Reportage

Als Haneen Zoabi het woord neemt, draaien betogers haar de rug toe

Sympathisanten en tegenstanders van de Palestijnse Haneen Zoabi roerden zich gisteren tijdens een herdenking van de Kristallnacht.

Beeld Amaury Miller

Kort voor de start van de herdenking maakt de politie een rondje langs de demonstranten om hen er nog eens op te wijzen dat vandaag niet mag worden geblazen op de ramshoorn. Uit verschillende tassen steekt de sjofar, de oudtestamentische toeter die in geval van nood werd gestoken. Voorman Tom Thomas verzekert de agent dat de groep niet naar Amsterdam is gekomen om te rellen. 'We willen alleen laten zien dat we er zijn.'

We, dat zijn een twintigtal leden van de groepering Wachters die als supportersvereniging van de staat Israël door het land reizen om zich daar waar het nodig is te laten zien. Vandaag is dat op de hoek van de Amstel en de Zwanenburgwal, waar deze zondagmiddag de herdenking van de Kristallnacht is.

Eerder Koerden en Tibetanen
De Wachters protesteren met name tegen de aanwezigheid van spreekster Haneen Zoabi, lid van het Israëlische parlement en voorvechtster van de Palestijnse zaak. Een onverteerbare provocatie, vinden de tegenstanders, om Zoabi het woord te geven op de herdenking van de Kristallnacht, de voorbode van de Holocaust.

Onzin, zegt Maarten Jan Hijmans van het organiserende Platform Stop Racisme en Uitsluiting. 'We hebben op deze herdenking eerder Koerden en Tibetanen als sprekers gehad, zonder enig protest. Nu er een Palestijn spreekt, is het land plotseling te klein. Kennelijk is het een taboe om hier het lot van de Palestijnen te bespreken.'

Honderd aanwezigen
De geschiedenis is een Zwitsers zakmes waarmee je van alles kunt doen, en de herdenking is een kenmerkende botsing tussen twee groepen die aan de herinnering aan dezelfde Kristallnacht een andere uitleg geven. Het organiserende platform ziet een gruwelijke les die ons blijvend waakzaam moet houden voor herhaling, waar ook ter wereld. De Wachters hanteren een enge definitie, en zien de Kristallnacht als het bewijs dat het Joodse volk ten koste van alles herhaling van deze verschrikking moet zien te voorkomen.

Die scheiding der geesten wordt tijdens de herdenking scherp in de gaten gehouden. Zolang de sprekers ingaan op de gebeurtenissen van de nacht van 9 op 10 november 1938 delen alle honderd aanwezigen eensgezind hun verbijstering over de aanval op de Duitse Joden en hun bezittingen, en is in beide kampen het verdriet zichtbaar. Zodra echter een van de drie sprekers de schijnwerper op het heden richt, klinken er meteen protesten uit de achterhoede, ondersteund door, ondanks de waarschuwing van de politie, het klaaglijk loeien van de sjofar.

Staande ovatie
Als Zoabi het woord neemt, draait de kleine groep betogers haar de rug toe, met de vingers demonstratief in de oren. Daardoor missen zij een vlammend betoog over de Palestijnen als tweederangsburgers in Is­raël. Zoabi aarzelt niet de behandeling van de Palestijnen te vergelijken met die van de Joden in nazi-Duitsland, en noemt als voorbeeld onder meer het in brand steken van moskeeën. 'In dorpen beslissen commissies of er Palestijnen mogen komen wonen. Hoe zou dat in Nederland vallen, als dorpen bepalen of Joden zich wel of niet mogen vestigen?'

Als Zoabi is uitgesproken en een staande ovatie heeft ontvangen, is de herdenking voorbij en gaat ieder zijns weegs. Alleen justitie heeft nog wat werk te doen. Enkele dagen geleden kondigde Federatief Joods Nederland al een aanklacht aan tegen de gastspreekster vanwege het zaaien van haat. Tijdens de herdenking maakt het organiserend platform bekend een aanklacht tegen de Joodse belangenorganisatie in te dienen wegens valse beschuldigingen en laster.

Vandaag (09-11) in Het Parool: Rede burgemeester Ahmed Aboutaleb (Rotterdam) bij de Kristallnachtherdenking, vanmiddag in de Portugese Synagoge in Amsterdam.

Haneen ZoabiBeeld Eyal Warshavsky/Corbis
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden