'Amsterdam moet oppassen dat het imago bij bedrijven niet verliest'

Techstad Amsterdam barst uit zijn voegen. Zijn kenniswerkers en techbedrijven de nieuwe paria's van de stad? Deel 3 van een serie: de starters van voorheen staan nu in de kou.

'Een opschalend techbedrijf zit niet te wachten op 3000 vierkante meter aan de Zuidas' Beeld Berlinda van Dam/hh

"Start-ups zijn de pioniers van een nieuwe economie; terecht dat daar veel aandacht voor was, ook vanuit de overheid. Maar de start-­ups van voorheen zijn de groeiers van nu. En die lopen tegen allerlei problemen aan waarbij ze niet meer worden geholpen door overheden of instellingen."

De huidige generatie start-ups vindt zijn weg wel, meent topman Rudolf de Boer van vastgoedadviseur CBRE Nederland. "Maar als ze doorgroeien tot scale-ups, zijn er nauwelijks nog alternatieven. De kantoorruimte is op, of veel te duur."

"Net als op de huizenmarkt is het zaak snel te kiezen. Geschikte ruimte wordt weggekaapt en nieuwbouw levert in de huidige markt zelden een oplossing. Een opschalend techbedrijf zit niet te wachten op 3000 vierkante meter aan de Zuidas."

Aan alle kanten onder druk
"Dat is gevaarlijk, want deze bedrijven zijn wel leidend in de nieuwe economie. En als ze hier niet kunnen doorgroeien, is de keuze voor een andere stad snel gemaakt. En die stad ligt dan meestal niet in Nederland."

Deze week kondigde de gemeente Amsterdam aan de kantorenmarkt vlot te willen trekken door per jaar twee bouwprojecten aan te besteden, naast nieuwbouw die door ontwikkelaars in gang wordt gezet.

"Dat is een goede stap, maar het is niet voldoende. Twee aanbestedingen zullen de komende jaren geen noemenswaardige impact hebben. Er is 300.000 vierkante meter nieuwbouw nodig om aan de vraag te voldoen. Zo kom je daar niet eens bij in de buurt."

De Boer waarschuwt al drie jaar voor de gevolgen van de kantorenbouwstop, die Amsterdam heeft ingesteld op het hoogtepunt van de vastgoedcrisis, in 2011. De gemeente staat de bouw van kantoren nu weer toe, maar dat betekent niet dat er van de ene op de andere dag voldoende ruimte is. "Daar gaan nog jaren overheen."

Techwalhalla
"De gemeente denkt dat de problemen zijn opgelost, maar de plannen zijn nog halfzacht. Als je nu vol aan de gang gaat, is het huidige tekort aan kantoorruimte pas in 2022 opgelost, nog afgezien van de groei die de economie en de arbeidsmarkt de komende vijf jaar doormaken."

2022

Als de gemeente nu vol aan de gang gaat, is het tekort aan kantoorruimte pas in 2022 opgelost, zegt Rudolf de Boer van CBRE Nederland.

Hij waarschuwt voor de gevolgen voor het imago van Amsterdam als aantrekkelijke vestigingsplek en techwalhalla.

"Elke twee dagen kiest een buitenlands bedrijf voor Amsterdam, daarvan is een op de drie een bedrijf uit de techsector. Die kiezen voor Amsterdam vanwege de uitstraling, de facili­teiten, de rust en het leefklimaat. Juist die zaken staan onder druk. De stad moet oppassen dat hij dat imago niet kwijtraakt, omdat het niet goed is voorbereid op de toekomst. Dat zou ook niet goed zijn voor de Nederlandse economie."

"Amsterdam staat nu bij veel techbedrijven in lijstjes met andere techsteden als Berlijn, Barcelona of Dub­lin, maar ook Kopenhagen en Stockholm. Die steden hebben vaak beter geanticipeerd op de ontwikkelingen en hebben een flexibeler beleid op het gebied van woningen en kantorenbouw."

Gebieden aanwijzen
De Boer zou graag gericht beleid zien. "Amsterdam heeft nu een aantal gebieden aangewezen waar weer kantoorontwikkelingen mogelijk zijn, maar er zou ook moeten worden aange­geven wát voor ontwikkelingen er moeten komen. Alleen vierkante meters bouwen voor grote multinationals, daar heeft Amsterdam niets aan. Er moet ook voldoende kleinschalige kantoorruimte beschikbaar komen."

De Boer wijst op de afspraken die zijn gemaakt over bedrijvigheid op het Marineterrein, waar vooral techstart-ups een plek moeten vinden. "De Houthavens zijn uitgegroeid tot een basis voor de mode-industrie. Zulke gebieden moeten er ook voor scale-ups ontstaan."

Ook buiten de Ring
"In Amsterdam-Noord zou het gebied rond de Sixhaven of de Hamerstraat daar een prima plek voor zijn, als daar tenminste een metrohalte komt. Bij de plannen voor Sloterdijk of Zuidoost zou ook meer rekening moeten worden gehouden met groeiende techbedrijven."

Dat er binnen de Ring weinig andere huisvestingsmogelijkheden zijn, zal de techsector moeten accepteren. "Amsterdam-Centrum is dé trekker voor deze bedrijven en de mensen die er werken, maar dat wil niet zeggen dat ze er ook gevestigd moeten zijn. Bedrijven zouden vaker bereid moeten zijn ook verder te kijken."

Van over de grens. Amsterdam trekt veel buitenlandse werk­nemers, maar wie zijn het, wat doen ze en wat zijn de gevolgen voor de stad? Volgende week zaterdag deel 4: geschiedenis van de expat in Amsterdam.

Lees ook:
Deel 1: Techbedrijven in de verdrukking in Amsterdam
Deel 2: Expats in Amsterdam: 'Je zult je hier never, ever thuis voelen'

300.000

Er is 300.000 vierkante meter nieuwbouw nodig om aan de vraag naar kantoorruimte te voldoen.

'Meer huizen voor expats, maar niet ten koste van sociale huur'

Ook bij de woningbouwplannen die de gemeente in gedachten heeft, moeten de behoeftes van de techsector worden meegewogen.

"De stad staat er niet goed voor wat betreft goede en betaalbare huisvesting voor medewerkers," zegt De Boer, "terwijl dat heel erg hoog op de lijstjes staat van bedrijven die een vestiging in Amsterdam overwegen."

"Dat beperkt de aantrekkingskracht van de stad. Amsterdam wil profiteren van dit type techbedrijven, maar beperkt zijn aantrekkingskracht door hun niet voldoende te bieden. Als in deze wereld post vat dat er te weinig woonruimte in de stad is, of de houding ten opzichte van buitenstaanders verandert, dan kan het imago van Amsterdam voor lange tijd beschadigd raken."

"Het zou helpen als de stad heel duidelijk laat weten, waar het met deze ontwikkelingen en de behoeftes van de internationale bedrijvigheid, heen wil. Er moet meer aanbod komen voor expats en kenniswerkers van buiten, als je de branche waarin ze werken tenminste serieus neemt."

"Daar is een bewuste houding van de overheid voor nodig, want zo'n ontwikkeling moet vooral niet ten koste gaan van sociale huurwoningen. Het is juist aan een gemeentebestuur om kwetsbare groepen te beschermen en heel belangrijk voor de leefbaarheid dat alle groepen aan bod komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.