PlusNieuws

Amnesty: 1 op 10 Nederlandse studentes slachtoffer seks zonder instemming

Eén op de tien vrouwelijke studenten heeft tijdens de studententijd seks gehad tegen haar wil. Verkrachting overkwam ook 1 procent van de mannelijke studenten, blijkt uit onderzoek door I&O Research in opdracht van Amnesty International.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP XTRA
Beeld Hollandse Hoogte / ANP XTRA

Daarnaast heeft 31 procent van de vrouwen en 11 procent van de mannen tijdens de studententijd andere ongewenste seksuele handelingen meegemaakt zoals aanraken, zoenen of betasten (van de genitaliën) zonder instemming. Meestal is de dader iemand die ze al langer kennen. De cijfers komen voort uit landelijk representatief onderzoek onder 1059 Nederlandssprekende studenten.

“We zijn al een poos bezig met een campagne. Seks moet gebaseerd zijn op gelijkwaardigheid, vrijwilligheid en instemming,” vertelt directeur Dagmar Oudshoorn van Amnesty Nederland. “In dit onderzoek zie je bij studenten na een voorval vaak ontkenning of schuldgevoel. Slachtoffers hebben het beeld dat een verkrachting altijd gepaard moet gaan met grof geweld. Of ze hadden zelf gedronken. Maar linksom of rechtsom, seks zonder instemming - verkrachting dus - is een mensenrechtenschending.”

Twee derde van de studenten die seks hadden tegen hun wil hebben daar later ook last van. Slechts een fractie van de studenten meldt een verkrachting bij de vertrouwenspersoon van hun onderwijsinstelling. Bijna niemand weet precies bij wie je bij de instelling kunt aankloppen, of wat de procedure is bij seksueel geweld.

Steken laten vallen

Oudshoorn: “De instellingen in het hoger onderwijs laten hier steken vallen. Zij moeten veel meer verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid en het welzijn van hun studenten.” Om te beginnen moeten zij hun studenten voorlichten over wederzijdse instemming bij seks, duidelijke informatie geven over beschikbare hulpverlening, gedegen protocollen opstellen en duidelijk en regelmatig hierover communiceren, vindt zij.

“Dit zijn bizarre getallen,” oordeelt voorzitter Dahran Çoban van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). “In een ideale situatie komen verkrachtingen en aanrandingen niet voor, maar als dat toch gebeurt dan mag ik hopen dat een onderwijsinstelling de juiste hulp biedt. Zeker als het vergrijp op de instelling heeft plaatsgevonden. Daarnaast kan een hogeschool of universiteit natuurlijk niet aansprakelijk worden gehouden voor vreselijke gebeurtenissen in privétijd. Maar ook dan moet een student zich veilig voelen om naar een studieadviseur of vertrouwenspersoon te gaan om de gevolgen te bespreken.”

De ISO-voorzitter snapt de wens van Amnesty International om wederzijdse instemming bij seks bespreekbaar te maken. “Tegelijk moet preventieve voorlichting al op de middelbare school beginnen. Nu leer je daar alleen maar hoe je geen soa moet oplopen en niet zwanger kan worden. Sowieso hebben hogescholen en universiteiten veel minder een opvoedingsrol, aangezien studenten vaak al meerderjarig en seksueel actief zijn. Maar instellingen kunnen nog steeds het gesprek over seks met wederzijdse instemming aanwakkeren.”

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) noemt de cijfers ‘schokkend, maar helaas niet verrassend’. Voorzitter Lyle Muns: “Ze leggen een groot en bekend probleem bloot waar veel studenten mee te maken hebben. Het rapport laat ook zien dat er nog veel werk aan de winkel is bij onderwijsinstellingen.”

Sociale veiligheid cruciaal

“Sociale veiligheid is cruciaal voor studenten, onderzoekers en medewerkers,” reageert voorzitter Pieter Duisenberg van de Vereniging van Universiteiten (VSNU). “We weten dat we het been moeten bijtrekken; zo moet het bijvoorbeeld duidelijker worden voor mensen waar ze heen kunnen na een voorval en welke mogelijkheden er dan zijn. Alle universiteiten hebben al vertrouwenspersonen en iedereen binnen de academische gemeenschap kan binnenkort ook naar een universitair ombudsfunctionaris stappen. Reken maar dat wij ook dit signaal weer heel serieus nemen om te kijken of er extra stappen nodig zijn.”

Vanaf deze week richt de campagne van Amnesty zich ook op universiteiten en hogescholen. Activisten gaan met hun eigen onderwijsinstellingen in gesprek. Zij vragen de instellingen een manifest te ondertekenen waarin zij beloven hun studenten betere bescherming te bieden bij seksueel geweld.

Demissionair minister van Justitie Ferd Grapperhaus werkt aan een wetsvoorstel waarin iemand strafbaar is wegens verkrachting als diegene wist dat de ander geen seks wilde en toch heeft doorgezet. Dwang, geweld en bedreiging zijn hierbij strafverzwarende factoren, maar niet langer een vereiste voor een veroordeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden