integratie, zo gaat het betoog. Laat de burgemeesters de EU en de wereld besturen, dan komt het vanzelf goed.

Dat is wat mij dwarszit. De zelfoverschatting van de stad krijgt absurde en storende trekjes, en is op den duur kwalijk voor stad en land.

Pech
Het beeld van de stad in dergelijke visies is vaak nogal beperkt. In de lofzang op de stad is weinig plek voor de ruim 30.000 kinderen die in armoede opgroeien. Er wordt niet vaak gesproken over eenzame ouderen of de achtergebleven gebieden waar de Coffee Company zijn innoverende licht nog niet heeft laten schijnen. In die optimistische visie spelen hippe, jonge en welvarende burgers de hoofdrol. Zij laten zien wat het goede leven in de stad is en wat daar niet bij past, heeft pech.

De stad vervreemdt zich van de rest van het land. Amsterdam roept in grote delen van de 'provincie' eerder afkeer dan bewondering op. In Groot-Brittannië stemden inwoners van Londen in meerderheid voor de EU. Buiten deze metropool en enkele andere enclaves was het sentiment in Engeland anders.

Het Oekraïnereferendum liet eenzelfde tegenstelling zien. Koketteren met het succes van de stad zal die kloof vergroten, en dat is niet zonder risico's, want die breuklijn speelt nu al een grote rol bij brandende maatschappelijke issues als migratie en EU-integratie.

Beeld .

Addie Schulte

is journalist en historicus

Stadsgelovigen
Vaak klinkt vanuit steden de roep om zaken aan het vanzelfsprekende gezag van de lokale bestuurders over te laten. In de praktijk valt dat soms bitter tegen. Met de uitgeprocedeerde asielzoekers weet Amsterdam net zomin raad als Den Haag. De regering worstelde met de
Fyra, Amsterdam met de Noord/Zuidlijn.

De stadsgelovigen vergeten ook wat. Steden kunnen juist succesvol zijn omdat staten ze van veel problemen en dilemma's afschermen. Steden heffen weinig belasting, hebben geen leger en burgemeesters hoeven niet over een euro­crisis of instortende banken te vergaderen.

Ook het verleden waarschuwt tegen overmoed. Dertig jaar geleden stond Amsterdam er helemaal niet florissant voor. Het opkrabbelen heeft veel tijd, inspanning en geld gekost. Het huidige succes is geen garantie voor de toekomst. En succes heeft een prijs: het ridicule aantal euro's per vierkante meter voor een koopwoning, meer ongelijkheid op tal van
vlakken en, onvermijdelijk, de drukte.

Het is uiteraard moeilijk bescheiden te blijven als je zo geweldig bent als Amsterdam, maar het kan best slim zijn.

Beeld Mike Ottink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden