Amsterdam bouwt vooral voor arm en rijk, nauwelijks voor middenklasse

De nieuwbouw in Amsterdam is in 2020 afgenomen ten opzichte van de voorgaande jaren en loopt achter op de ambities van het gemeentebestuur. De stad bouwt vooral voor arm en rijk, maar nauwelijks voor de middenklasse.

Nieuwbouw in de voormalige Houthaven nabij het centrum. De stad bouwt te weinig betaalbare huizen voor middengroepen, die hun heil steeds vaker buiten Amsterdam zoeken.
 Beeld Hollandse Hoogte /  ANP DUTCHPHOTO
Nieuwbouw in de voormalige Houthaven nabij het centrum. De stad bouwt te weinig betaalbare huizen voor middengroepen, die hun heil steeds vaker buiten Amsterdam zoeken.Beeld Hollandse Hoogte / ANP DUTCHPHOTO

De bouwcijfers voor Amsterdam die dinsdag naar buiten komen, staan symbool voor de ontwikkelingen in de stad, zoals de oplopende woningnood en de krimpende middenklasse. Dit jaar zijn 5932 woningen in aanbouw genomen; dat zijn er minder dan in de afgelopen jaren en te weinig om het huizentekort weg te werken. Vorig jaar werden ruim 7000 woningen in aanbouw genomen en in 2018 bijna 9000.

Het grootste deel van de nieuwbouw uit 2020 bestaat uit sociale huurwoningen – 2812 – en uit duurdere huur- en koophuizen, 2545 stuks. Grof gezegd: Amsterdam bouwt vooral voor lage en hoge inkomens en dus nauwelijks voor de middenklasse.

Cruciale beroepen

In 2020 zijn er slechts 575 betaalbare huizen – met een maximale huur van circa 1000 euro per maand – bij gekomen voor middeninkomens als leraren, verplegers, agenten en zzp’ers die te veel verdienen voor sociale huur, maar niet genoeg voor de duurdere vrije sector of een koophuis. Die middenklasse zit toch al in de knel en vormde in 2019 nog maar 18 procent van de Amsterdamse bevolking. In 2011 was dat nog 21 procent. In de tussenliggende jaren is vooral het aantal hoge inkomens toegenomen.

De stad is te duur voor veel middengroepen, die daarom hun heil veelal in de regio zoeken. Amsterdam heeft deze mensen wel nodig, allereerst omdat zij cruciale beroepen vervullen, bijvoorbeeld in het onderwijs of in het ziekenhuis, maar ook omdat zij het cement in de samen­leving vormen. Een vertrekkende middenklasse zorgt voor grotere tegenstellingen in een stad; die bestaat dan vooral uit hoge en lage inkomens. 

De coalitie van GroenLinks, PvdA, D66 en SP maakt haar bouwambities niet waar, ruim een jaar voor de verkiezingen. De partijen beloofden in 2018 jaarlijks gemiddeld 7500 woningen te bouwen, waarvan 1670 middeldure. Beide beloftes zijn niet nagekomen. Van de dit jaar in aanbouw genomen 2812 sociale huurwoningen, met een maximale huur van 737 euro per jaar, kwamen er 2270 voor rekening van de corporaties. De rest wordt gebouwd door marktpartijen. De corporaties voldoen hiermee niet aan de afspraak om jaarlijks 2500 sociale huurwoningen in aanbouw te nemen, al doen ze het beter dan vorig jaar, toen ze bleven steken bij 1600. 

Vertraging door corona

Wethouder Laurens Ivens erkent in de brief aan de gemeenteraad dat hij met middeldure woningbouw achter ligt op schema, maar hij houdt desalniettemin vast aan zijn doelstelling. “Duidelijk is dat marktpartijen nog altijd graag deze woningen willen bouwen. De komende jaren wordt ingezet op een inhaalslag.” In de tweede helft van dit jaar lag het tempo inderdaad al iets hoger dan in de eerste zes maanden. Ivens heeft eerder dit jaar afgesproken met institutionele beleggers, die pensioengeld investeren, dat zij de komende jaren bijdragen aan 10.000 nieuwe middeldure woningen.

Volgens Ivens is het een ‘immense prestatie’ dat Amsterdam uitkomt op deze bouwcijfers, omdat veel projecten door corona zijn vertraagd.

In Nieuw-West zijn dit jaar de meeste woningen in aanbouw genomen: 1336, waarvan meer dan de helft sociale huur. Daarna volgt Noord, met 1257, en Zuidoost met 1058. Ook in deze stadsdelen is meer dan de helft van de nieuwbouw sociale huur. In het centrum is begonnen met de bouw van vooral koopwoningen, in Zuid van met name dure huurhuizen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden