Plus

Amsteleiland: van rijkeluiseiland tot miljoenenstrop

De bouw van een rijkeluiswijkje op het Amsteleiland is uitgelopen op een fiasco. De projectontwikkelaar liep stuk op het miljoeneneiland, dat nu een miljoenenstrop wordt voor de hypotheekverstrekker.

De eigenaar kocht Amsteleiland in 2009 voor 8,7 miljoen euro. Nu zou het bij de veiling begin oktober misschien 2 miljoen euro kunnen opbrengen. Beeld Eva Plevier
De eigenaar kocht Amsteleiland in 2009 voor 8,7 miljoen euro. Nu zou het bij de veiling begin oktober misschien 2 miljoen euro kunnen opbrengen.Beeld Eva Plevier

In de strijd om het Amsteleiland is het woord 'rugstreeppad' gevallen, eerder al de schrik van projectontwikkelaars. Hele bouwprojecten zijn in het verleden om het zeldzame beest uitgesteld, en dit is kennelijk de Poolse kraakster Sofia (41) niet ontgaan. Ze praat Engels en een beetje Nederlands. 'Rugstreeppad' spreekt ze vlekkeloos uit. 'Beschermd' ook trouwens.

Sofia - opgeschoren haar, joggingbroek - staat bij de brug van haar geliefde eiland. Ze woont hier sinds een jaar met haar hoogbejaarde hond Typhoon en enkele tientallen krakers - een melange van Polen, Engelsen en Nederlanders, die hier hun eigen habitat hebben gemaakt, met moestuintjes, straatverlichting op zonne-energie en her en der bouwsels en campertjes.

Amstel als douche
Op het eiland staan vier huizen, drie daarvan zijn door de krakers betrokken. De Amstel is hun douche, en de moestuin hun groenteboer. Kraker Dirk (34) geeft twee keer in de week Nederlandse les.

Maar die rugstreeppad dus. "'s Avonds hoor ik hem. Hij maakt een heel apart geluid: 'Kwaaak'. Maar hij laat zich niet zien, dus een foto heb ik niet."

Ze moet toegeven: stevig bewijs dat het Amsteleiland barst van de beschermde dier- en plantensoorten heeft ze niet. "Maar kijk zelf: dieren, insecten, bomen, struiken. Het eiland is een jungle in de Amstel."

Rijkenenclave
Een wildernis was niet wat de nieuwe eigenaren René Damen en Marco Krol in 2009 voor ogen stond. Zij kwamen met een ambitieus plan: het eiland moest een rijkenenclave worden, met villa's, een eigen jachthaven en een portiershuisje en slagboom bij de ingang.

Het plan is mislukt. Op 20 oktober wordt het eiland geveild door hypotheekstrekker Propertize - ooit als SNS Property Finance onderdeel van de genationaliseerde SNS Bank. Krol, inmiddels de enige eigenaar van het Amsteleiland, heeft een torenhoge hypotheekschuld.

Zijn vennootschap Eiland in de Amstel BV moet nog 9 miljoen euro betalen en per dag komt daar zo'n zevenhonderd euro rente bij. Volgens Propertize is er sinds augustus 2014 niet meer betaald.

Miljoeneneiland
Het is Krol niet gelukt om het miljoeneneiland te financieren, dat hij in 2008 nog voor 8,7 miljoen euro kocht. Sindsdien kostte het eiland vooral geld: er werd gesloopt en er werden lange rechtszaken tegen de huurders gevoerd. Intussen sleepten het aanvragen van een saneringsbeschikking en bestemmingsplanwijzigingen zich voort.

De hypotheekverstrekker vindt het nu welletjes en gooit het eiland in de executoriale verkoop, waarbij hij voor lief neemt dat mogelijk miljoenen worden misgelopen. In een taxatierapport wordt de waarde van het Amsteleiland geschat op 5,2 miljoen euro, maar de taxateurs denken dat op een veiling maximaal 2 miljoen euro zal worden betaald.

Betrokkenen verwonderen zich: waarom toch die openbare verkoop? Er blijken nog meer beslagen op het eiland te rusten, waaronder een van de fiscus, die stelt drie jaar lang geen omzetbelasting te hebben ontvangen. Ook een advocaat claimt nog geld. Door de openbare verkoop vissen deze schuldeisers achter het net.

Michael, een van de krakers vaart rond het Amsteleiland. Beeld Eva Plevier
Michael, een van de krakers vaart rond het Amsteleiland.Beeld Eva Plevier

Meest risicovolle vastgoed
Wat ook meespeelt: Propertize is kortgeleden door de staat verkocht en de nieuwe eigenaar, het Amerikaanse Lone Star Funds, wil zo snel mogelijk van het meest risicovolle vastgoed af.

Voor de koopprijs zou het wel goed uitkomen als de krakers van het eiland zouden verdwijnen: een onbewoond eiland brengt nu eenmaal meer op. Deze week stapte Propertize naar de rechter, in de hoop dat die bepaalt dat het eiland mag worden ontruimd. De krakers verzetten zich met een beroep op natuurbescherming en een petitie.

Hoe het ook zij, op de veiling zal het Amsteleiland worden aangeprezen als een locatie waar projectontwikkelaars van watertanden. Verkopend makelaar DTZ Zadelhoff heeft het over een 'sublieme' ligging en 'een schitterende kans voor ontwikkelaars'.

Tot 5 oktober kunnen potentiële kopers zich melden om het eiland voor de veiling weg te kapen, waar de kans groot is dat een speculant kans ziet op snelle winst. Maar tot op heden is het alsof een roze wolk, dollartekens of andere blind makende emoties het steevast afleggen tegen zakelijk instinct.

God in Frankrijk
Tot 2009 was het leven nog zo mooi op het Amsteleiland. De vier eenvoudige huizen werden er bewoond door huurders, die zich God in Frankrijk waanden. In de voormalige scheepswerf werkten kunstenaars. Het leven was goed.

Geen wonder dus dat de bewoners zich niet zonder slag of stoot van het eiland lieten zetten toen de plannen voor een miljonairswijk zich aandienden. Dick Brandt (66) vertrok als laatste, gesteund door een uitspraak van de Raad van State: zolang hij er nog huurde, moest de sanering van de ernstig vervuilde grond wachten.

Het waren niet de bulldozers die Brandt anderhalf jaar geleden deden besluiten te vertrekken, maar krakers. "Ik was het zat. Toen ik terugkwam van een weekend weg, was er ingebroken in mijn huis. In het huis naast mij zat een wietplantage. Ik dacht: nu is het klaar." Hij pakte zijn boeltje en verliet zijn 'grandioze Amsteleiland'.

Te ambitieus
In zijn huis wonen nu tien krakers, onder wie Sofia. Brandts hortensia's staan er nog. Hortensia's trekken zich niets aan van huurcontracten of ontruimingsbedingen.

De woning staat op misschien wel de mooiste plek van het Amsteleiland, met uitzicht op de langsvarende bootjes, de eenden, mooie luchten, kortom een panorama waar je doorgaans een godsvermogen voor moet neertellen.

Dat heeft Brandt achtergelaten. Waarvoor, vraagt hij zich af. Er is nog geen schep de grond ingegaan. "De eigenaar had het eiland beter privé kunnen houden, met de verhuur van de huizen en de stalling van de boten had hij een hoop geld kunnen verdienen. Nu is het een miljoenenstrop. Het is allemaal veel te ambitieus geweest."

Verlaten auto op het Amsteleiland Beeld Eva Plevier
Verlaten auto op het AmsteleilandBeeld Eva Plevier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden