Amsterdam kan nog wat van leren van het fietsersparadijs Kopenhagen

Fietsers gedragen zich meestal wél, bleek uit tellingen door Marco te Brömmelstroet drie weken geleden. Het leverde hem veel kritiek op. Ondergesneeuwd raakte waar het voor hem om gaat: het wordt fietsers soms moeilijk gemaakt. De onderzoeker wijst naar Kopenhagen als stad waar de fietser centraal staat.

De extra brede, blauw geverfde fietsstroken moeten de automobilist het gevoel geven dat hij hier echt niet hoort. Beeld Copenhagenize
De extra brede, blauw geverfde fietsstroken moeten de automobilist het gevoel geven dat hij hier echt niet hoort.Beeld Copenhagenize

De emoties overheersen het debat: als het gaat over Amsterdamse fietsers delven feiten al snel het onderspit. Onderzoeker Marco te Brömmelstroet, verbonden aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, wist het eigenlijk al wel, maar werd nog extra eens met zijn neus op deze feiten gedrukt nadat hij drie weken geleden een onderzoek naar buiten had gebracht over het gedrag van fietsers in de stad.

Van raadsleden tot koffieautomatenvolk, iedereen plaatste kanttekeningen bij zijn conclusie dat het grootste gedeelte van de fietsers zich simpelweg aan de regels houdt. 'Ze geloven het gewoon niet. Ik heb bijna twintigduizend fietsers geteld op negen kruispunten, maar plots werd ik vergeleken met Diederik Stapel.'

Regels breken
Wat ondersneeuwde in de kakofonie aan meningen en vooronderstellingen was het punt dat Te Brömmelstroet eigenlijk wilde maken: het is vooral verbazingwekkend dat op de door hem onderzochte kruispunten maar liefst 87 procent van de Amsterdamse fietsers zich domweg houdt aan de regels.

'Het wordt de fietser soms erg moeilijk gemaakt door de manier waarop wij kruispunten inrichten. Vaak kunnen die zo veel fietsers gewoon niet aan. Als we de regels een beetje bijbuigen, blijft er doorstroming voor fietsers - zonder dat die mensen dus per definitie zorgen voor gevaarlijke toestanden op kruispunten. Sommige mensen nemen grote risico's, anderen echt veel minder.'

Fietsers zouden dus zo ongeveer gedwongen zijn de regels te breken. 'Zo druk is het soms. Als ze zouden gaan staan wachten voor een rood licht, zou er een serieus capaciteitsprobleem ontstaan, dan wordt het gewoon heel moeilijk al die fietsers te verwerken.' Te Brömmelstroet zou graag meer experimenten zien met fietsers, zegt hij. 'Probeer dingen uit. Zet op sommige kruispunten de verkeerslichten gewoon uit en kijk wat er gebeurt. Dat kan heel goed, dat weet ik zeker. Infrastructuur moet flexibeler.'

Meer een autostad
Ook denkt Te Brömmelstroet dat de stad keuzes moet maken. Amsterdam is terughoudend als het gaat om bijvoorbeeld het afsluiten van straten voor autoverkeer. Het argument dat dan de doorstroming stokt, deelt hij niet. 'Er ís voor auto's op veel plekken al geen doorstroming. Overal in de stad worden continu straten afgesloten, bijvoorbeeld wegens bouwwerkzaamheden.'

Te Brömmelstroet kijkt wat dat betreft graag naar Kopenhagen, die andere stad in Europa waar fietsers een zo dominante plek innemen in het straatbeeld. 'Amsterdam doet het in het algemeen natuurlijk goed, maar in Kopenhagen wordt meer gedacht vanuit de logica van de fietsers - terwijl de stad zelf grotendeels veel ruimer is opgezet, in zekere zin is het meer een autostad dan een fietsstad.'

Toch neemt in Kopenhagen het gebruik van fietsen toe. Er wordt geïnvesteerd in onder meer groene golven, fietsbruggen en bredere fietspaden. Soms gaat dat ten koste van de ruimte voor auto's. Volgens Te Brömmelstroet wordt in Kopenhagen fietsers op een positieve manier het gevoel gegeven dat ze meetellen in het verkeer. 'Niet alle maatregelen leveren heel direct een bijdrage aan doorstroming of veiligheid, maar ze maken de fietsers wel duidelijk dat het goed is dat ze er zijn, dat ze een belangrijke bijdrage leveren aan de bereikbaar en de leefbaarheid van de stad.'

Lees vandaag (27-9) meer in het Parool: In Kopenhagen kan het wel

De fietspaden zijn hier zo breed dat je pleinvrees zou krijgen. Beeld Copenhagenize
De fietspaden zijn hier zo breed dat je pleinvrees zou krijgen.Beeld Copenhagenize
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden