'Amsterdam had luchtnorm EU best kunnen halen'

Amsterdam had al jaren geleden de Europese normen tegen luchtvervuiling kunnen halen. Automobilisten die het centrum inrijden hadden dan wel een heffing moeten betalen van 6 euro.

Een bord markeert de milieuzone in Amsterdam voor vrachtwagen, bestelvoertuigen, taxi's en touringcars. Beeld anp

Als Amsterdam en het kabinet tot het uiterste waren gegaan, was het wel degelijk gelukt overal te voldoen aan de Europese luchtkwaliteitseisen, zoals Nederland verplicht was per 2015. Dat stelt onderzoeksbureau CE Delft vast na een studie in opdracht van Milieudefensie.

Het onderzoek volgt op de rechtszaak waarin de milieuorganisatie vorig jaar vergeefs eiste dat de overheid meer moet doen voor schone lucht. De ­Europese normen worden weliswaar niet overal gehaald, maar daaruit volgt volgens de rechter niet dat de overheid iets te verwijten valt.

De overgebleven knelpunten zijn hardnekkig, oordeelde de rechter. Het was aan Milieudefensie te bewijzen dat de overheid tekortschoot.

Grof geschut nodig
Dat is precies wat Milieudefensie met dit onderzoek voor het hoger beroep wil aantonen. De overheid kan zich niet verschuilen achter overmacht, zegt campagneleider Anne Knol.

Als alles uit de kast was gehaald, waren de knelpunten wel weggewerkt in 2015. Zelfs in de straten waar dat het moeilijkst is, in Amsterdam.

Dan blijkt meteen dat de lucht op de laatst overgebleven knelpunten zo vies is dat de overheid grof geschut moet inzetten. Zo is CE Delft uitgegaan van een verhoging van de dieselaccijns met 10 cent, een kilometerheffing van 7 cent en afschaffing van de belastingvrije reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer.

Binnen Amsterdam gaan de onderzoekers uit van een heffing voor auto's die het centrum in rijden, betere fietsroutes, meer en schoner openbaar vervoer en een strengere milieuzone. Overigens benadrukt CE Delft dat het stuk voor stuk gaat om maatregelen die elders in Europa al worden toegepast.

Langer rood licht
Dan nog was het op de Stadhouderskade niet gelukt de vervuiling door stikstofdioxide voor 2015 onder de Europese norm te brengen. Daarvoor moeten ook de fietsverbindingen tussen West en Oost een stuk beter.

Verder moeten de stoplichten naar de centrumring langer op rood blijven staan, zodat er geen opstoppingen ontstaan op de Stadhouderskade.

Voor Milieudefensie illustreert het hoe ver de overheid de luchtvervuiling heeft laten oplopen. Juist vorige week kwam staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) voor het hele land met ruim honderd maatregelen om de knelpunten weg te werken.

Daarbij gaat het veelal om plaatselijke aanpassingen, zoals vuilniswagens die in Amsterdam op waterstof gaan rijden en een 'knip' in de Van Woustraat waardoor het verkeer daar volgend jaar niet meer de Stadhouderskade op kan.

Volgens Milieudefensie voldoet de overheid hiermee niet aan de Europese verplichting om de luchtvervuiling 'op kortst mogelijke termijn' binnen de normen te brengen. Ook CE Delft betwijfelt of dat hiermee gaat lukken.

De doorrekening van de maatregelen die CE Delft heeft gemaakt voor het jaar 2015 gaat nog steeds op, volgens onderzoeker Eelco den Boer. "In essentie is dit pakket voor de Stadhouderskade nog steeds nodig."

De gemeente Amsterdam gaat ervan uit dat in 2019 of 2020 het laatste knelpunt is weggewerkt. Daarin heeft de gemeente zich eerder rijk gerekend. Tegen alle verwachtingen in bleek de luchtkwaliteit in 2016 niet verbeterd, maar juist verslechterd.

6 euro

Met onder meer een heffing van 6 euro voor elke keer dat iemand met de auto het centrum inrijdt, zou de luchtkwaliteit zijn verbeterd.

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden