Nieuws

Amsterdam UMC leidt grootschalig onderzoek naar verspreiding corona in verpleeghuizen

Amsterdam UMC en enkele GGD’s doen onderzoek naar de verspreiding van het coronavirus in verpleeghuizen. Dat daar veel slachtoffers zijn, komt mogelijk doordat besmet personeel nog geen klachten heeft.

Beeld ANP

Op 4 mei begint een groot onderzoek naar de verspreiding van het coronavirus in verpleeg­huizen; de onderzoekers streven ernaar een maand later de resultaten te presenteren. “Ook tussentijds worden bevindingen kenbaar gemaakt,” zegt Cees Hertogh – hoogleraar ouderengeneeskunde aan de VU en werkzaam bij Amsterdam UMC – die het onderzoek coördineert. Veel verpleeghuizen willen meewerken. “We selecteren zo dat we een gevarieerde steekproef hebben. Deelnemende verpleeg­huizen moeten ervaring hebben met besmetting.”

De Amsterdamse zorginstelling Cordaan liet dinsdagochtend weten mee te doen. Bij Beth Shalom in Buitenveldert, onderdeel van Cordaan, vielen meer dan twintig dodelijke slachtoffers. Het is onbekend of het Flevohuis in Oost – meer dan dertig sterfgevallen – ook meedoet. In Nederlandse verpleeghuizen zijn waarschijnlijk al meer dan duizend mensen overleden.

1500 deelnemers

“Het doel is uitvinden of het coronavirus zich kan verspreiden voordat iemand symptomen ontwikkelt,” zegt Hertogh. Met medeonderzoeker Bianca Buurman kaartte hij het belang van een dergelijke studie aan in het Outbreak Management Team (waar Hertogh lid van is), dat direct aangaf het onderzoek te steunen.

Kleinere Amerikaanse studies laten zien dat mensen zonder symptomen het virus in verpleeghuizen verspreiden. Vorige week concludeerde een Amerikaanse studie in de New England Journal of Medicine dat meer dan de helft van de verpleeghuisbewoners besmet was zonder een enkel ziektesymptoom (koorts, hoesten, luchtwegproblemen) te hebben. Dat draagt bij aan snelle verspreiding van het virus. Om een compleet beeld van de virusverspreiding te krijgen worden in het onderzoek van Amsterdam UMC niet alleen bewoners, maar ook medewerkers getest. Het streven is 1500 mensen te onderzoeken.

Medewerkers van de tehuizen wordt gevraagd waar ze de laatste twee weken hebben gewerkt. Daarna worden zij en de bewoners getest. Van degenen die positief testen, maar nog geen ziektesymptomen hebben, wordt een week later bepaald of en wanneer die symptomen zich hebben geopenbaard. Zo kan in kaart worden gebracht wie binnen een verpleeghuis al iemand besmet kan hebben zonder dat te weten.

“De eerste weken van de crisis werkte veel zorgpersoneel onbeschermd, omdat de gedachte was dat men alleen anderen kon besmetten bij ziektesymptomen,” legt Hertogh uit. “We hebben nu aanwijzingen dat dat anders ligt.”

Bezoekregeling verruimen

Ook moet de studie duidelijk maken wanneer het wenselijk is dat zorgpersoneel beschermende middelen draagt. “De neiging is altijd een mondkapje te willen dragen,” zegt Hertogh. “Door te bepalen hoe het virus zich binnen een tehuis verspreidt, krijgen we inzicht in de wenselijkheid van het dragen van beschermende kleding. Want dat heeft ook nadelen: zo kun je met een mondkapje minder goed contact maken met bewoners.”

Verpleeghuisbewoners beschermen tegen het coronavirus is moeilijk. Niet alleen zijn ze kwetsbaar, voor sommigen is afstand houden vanwege bijvoorbeeld dementie niet haalbaar. “En het zorgpersoneel kan geen anderhalve ­meter afstand houden,” zegt Hertogh.

De onderzoekers hopen ook dat ze advies uit kunnen brengen over het eventuele verruimen van de bezoekersregelingen in verpleeghuizen. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zei tegen het Nederlands Dagblad dat hij vanaf 11 mei bij wijze van proef bezoek wil toestaan in een klein aantal verpleeghuizen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden