Ambtenaren roepen hulp VS in. Nou en?

Topambtenaren roepen de hulp in van een weliswaar bevriende, maar toch vreemde regering om 'afvallige' ministers in het Nederlandse kabinet op andere gedachten te brengen.

Het moet niet gekker worden, roept de één. De normaalste zaak van de wereld, schering en inslag, zegt de ander.

Het is jammer dat het vooral de goed ingelichte, maar daarmee nog niet volledig ingelichte buitenwereld is, die een mening heeft over de via WikiLeaks geopenbaarde ambtsberichten van de Amerikaanse ambassade aan het Haagse Lange Voorhout.

Een goed oordeel kun je niet baseren op de discussie die nu is uitgebroken. Direct betrokkenen houden zich stil, waardoor je wel moet varen op het eigen oordeel.

Daarvoor kun je in ieder geval afgaan op het effect van dergelijke acties, dat wel is vast te stellen. In het geval van Wouter Bos en de PvdA hebben de pleidooien van ambtenaren (van Buitenlandse Zaken en Algemene Zaken en wie weet welke ministeries er nog meer langs geweest zijn aan het Lange Voorhout) exact nul procent effect gehad.

Je kunt je met reden afvragen of niet juist het tegengestelde effect werd bereikt. Gesteld dat de Amerikanen inderdaad deden wat Nederlandse topambtenaren suggereerden (WikiLeaks laat ons daarover in het ongewisse), heeft dat PvdA'ers niet juist gesterkt in hun, in de ogen van Verhagen en Balkenende, halsstarrigheid?

Het neveneffect van het openbaar maken van de bemoeienis van ambtenaren is dat er nu enig bewijs is voor de stelling die PvdA'ers altijd hebben uitgedragen. De ambtsberichten van de Amerikaanse ambassade wijzen er nu niet bepaald op, dat Bos of de PvdA, zoals Verhagen altijd beweerde, al toezeggingen had gedaan om een nieuwe missie in Uruzgan te steunen. De geliefde stelling van het CDA, die eerder zo succesvol was en die Bos voorstelde als een notoire draaikont, wordt hier onderuit gehaald.

Maar goed, dat was de vraag niet echt. Hoe erg of hoe normaal is het dat ambtenaren de hulp van andere regeringen inroepen?
Op grond van deze paar voorbeelden ben je toch geneigd de aanvankelijke verontwaardiging over te laten gaan in op zijn minst een glimlach.

Het inroepen van dergelijke hulp duidt eerder op onmacht en hulpeloosheid, dan op een verwerpelijke poging tot complotteren. En dat geldt dan niet eens zozeer voor de betreffende ambtenaren, maar vooral voor hun politieke bazen.

De ambtenaar is immers in eerste instantie loyaal aan zijn eigen, individuele minister. Daarnaast uiteraard aan het gehele kabinet, maar in het geval van een eventuele nieuwe missie naar Uruzgan was er even geen kabinetsstandpunt.

Zonder daarvoor nu echt bewijs te hebben, ben ik geneigd te zeggen dat juist die omstandigheid tot de actie van de ambtenaren heeft geleid. Als dat zo is kan gevoeglijk worden aangenomen dat dergelijk optreden tot de zeldzaamheden behoort.

De grote vraag is nu wat we eraan hebben dat WikiLeaks ons met dergelijke kennis verrijkt. Het is voor een journalist een vreemde stellingname, ik ben me ervan bewust, maar sommige kennis is eerder een last dan een lust.

Dat gevoel bekruipt me steeds vaker naarmate er meer Amerikaanse diplomatieke berichten aan de openbaarheid prijsgegeven worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden