Amerikaanse overnamehonger rondom Akzo Nobel kan economie schaden

Akzo Nobel ligt op de pijnbank van geldbeluste Amerikanen. Eerder was Unilever doelwit. Moeten er maatregelen komen om onze bedrijven te beschermen tegen geldwolven?

Een overname van Akzo Nobel door PPG zal volgens Akzotopman Büchner duizenden banen kosten Beeld ANP

De barbaren staan weer aan de poort. Veilig vanachter de protectionistische muur die de regering-Trump om de Verenigde Staten aan het optrekken is, jagen Amerikaanse multinationals hier op overnameprooien die overheidsbescherming ontberen.

Vorige maand lag Unilever in het vizier van het Amerikaanse Kraft Heinz, dat de voedingsgigant wilde kopen voor 134 miljard euro. De afgelopen twee weken probeert verfgigant PPG op steeds agressievere wijze branchegenoot Akzo Nobel in te lijven. Mocht dat lukken, dan zijn de gevolgen niet te overzien.

PPG zal na een overname de rugdekking van Washington belonen en flink snijden in de overzeese vestigingen om de activiteiten in de VS overeind te houden: America First.

Nederlandse multinationals zijn nu overnamevoer doordat ze veelal relatief rijk zijn, relatief weinig schulden en goed presterende activiteiten bezitten. Maar die rijkdom komt nog zelden tot uiting op de beurs, waar de koersen zich minder snel van de crisis hebben hersteld.

Ook de lage rentestand in de VS en de tegenover de dollar gekelderde euro maken Nederlandse bedrijven aantrekkelijk voor Amerikaanse overnemers. Die kunnen voor relatief weinig geld de hoofdprijs binnenhalen. Om vervolgens de werkelijke waarde te ontsleutelen door flink te saneren en overlappende activiteiten voor goed geld van de hand te doen, ongeacht de enorme gevolgen die dat heeft voor duizenden werknemers of de nationale economie.

Egoïsme bij aandeelhouders
Zulk egoïsme geldt ook de gehaaide Angelsaksische aandeelhouders van onze multinationals, die er niet voor terugschrikken een overname of opsplitsing aan te jagen om er zelf rijker van te worden.

De mogelijkheden van Nederlandse bedrijven om onwelgevallige overnames tegen te houden, zijn eindig. Heineken kon twee jaar geleden een wanhoopsbod van rivaal SAB Miller pareren doordat de familie Carvalho-Heineken er een beslissende stem heeft. Maar de Akzo's en Unilevers ontberen zo'n onneembare vesting.

Zelfs als de overname niet slaagt, richt de geldzucht al onherstelbare schade aan, met mogelijk grote gevolgen voor financieel minder tastbare zaken als werkgelegenheid, maatschappelijke betrokkenheid en duur­zaamheid.

Unilever wil na de avances van Kraft Heinz zijn langetermijnstrategie inruilen voor een alertere koers om een nieuw bod te voorkomen. En als de overname door PPG faalt, zal Akzo Nobel zich in tweeën delen om zijn aandeelhouders te paaien.

De Nederlandse politiek belijdt het verzet tegen schadelijke overnames vooral met de mond, terwijl Rutte cs. de afgelopen jaren op dat vlak toch voldoende ervaring hebben opgedaan.

Niet veel regeringen zullen zo naïef zijn als de Nederlandse, die twee jaar geleden de genationaliseerde verzekeraar Reaal aan een Chinees staatsbedrijf verkocht terwijl dat andersom nooit zou kunnen gebeuren. Ook de vaak tandeloze opstelling van het kabinet tegenover 'Parijs' als er weer wordt gemorreld aan de verhoudingen binnen Air France-KLM zou heel wat fermer kunnen.

Minister Henk Kamp van Economische Zaken werkt vier jaar na dato nog altijd aan regels om ongewenste overnames in de telecomsector tegen te houden, nadat in 2013 KPN op een haar na in handen viel van de Mexicaanse multimiljardair Carlos Slim.

Nederland mag best 'Franser' worden in de wijze waarop het zijn bedrijvigheid - en daarmee werkgelegenheid, concurrentiekracht en economie - beschermt. In plaats van de dans van incident naar incident kan Den Haag beter haast maken met regels die álle bedrijven van groot belang voor de Nederlandse economie beschermen tegen geldwolven.

Verliezend PvdA-politicus Jeroen Dijsselbloem opperde dat al tijdens de verkiezingen. Dat hij overheidsautomatiseerder Fox-IT als voorbeeld noemde - een bedrijf met 25 miljoen omzet - toont aan dat hij daarbij geen ondergrens ziet.

Binnen Europa is het speelveld voor overnames tenminste gelijkwaardig, zoals Ahold en Delhaize en binnenkort Mediahuis en Telegraaf aantonen. Maar als 'buitenlanders' eenzijdig de regels veranderen, zoals Trump van plan is, is het raadzaam dat met gelijke munt terug te betalen.

Zie ook: AkzoNobel nu ook onder vuur van aandeelhouders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden