Amsterdam moet 6000 bomen planten in vrijwel volle stad

In het nieuwe Amsterdamse herplantfonds zit 2,5 miljoen euro, genoeg voor ruim zesduizend bomen. Maar waar is nog ruimte? 'De stad is vol, zowel boven als onder de grond.'

Boomconsulent Hans Kaljee: 'Je moet kijken naar het volume van de kroon. Daar zit de kwaliteit van een boom, ook als het aankomt op het zuiveren van lucht' Beeld Dingena Mol

Amsterdam is een bomenstad. Altijd geweest ook. In de middeleeuwen had het stadsbestuur een zogeheten 'keur' opgesteld, waarin stond dat van wie een van de bomen in de stad schade toebracht, de rechterhand werd afgehakt.

Daar is in de huidige gemeenteraad geen meerderheid meer voor te vinden, maar dat Amsterdam bomen nog steeds een warm hart toedraagt, bleek onder meer vorig jaar toen ­dezelfde raad, van links tot rechts, unaniem achter de nieuwe bomenverordening ging staan.

Dat was bijzonder, want de nieuwe verordening is in sommige opzichten behoorlijk radicaal. Zoals het uitgangspunt dat voor elke boom die in de stad wordt gekapt, een nieuw exemplaar moet worden geplant.

"Vooral particulieren kijken daar nog wel van op," vertelt de hoofdstedelijke boomconsulent Hans Kaljee. "Maar ook als zij een boom in de ­eigen tuin willen kappen, moet daar een nieuwe boom voor terugkomen."

En ook nog eens een boom van vergelijkbare dikte, en ja, dat wordt gecontroleerd. Kaljee: "Als er echt geen ruimte in de tuin is, mogen mensen de boom ook ergens anders in de stad planten. Bijvoorbeeld bij vrienden of familie­leden met meer ruimte. Als dat niet kan of lukt, is er nog een laatste optie: een storting in het nieuwe herplantfonds."

Kunst- en vliegwerk
Dat fonds bestaat sinds 1 januari van dit jaar en heeft inmiddels 2,5 miljoen euro in kas. Afkomstig van Rijkswaterstaat, vanwege de kap van 15.000 bomen langs de Gaasperdammerweg in Zuidoost. "Een groot deel van de bomen keert terug op het dak van de nieuwe tunnel dat straks een park wordt," vertelt Kaljee. "Voor de andere is een geldbedrag gestort in het fonds."

De goedgevulde groene kas stelt de gemeente voor een nieuw probleem: waar laten we al die bomen? Bij de behandeling in de gemeenteraad beloofde verantwoordelijk wethouder Abdeluheb Choho dat het herplantfonds geen spaarpot zou worden: hij zou zijn best doen om de gelden zo snel en zo goed mogelijk te besteden aan nieuw groen.

In de praktijk blijkt dat nog best lastig. Als het goed is, wordt de eerste boom uit het fonds ­binnenkort in de grond gezet bij het nieuwe ­Nationale Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium in Zuid.

Dat gebeurt met kunst- en vliegwerk, legt Kaljee uit. "Bij een fonds komen allerlei administratieve regels kijken. Het is niet zo dat we elke keer als we het willen, een greep in de kas kunnen doen. Er moet wel een plan aan ten grondslag liggen."

Over dat plan wordt nog druk nagedacht. Een belemmerende factor is het gebrek aan ruimte. "De stad is vol, zowel boven als onder de grond," stelt de boomconsulent. "We hebben weleens rondgekeken in het Westelijk Havengebied. Dat ziet er heel leeg uit, maar onder de grond ligt het helemaal vol met kabels, leidingen en buizen. Met goed zoeken kwamen we niet verder dan plaats voor vijfduizend bomen."

Bomen voor honderd jaar
In de stad is het niet veel anders, met alle kabels en leidingen en de aanleg van ondergrondse metrolijnen, parkeergarages en fietskelders. Kaljee: "Onze inzet is: in elke straat moeten ­bomen staan. We hebben nu met heel veel pijn en moeite tien bomen kunnen plaatsen in de Ferdinand Bolstraat. De bomen zijn geworteld in een smalle strook grond op het dak van de metrotunnel. Dat is echt passen en meten."

Nog een vuistregel van de boomconsulent: een boom moet wel een beetje flink zijn. "Het is op zich niet moeilijk om ergens een groot aantal sprieterige bomen neer te zetten, maar dat is symboolpolitiek. Als je praat over een boom, moet je kijken naar het volume van de kroon. Daar zit de kwaliteit, ook als het aankomt op het zuiveren van lucht. We zetten bomen neer voor honderd jaar."

Met zulke richtlijnen raakt het herplantfonds niet snel uitgeput. "We denken daarom ook na over de mogelijkheid om dak- en geveltuinen mee te nemen als compensatiegroen," zegt ­Kaljee. "Daar is nog veel ruimte te vinden. Maar als particulieren goede ideeën hebben voor de bestemming van het geld, kijken we daar ­natuurlijk ook graag naar."

Lees ook: Hoe krijgen we de vogel terug in de wei?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden