Altijd sneeuw in Kitzbühel

''Als wij er niet waren geweest, kon je hier nu nauwelijks skiën,'' aldus Guenther Praxmarer van sneeuwkanonnenbedrijf Sufag. Tot aan Pasen is de dalafdaling gegarandeerd. Er staan inmiddels zo'n vijfduizend sneeuwkanonnen. Beeld
''Als wij er niet waren geweest, kon je hier nu nauwelijks skiën,'' aldus Guenther Praxmarer van sneeuwkanonnenbedrijf Sufag. Tot aan Pasen is de dalafdaling gegarandeerd. Er staan inmiddels zo'n vijfduizend sneeuwkanonnen.

OOSTENRIJK - Wie in de Kitzbüheler Alpen na een ritje in de verwarmde lift over kunstsneeuw naar het dal skiet, botst tegen de eerste lift op zonne-energie. Want ski's worden steeds ingenieuzer, maar de skigebieden ook.

Ze schrokken zich lam in St. Johann in Tirol toen de pistes twee jaar geleden lange tijd groen bleven. In de winter van 2006-2007 daalde het aantal toeristen in het dorp met vijftig procent. Een uitzondering voor deze regio, waar jaarlijkse gemiddeld acht meter sneeuw valt, en desastreus voor een gebied dat het van de wintersport moet hebben. De lifteigenaren aarzelden niet en deden wat collega's in de buurt al eerder deden: zich gek kopen aan sneeuwkanonnen.

Ook vandaag schijnt de zon fel op de pistes. Het is de tweede week van januari en op een paar miezerige centimeters na is hier in de Kitzbüheler Alpen weer al weken geen sneeuw gevallen. Met een gondel en een stoeltjeslift zijn we vanuit het Brixen im Thale gekomen om de Hohe Salve te bewonderen. De top van deze Skiwelt ligt op 1800 meter. In veel gebieden moest je steeds vaker genoegen nemen met een afdaling tot aan het middenstation. Maar vandaag zien we witte lakens zo ver het oog reikt.

''Als wij er niet waren geweest, kon je hier nu nauwelijks skiën,'' had Guenther Praxmarer van sneeuwkanonnenbedrijf Sufag de avond ervoor gezegd. ''Elke dag verse sneeuw is het streven. Om de tien meter staat een machine.'' Tot aan Pasen is de dalafdaling gegarandeerd. Er staan inmiddels zo'n vijfduizend sneeuwkanonnen.

We schieten over de brede pistes en genieten van de ruimte. Beginners zijn gemakkelijk te omzeilen, al draaien ze nog zo veel klunzige bochtjes. Ondanks het vroege uur en de zonnige dagen zijn er geen ijzige, bruine of kale plekken.

Het geheim zit hem uiteraard in de techniek van het kunstmatig sneeuw maken. De sneeuwkanonnen, twintig- tot dertigduizend euro per stuk, staan zij aan zij naast de lift om ingezet te worden waar zij nodig zijn. Leidingen en pompen, om het water en de energie aan te voeren, liggen door het hele gebied. Vijfhonderd man zijn dag en nacht in touw om de 279 kilometer pistes in de Skiwelt in goede staat te krijgen en houden. De kosten voor de steeds minder van echt te onderscheiden sneeuw: drie euro per kubieke meter.

Johannes Haselsberger, directeur van de bergbaan in Brixen im Thale en aandeelhouder van de bergbanen in Brixen, Ellmau en Going, wordt wel de vader van Skiwelt genoemd. Haselsberger zag de techniek steeds belangrijker worden. Dat zijn pistes ooit nog eens bedekt zouden zijn door kunstsneeuw, had hij vroeger niet kunnen denken: ''We hebben nog reclame gemaakt: 'Wij hebben geen kunstsneeuw nodig.' Maar je wilt niet achterblijven. In 1987 kreeg Brixen im Thalen de eerste kanonnen. Wij moesten twee jaar om een vergunning strijden en hadden in 1992 de eerste machines.''

Als wij de top van Skiwelt bereikt hebben, kunnen we een rondje rond de Hohe Salve skiën. We razen van het ene naar het andere bergdorp zonder nog enig idee te hebben waar we precies zijn. Alles lijkt met alles verbonden. Haselsberger begreep al snel dat de klanten niet alleen mooie, maar vooral ook véél afdalingen willen. De directeur zette zich in voor een samenwerking tussen de kleine lokale gebieden.

Going, Elmau, Scheffau, Soll, Itter, Hopfgarten, Brixen, stuk voor stuk sloten de gebieden zich aaneen. De grote doorbraak kwam in 1984 met de elektronische toegangscontrole. Met de elektronische kaartlezers werd het steeds eenvoudiger om de opbrengsten van de passen eerlijk onder de aaneengesloten dorpen te verdelen. Inmiddels is die toegangscontrole overigens zo verfijnd dat de skiër allang zijn pas niet meer uit zijn zak hoeft te halen om het poortje naar de lift te openen. Goedkoop is het echter niet. Een kleine sleeplift kost inmiddels net zoveel als de poortjes ervoor. Het leidt ertoe dat in het dal steeds meer babyliften gratis zijn.

Alle gebieden in de wijde omgeving hebben zich inmiddels aaneengesloten, waardoor met een skipas duizend kilometer piste in de Kitzbüheler Alpen bedwongen kan worden. Slechts één verbinding ontbreekt nog om de kilometers ook echt allemaal per ski af te kunnen leggen. Het is Haselsberger een doorn in het oog dat de busrit van anderhalve kilometer nog niet door een gondel is vervangen: ''Maar dat gebeurt binnen een of twee jaar nog wel.''

Om de klant te plezieren en de concurrentie bij te benen, blijven de bergbahnen innoveren. Afgelopen zomer is in Skiwelt alleen al weer voor 51 miljoen geïnvesteerd, weet berggids Anita Baumgartner, in het dagelijks leven verantwoordelijk voor de marketing.

Gehate sleepliften zijn ingeruild voor stoeltjesliften. In de schaduw gelegen liften worden vervangen door gondels. Of stoeltjesliften worden, zoals we bij de Filzbodenbahn opeens aan onze warme billen merken, voorzien van een verwarmd kussentje. Verderop in Kitzbühel is een paar jaar geleden een spectaculaire gondel met maar één liftpaal over een immens dal geopend, waardoor de skiërs opeens weer veel verder konden komen.

Haselsberger reist de hele wereld rond om ideeën op te doen. Nieuw-Zeeland, Zuid-Amerika, Canada, Frankrijk, seen it all, done it all. Anders dan veel andere grote skigebieden hebben grote wintersportinvesteerders als Compagnie des Alps, MGM en Intrawest in de Kitzbüheler Alpen geen voet aan de grond. Ze hebben ook geen belangstelling, weet Hans. ''Alleen al in Scheffau hebben we te maken met 185 boeren op wier land onze pistes liggen. Dat is voor die investeerders helemaal niet interessant. Wij kennen de boeren, als wij ze met een stal helpen, helpen zij ons de volgende keer.''

De bergbanen kunnen de investeringen veelal uit eigen zak doen, soms draagt een gemeente bij. De totale omzet van Skiwelt bedroeg afgelopen jaar vijftien miljoen euro met een nettowinst van twee miljoen. Maar belangrijker nog dan de winst van de liften is het geld dat de toeristen in de hotels, restaurants en winkels uitgeven. Daarvoor hebben de gemeenten en lokale ondernemers heel wat over.

Natuurlijk kijkt de milieubeweging angstvallig naar alle ingrepen in de natuur. Alle kanonnen en liften vreten energie. Nieuwe skiliften mogen daarom vrijwel alleen als vervanging van oude gebouwd worden. Kunstsneeuw kan om de grond niet te vervuilen alleen gemaakt worden uit zuiver drinkwater.

De bergbanen zijn niet compleet ongevoelig voor de milieulobby. Als we tussen de bijna groene weiden over een wit tapijt naar beneden skiën, zien we langs de weg in Brixen een van de jongste innovaties in het gebied: de Sonnenlift. Een sleepliftje, bedoeld om luie skiërs terug naar de parkeerplaats te brengen, draait geheel op zonne-energie. Het liftje heeft wereldwijd journaals gehaald. Onze gids haalt haar schouders op en lacht: ''Het is een begin.'' (MARIEKE MONDEN)

De Hahnenkammrace is heilig

De man in beveiligingspak bekijkt ons alsof we de kroonjuwelen gaan stelen. Elke meter die we dichter bij de rode afrastering glijden, knijpen zijn ogen nauwer samen. De gids waarschuwt ons: op het betreden van der Streif staat een serieuze boete.

De afdaling net boven Kitzbühel is onderdeel van de World Cup Ski, die vandaag wordt gehouden. Niemand wil er een glimp van missen. Veertigduizend toeschouwers zullen de wegen doen dichtslibben. Wereldwijd zullen vijfhonderd miljoen mensen de wedstrijd op tv volgen.

De Hahnenkammrace is heilig. Als we een week voor de wedstrijd ons ook even topskiër willen wanen en de piste willen betreden, blijkt dat onmogelijk te zijn. Elke 3312 meter van de afdaling is op en top geprepareerd, bij elke mogelijke toegang staat een bewakingsman. Tientallen militairen harken de laatste stukjes aan. Met angst en beven wordt in de kroegen het weerbericht gevolgd: als er vlak voor de race sneeuw op de keiharde piste valt, komen er meer militairen om de nieuwe laag snel weg te werken.

Als we boven aan de afdaling vanaf het starthuis naar beneden kijken, heeft de bewakingsman niets meer van ons te vrezen. De start is steiler dan steil, ijziger dan ijzig. Met een hellingspercentage van 85 procent vliegen de skiërs kort na de start zo'n zestig meter door de lucht, waarna ze een doodenge bocht moeten maken. En dat is pas het begin. Bij de finishlijn worden snelheden van 150 kilometer per uur gehaald. Alle lust om dit zelf te proberen, is weg. Maar goed ook, blijkt achteraf als we op televisie de val van Daniel Albrecht zien.

Websites: www.kitzalps.com, www.skiwelt.at

Veel ruimte op de pistes van de Kitzbüheler Alpen. Foto Kitzalps/Peter Vonier Beeld
Veel ruimte op de pistes van de Kitzbüheler Alpen. Foto Kitzalps/Peter Vonier
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden