Plus

Amsterdam onbewolkt: Hells Angels maken plaats voor brave burgers

Ook dit jaar verschijnt in de zomer de fotoserie 'Amsterdam onbewolkt', op dinsdag en vrijdag, op Parool.nl en in de krant. Vandaag: een nieuwe woonwijk aan de Amstel.

Op de voorgrond de nieuwe wijk Amstelkwartier in aanbouw.Beeld Peter Elenbaas

Waar ooit de Hells Angels sleutelden aan hun motoren en hun reputatie, wordt nu voor brave burgers en vermogenden een nieuwe woonwijk aan de Amstel opgetrokken. Met een park, veel hoogbouw - en uiteraard mocht een penthouse niet ontbreken, zij het een exemplaar in de middenklasse.

Ooit beschikte Amsterdam over drie fabrieken waar gas werd geproduceerd: de Wester-, de Ooster- en de Zuidergasfabriek. De Wester en de Ooster werden vanaf 1883 gebouwd voor rekening van de Britse Imperial Continental Gas Association en in 1898 overgenomen door de gemeente omdat de Britten iets te vrij met de prijsvorming omsprongen. Brexit!

Plan Zuid
De Ooster en de Wester werden ontworpen door de Amsterdamse architect Isaac Gosschalk, die ook nog enkele panden in de grachtengordel bouwde (Reguliersgracht, Herengracht, Kloveniersburgwal) en als magnum opus het Hoofdstation in Groningen op zijn naam heeft staan.

Tussen 1906 en 1912 kwam daar de Zuidergasfabriek bij, mede onder invloed van de voorgenomen stadsuitbreiding, die pas na de Eerste Wereldoorlog op gang kwam: het veelgeroemde Plan Zuid, met de grachtengordel verreweg de meest geslaagde stadsuitleg in de geschiedenis van Amsterdam.

Fabriekshallen
In 1959 werd in de Groningse gemeente Slochteren een reusachtige hoeveelheid aardgas ontdekt, die we er sindsdien op wonderbaarlijk snelle wijze doorheen jagen. Het betekende het einde van de drie Amsterdamse gasfabrieken, die in de jaren zestig en later werden stilgelegd, waarbij de stad werd opgezadeld met drie sterk vervuilde industrieterreinen.

De Westergasfabriek onderging zonder te veel sloopwerk een geslaagde metamorfose tot kunst- en vermaakcentrum, deels gestimuleerd doordat de deelraad zich in het kantoorgebouw van de voormalige fabriek vestigde.

Het terrein van de Oostergasfabriek begon een tweede leven onder de naam Oostpoort als woon- en winkelcentrum langs de Oranje Vrijstaatkade, waarvan de stedenbouwkundige kwaliteit wordt betwist. Hier is een aantal voormalige fabriekshallen gehandhaafd - een testimonium van de kwaliteit van Gosschalks werk.

De schoorstenen van de Zuidergasfabriek worden gesloopt, 1965Beeld anp

Bijlmerbajes
Nu is het terrein van de voormalige Zuidergasfabriek langs de Amstel aan de beurt om na jaren van betrekkelijke verwaarlozing een nieuwe toekomst tegemoet te gaan als woonwijk onder de naam Amstelkwartier.

Men heeft nog enige tijd geaarzeld om het gebied de oorspronkelijke naam te laten behouden, maar Overamstel klonk vroede vaderen en projectontwikkelaars wat afgelegen in de oren en dan was er nog die ongewenste connotatie met de Penitentiaire Inrichting Overamstel, de zondagse naam van voorheen de Bijlmerbajes.

In het Amstelkwartier zijn de watertoren en de voormalige bedrijfswoning van de directeuren van de gasfabriek als aandenken blijven staan, voor de rest is de wijk onherkenbaar veranderd en die gedaantewisseling zal nog frappanter worden. Het wordt een woonwijk aan de Amstel, begrensd door de spoor- en metrobaan in het noordoosten en een businesspark in het zuiden en aan de kant van de rivier een park, het Amstelkwartierpark (de toekomstige misverstanden liggen voor de hand).

Penthouse
Het wordt een zowel dicht- als hoogbebouwde wijk, met enkele torenhoge woon- en verblijfsgebouwen, die de concurrentie aangaan met de Rembrandt-, Mondriaan- en Breitnertoren aan de oever ter hoogte van het Amstelstation. Een van die nieuwe torens, 73 meter hoog, zal geheel uit hout worden opgetrokken.

En omdat het kennelijk niet anders kan in deze tijd: een van de torens wordt bekroond met een dakwoning over de gehele verdieping of in nieuw-Mokums: een penthouse. Geschatte aanschafprijs: vijf miljoen. Bijzonderheid: met een openluchtzwembad (voor dit prijsje kon er uiteraard geen dak meer op).

Lees ook: deel 1 over het Centraal Station, deel 2 over de Willemspoort en deel 3 over het Olympisch gebied, deel 4 over het water van de Amstel, deel 5 over de tweede fase van IJburg, deel 6 over de Noord/Zuidlijn.

De grote Amsterdam onbewolkt verschijnt 21 november bij Uitgeverij Bas Lubberhuizen. Paroollezers kunnen het boek nu al bestellen via parool.nl/shop voor €34,99 i.p.v. €39,99. Let op: het boek wordt eind november pas geleverd



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden